Mark Francis Brzezinski (ur. 7 kwietnia 1965) – amerykański prawnik i dyplomata pochodzenia polsko-czeskiego. Ambasador Stanów Zjednoczonych w Szwecji w latach 2011–2015, ambasador Stanów Zjednoczonych w Polsce w latach 2022–2025.
Życiorys Syn polsko-amerykańskiego politologa Zbigniewa Brzezińskiego i rzeźbiarki Emilie Beneš pochodzenia czeskiego, a także wnuk polskiego dyplomaty Tadeusza Brzezińskiego. Ukończył Dartmouth College, następnie University of Virginia School of Law w Charlottesville. Uczestniczył w programie Fulbrighta, jako stypendysta przebywał w Polsce. Na Uniwersytecie Oksfordzkim obronił pracę doktorską pt. o przeobrażeniach konstytucyjnych w Polsce.
W administracji Billa Clintona był w latach 1999–2001 doradcą do spraw Europy Wschodniej w Radzie Bezpieczeństwa Narodowego, za prezydentury George’a Busha prowadził prywatną praktykę i wykładał na Columbia University.
Kariera dyplomatyczna Podczas kampanii wyborczej przed wyborami prezydenckimi w USA w 2008 był doradcą Baracka Obamy, a po jego zaprzysiężeniu na prezydenta był brany pod uwagę jako kandydat na ambasadora USA w Polsce. W październiku 2011 został mianowany ambasadorem USA w Szwecji. Pełnił tę funkcję do 2015.
4 sierpnia 2021 Biały Dom ogłosił jego nominację na stanowisko ambasadora w Polsce, a 18 grudnia 2021 Senat Stanów Zjednoczonych zatwierdził jego wybór. 1 grudnia 2021 podczas wysłuchania przed Senatem powiedział, że w kontaktach z władzami Polski będzie podkreślał wagę bezstronnego sądownictwa, niezależnych mediów i poszanowania praw człowieka dla wszystkich, w tym osób LGBTQI+ i członków innych mniejszościMark Brzezinski: jako ambasador USA będę promował praworządność i prawa mniejszości.
19 stycznia 2022 został przez wiceprezydent Kamalę Harris zaprzysiężony na amerykańskiego ambasadora w Polsce. 22 lutego 2022, podczas uroczystości w Belwederze, złożył listy uwierzytelniające na ręce prezydenta Andrzeja Dudy. Tym samym oficjalnie rozpoczął swoją misję dyplomatyczną w PolsceAmbasador Brzezinski złożył listy uwierzytelniające. W listopadzie 2024, w związku z wygraną wyborów prezydenckich w USA przez Donalda Trumpa złożył rezygnację z funkcji ambasadora w Polsce (ze skutkiem na dzień 20 stycznia 2025)
Późniejsza działalność Po zakończeniu kadencji ambasadorskiej pozostał w Polsce, rozpoczynając pracę w sektorze prywatnym. Dołączył do rady nadzorczej firmy działającej na rynku ochrony zdrowia, Pelion S.A. oraz Rady Doradców Strategicznych Unimot.
Życie prywatne Mark Brzezinski jest bratem Miki i Iana (eksperta ds. polityki zagranicznej i spraw wojskowych) oraz kuzynem Matthew Brzezinskiego (pisarza i dziennikarza). Deklaruje znajomość języka polskiego. Obecnie jest rozwiedziony. Od 1991 jego żoną była prawniczka Carolyn M. Campbell, a w latach 2008–2022 Natalia Lopatniuk. Od ok. 2022 jego partnerką jest Olga Leonowicz.
Kwestia obywatelstwa W 2021, po wyborach prezydenckich w USA, desygnowany został na stanowisko ambasadora w Polsce. Przez kilka miesięcy do objęcia tej funkcji dojść jednak nie mogło, ponieważ strona polska podnosiła, iż Mark Brzezinski jako syn Zbigniewa Brzezińskiego (Polaka z pochodzenia, który nigdy nie zrzekł się polskiego obywatelstwa) jest formalnie także obywatelem polskim i jako taki nie może być ambasadorem obcego państwa w Polsce. W lipcu 2021 próbowano znaleźć wyjście z tego pata, sięgając do umów międzynarodowych z czasów PRL o unikaniu podwójnego obywatelstwa krajów ówczesnego bloku wschodniego. Zbigniew Brzeziński, ojciec Marka, był w chwili jego urodzin Amerykaninem, ale też formalnie obywatelem polskim, a jego żona obywatelką Czechosłowacji. Ponieważ do osiągnięcia pełnoletności przez Marka jego rodzice nie wskazali, czyje ma on mieć obywatelstwo (ojca czy matki), to zgodnie z brzmieniem tamtych przepisów automatycznie miał on otrzymać obywatelstwo matki. W ten sposób starano się ominąć formalną przeszkodę w objęciu przez Marka Brzezinskiego funkcji ambasadora USA w Polsce.
Odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Zasługi RP – Polska, nadanie 2024Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 grudnia 2024 r. nr rej. 616/2024 o nadaniu orderu ()., wręczenie 2025 Krzyż Oficerski Orderu Zasługi RP – Polska, 2007 Komandor I klasy Orderu Gwiazdy Polarnej – Szwecja, 2018
Przypisy Mark Brzezinski ambasadorem USA w Warszawie?, gazeta.pl, 27.1.2009. Seven ambassadors confirmed by Senate, The Hill’s Floor Action Blog 18.11.2011. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 marca 2007 r. o nadaniu orderów () – pkt 3.
Linki zewnętrzne Odznaczenia dla Brzezińskich, The Polonia Portal, 28.3.2007 profile w McGuireWoods
Kategoria:Absolwenci University of Virginia Kategoria:Ambasadorowie Stanów Zjednoczonych w Polsce Kategoria:Ambasadorowie Stanów Zjednoczonych w Szwecji Kategoria:Amerykanie pochodzenia czeskiego Kategoria:Amerykańscy prawnicy Kategoria:Demokraci (Stany Zjednoczone) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Odznaczeni Orderem Gwiazdy Polarnej (Szwecja) Kategoria:Politycy polonijni w Stanach Zjednoczonych Kategoria:Stypendyści Fulbrighta Kategoria:Urodzeni w 1965