Franciszek Koÿ także Koy, ps. Zameczek (ur. 18 października 1893 w Warszawie, zm. 7 kwietnia 1919) – porucznik Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Syn Jana i Zofii z domu Fortuńskiej, urodzony 28 stycznia 1893 w Warszawie. Od 1906 kształcił się w prywatnej szkole męskiej Kazimierza Kujawskiego, gdzie w 1912 zdał egzamin maturalny. Następnie studiował w Akademii Rolniczej w Wiedniu. Wstąpił wówczas do Polskich Drużyn Strzeleckich, w których ukończył szkołę oficerskąMarek Gałęzowski, Franciszek Koÿ (Koy) [w:] idem, „Pilnujcie honoru sztandaru pułkowego”. Oficerowie Legionów Polskich polegli w wojnie polsko-bolszewickiej, Warszawa: IPN, 2024, s. 149..
W czasie I wojny światowej, 31 sierpnia 1914 wstąpił do Legionów Polskich. Był podoficerem, a następnie oficerem 2 pułku ułanów (1 pluton 3 szwadronu), w składzie II Brygady. Prowadził wiele patroli ułanów m.in. pod Mołdawę, Jezierzany, Oleszę, Kolorówkę, Mamajestie, Rokitnę (maj-czerwiec 1915). W kampanii wołyńskiej jego pluton został przydzielony do I Brygady Legionów Polskich. 1 lipca 1916 został mianowany chorążym w kawalerii. W listopadzie 1918 mianowany został komendantem żandarmerii w Łapach. 17 maj 1922, za postawę wykazaną podczas wojny, został pośmiertnie odznaczony orderem wojskowym „Virtuti Militari” V klasy, a we wniosku uzasadniającym jego nadanie czytamy:Według niektórych źródeł Franciszek Koy uczestniczył 2 stycznia 1919 w zamordowaniu, w niewyjaśnionych okolicznościach, 4 z pięciu członków delegacji radzieckiego Czerwonego Krzyża. Przybyła do Polski 20 grudnia 1918 delegacja została zaaresztowana pod zarzutami agitacji i nakłaniania do rozruchów w Warszawie. Wszyscy jej członkowie byli działaczami SDKPiL, a jej przewodniczący Bronisław Wesołowski był jednym z przywódców SDKPiL, prezesem Najwyższego Trybunału Rewolucyjnego zajmującym się wywiadem i kontrwywiadem.
Od początku 1919 służył w 22 Pułku Piechoty, wraz z którym brał udział w wojnie z Ukraińcami w Małopolsce Wschodniej. Następnie w początkowej fazie wojny z bolszewikami, dowodził oddziałem partyzanckim podległym Grupie Poleskiej gen. Antoniego Listowskiego, formalnie przydzielonym do 22. pp.Ibidem, s. 152-153. Poległ 4 kwietnia 1919Ibidem, s. 152-153..
27 sierpnia 1920 został pośmiertnie zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu rotmistrza, w kawalerii, w grupie oficerów byłych Legionów Polskich.
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 5470 – pośmiertnie, 17 maja 1922 Krzyż Niepodległości – pośmiertnie, 4 lutego 1932 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Walecznych Srebrny Medal Waleczności 1 klasy Srebrny Medal Waleczności 2 klasy Brązowy Medal Waleczności 2 klasy
Awanse wachmistrz – 1915Marek Gałęzowski, Franciszek Koÿ (Koy) [w:] idem, „Pilnujcie honoru sztandaru pułkowego”…, s. 149. chorąży – 1916 podporucznik – 1917
Uwagi
Przypisy
Bibliografia Marek Gałęzowski, Franciszek Koÿ (Koy) [w:] idem, „Pilnujcie honoru sztandaru pułkowego”. Oficerowie Legionów Polskich polegli w wojnie polsko-bolszewickiej, Warszawa: IPN, 2024, s. 149-153.
Stanisław Rostworowski Nie Tylko Pierwsza Brygada (1914-1918) Z Legionami na bój P.W. EGROSS - Oficyna Wydawnicza, Warszawa 1993, Richard M. Watt "Gorzka Chwała. Polska i jej los 1918 - 1939", A. M. F. Plus Group Sp. z o.o., Warszawa 2005,
Kategoria:Członkowie Polskich Drużyn Strzeleckich Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie kawalerii Legionów Polskich 1914–1918 Kategoria:Oficerowie 2 Pułku Szwoleżerów Rokitniańskich Kategoria:Oficerowie 22 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Waleczności Kategoria:Rotmistrzowie II Rzeczypospolitej Kategoria:Urodzeni w 1893 Kategoria:Zmarli w 1919 Kategoria:Żołnierze II Brygady Legionów Polskich