Lasoryjek (Sylvisorex) – rodzaj ssaków z podrodziny zębiełków (Crocidurinae) w obrębie rodziny ryjówkowatych (Soricidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Afryce.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 43–110 mm, długość ogona 25–73 mm, długość ucha 5–17 mm, długość tylnej stopy 8–19 mm; masa ciała 2,3–30 g.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1904 roku angielski zoolog Oldfield Thomas w artykule zatytułowanym Ssaki pozyskane na wyspie Fernando Po przez pana E. Seimunda, opublikowanym na łamach „Abstracts of the Proceedings of the Zoological Society of London”. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) lasoryjek błazeński (S. morio).
Etymologia Sylvisorex: , silva ‘las, lesisty teren’; sorex, soricis ‘ryjówka’, od hurax, ὑρακος ‘ryjówka’.
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała (bez ogona); DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNSylvisorex johnstoni(Dobson, 1888)lasoryjek stokowygatunek monotypowyzachodnio-środkowa (południowy Kamerun, południowo-zachodnia Republika Środkowoafrykańska, Gwinea Równikowa, Gabon i Kongo) i wschodnio-środkowa Afryka (wschodnio-środkowa Demokratyczna Republika Konga, południowa Uganda, Rwanda, Burundi i północno-zachodnia Tanzania); zakres wysokości: 100–2250 m n.p.m.DC: 4,5–5,3 cmDO: 2,5–3,6 cmMC: 2,3–3,5 gSylvisorex akaibeiI. Mukinzi, Hutterer & Barrière, 2009lasoryjek kongijskigatunek monotypowyendemit Demokratycznej Republiki Konga: prawy brzeg rzeki Kongo; zakres wysokości: 390–495 m n.p.m.DC: 6–7,3 cmDO: 3–3,4 cmMC: 4,5–6,5 gSylvisorex lunarisO. Thomas, 1906lasoryjek księżycowygatunek monotypowywschodnio-środkowa Demokratyczna Republika Konga (wraz z wyspą Idjwi na jeziorze Kiwu), południowo-zachodnia Uganda, zachodnia Rwanda i zachodnie Burundi; zakres wysokości: 1600–3300 m n.p.m.DC: 7–9,3 cmDO: 4,5–5,6 cmMC: 9–20 gSylvisorex ollulaO. Thomas, 1913lasoryjek większygatunek monotypowypołudniowo-wschodnia Nigeria (płaskowyż Obudu), południowy Kamerun, południowo-zachodnia Republika Środkowoafrykańska, Gwinea Równikowa, Gabon i południowo-wschodnia Demokratyczna Republika Konga (1 zapis); być może zachodnie Kongo; zakres wysokości: 300–700 m n.p.m.DC: 9,1–11 cmDO: 5,9–7,3 cmMC: 18–22 gcentruj|150pxSylvisorex oriundusHollister, 1916lasoryjek mniejszygatunek monotypowyendemit Demokratycznej Republiki Konga: północno-wschodnie nizinne tropikalne lasy wilgotne (Medje, Ituri)DC: około 7,2 cmDO: około 6,2 cmMC: brak danychSylvisorex isabellaeHeim de Balsac, 1968lasoryjek wyspowygatunek monotypowypółnocna część wyspy Bioko (Gwinea Równikowa) i południowo-zachodni Kamerun; zakres wysokości: 2000–2400 m n.p.m.DC: 5,4–6,3 cmDO: 5,4–5,9 cmMC: 5,5–9 gSylvisorex corbetiHutterer & Montermann, 2009lasoryjek nigeryjskigatunek monotypowyendemit Nigerii: góry Gotel; zakres wysokości: około 1900 m n.p.m.DC: około 10 cmDO: około 6,4 cmMC: około 30 gSylvisorex silvanorumHutterer, Riegert & Sedláček, 2009lasoryjek wyżynnygatunek monotypowyendemit Kamerunu: wzgórza Bamenda; zakres wysokości: 1800–2400 m n.p.m.DC: około 5,2 cmDO: około 4,4 cmMC: brak danychSylvisorex pluvialisHutterer & Schlitter, 1996lasoryjek deszczowygatunek monotypowypołudniowo-zachodni Kamerun (Park Narodowy Korup) i południowo-zachodnia Republika Środkowoafrykańska (Kongana)DC: około 7,4 cmDO: około 6,7 cmMC: około 5 gSylvisorex camerunensisHeim de Balsac, 1968lasoryjek kameruńskigatunek monotypowypołudniowo-wschodnia Nigeria (góry Gotel) i góry zachodniego Kamerunu; zakres wysokości: 2000–2300 m n.p.m.DC: 5,5–6 cmDO: 5,5–6,1 cmMC: 4–5 gSylvisorex morio(J.E. Gray, 1862)lasoryjek błazeńskigatunek monotypowyendemit Kamerunu: góra Kamerun; zakres wysokości: 1000–2100 m n.p.m.DC: 6,1–7,1 cmDO: 5–5,9 cmMC: około 8 gSylvisorex konganensisJ.C. Ray & Hutterer, 1996lasoryjek samotnygatunek monotypowypołudniowo-zachodnia Republika Środkowoafrykańska, północne Kongo i południowo-zachodni GabonDC: około 6,4 cmDO: około 3,6 cmMC: około 3 gSylvisorex vulcanorumHutterer & W.N. Verheyen, 1985lasoryjek wulkanicznygatunek monotypowyWielki Rów Zachodni (wschodnio-środkowa Demokratyczna Republika Konga, południowo-zachodnia Uganda, Rwanda i Burundi); zakres wysokości: 1780–3100 m n.p.m.DC: 4,3–5,6 cmDO: 4,7–5,1 cmMC: około 3,5 gSylvisorex grantiO. Thomas, 1907lasoryjek górski2 podgatunkiWielki Rów Zachodni (wschodnio-środkowa Demokratyczna Republika Konga, południowo-zachodnia Uganda, zachodnia Rwanda i północno-zachodnie Burundi), wschodnio-środkowa Uganda, zachodnia i południowo-zachodnia Kenia oraz północno-wschodnia Tanzania; zakres wysokości: powyżej 1500 m n.p.m.DC: 4,5–6,5 cmDO: 4,7–6,3 cmMC: 3–6 gSylvisorex howelli P.D. Jenkins, 1984lasoryjek tanzański2 podgatunkiendemit Tanzanii: góry Ulguru i Usambara; zakres wysokości: powyżej 900 m n.p.m.DC: 5,3–7,2 cmDO: 3,6–4,8 cmMC: 2,5–5 g Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski, – gatunek bliski zagrożenia, – gatunek narażony, – gatunek zagrożony, – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia.
Opisano również gatunek wymarły z plejstocenu dzisiejszej Tanzanii: Sylvisorex olduvaiensis
Uwagi
Przypisy Nazwy zwyczajowe za:
Bibliografia
Kategoria:Zębiełki