Aleksander I Battenberg, właśc. Aleksander Józef von Battenberg z dynastii Hessen-Darmstadt (ur. 5 kwietnia 1857 w Weronie, zm. 17 listopada 1893 w Grazu) – syn księcia Aleksandra Heskiego z morganatycznego małżeństwa z Julią Hauke (córką polskiego generała Maurycego Haukego-Bosaka). Jego młodszym bratem był Henryk Battenberg.
Życiorys Pierwszy władca (posługujący się tytułem księcia) niepodległej Bułgarii od 29 kwietnia 1879 roku, panujący do 6 września 1886, wybrany przez pierwsze wielkie Zgromadzenie Narodowe w Wielkim Tyrnowie. Niedoświadczony jeszcze wówczas młodzieniec przyjął imię Aleksandra I.
18 września 1885 dokonano zamachu stanu w sąsiedniej Rumelii Wschodniej i proklamowano zjednoczenie z Bułgarią. Ostrożny Battenberg obawiając się reakcji mocarstw, nie przyjął tytułu księcia Rumelii, tylko został jej generałem-gubernatorem. Niespełna rok później 21 (9) sierpnia 1886 grupa liberalnych oficerów prorosyjskiej orientacji przejęła władzę w Sofii, wymuszając na nim abdykację, ten chociaż namaszczony przez Rosję księciem Bułgarii, został przez nią zmuszony do wyjazdu do Lwowa. Pucz zorganizowany przez stronnictwo rusofilów, pozostających w opozycji do dominującej partii liberalnej. Przywódca kontrreformistów – Stefan Stambołow, uzyskawszy poparcie wojska oraz narodu, odmówił legalności puczystom. Bezradny ówczesny rząd składając dymisję, stworzył możliwości do działania Petko Karawełowa – lidera liberałów. Opanowali oni ponownie Sofię, w tym samym czasie skazując puczystów na więzienie. Z opanowanej stolicy Aleksander został wezwany ponownie, z prośbą o objęcie władzy.
Pomimo akceptacji Battenberga przez państwa zachodnie, Rosja nie wyrażając zgody na jego powrót – zmusiła młodego księcia do abdykacji 6 września 1886 roku.
W późniejszym okresie podczas obrad Wielkiego Zgromadzenia 25 lipca 1887 roku, nowym księciem wybrany został Ferdynand I Koburg, któremu stanowczo sprzeciwiała się Rosja. Wybór ten spowodował znaczne ochłodzenie na linii Sofia–St. Petersburg.
Odznaczenia Wielki Mistrz Orderu św. Aleksandra (fundator w 1881) Wielki Mistrz Orderu Waleczności (fundator w 1879) Krzyż Wielki Orderu Ludwika (Hesja)Hof- und staats-handbuch des Grossherzogtums Hessen. Darmstadt: 1879, s. 4-5 Krzyż Wielki Orderu Filipa z Mieczami (Hesja) Krzyż Zasługi Wojskowej (Hesja) Order Łaźni I kl. z łańcuchem (Wielka Brytania) Order Orła Czerwonego I kl. z mieczami (Prusy) Order Orła Czerwonego III kl. z mieczami (Prusy) Order Leopolda I kl. (Austria) Order Leopolda I kl. (Belgia) Order Świętych Maurycego i Łazarza I kl. (Włochy) Order Korony I kl. (Wirtembergia) Order Słonia (1883, Dania)Jørgen Pedersen: Riddere af Elefantordenen 1559-2009. Syddansk Universitetsforlag, 2009, s. 297 Order Gwiazdy I kl. (Rumunia) Medal „Cnoty Wojskowej” (Rumunia) Krzyż Przejścia Dunaju (Plewnakreuz – Rumunia) Order Orła Białego (Rosja) Order Świętej Anny I kl. (Rosja) Order Świętego Jerzego IV kl. (Rosja) Order Świętego Włodzimierza IV kl. z mieczami (Rosja) Medal Pamiątkowy Wojny w Latach 1877–78 (Rosja) Order Sokoła Białego I kl. (Saksonia) Krzyż Zasługi Wojskowej II kl. (Meklemburgia)
Przypisy
Kategoria:Battenbergowie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Zasługi Wojskowej (Meklemburgia) Kategoria:Odznaczeni Orderem Gwiazdy Rumunii Kategoria:Odznaczeni Orderem Korony Wirtemberskiej Kategoria:Odznaczeni Orderem Leopolda (Austria) Kategoria:Odznaczeni Orderem Leopolda (Belgia) Kategoria:Odznaczeni Orderem Ludwika Kategoria:Odznaczeni Orderem Łaźni Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Czerwonego Kategoria:Odznaczeni Orderem Słonia Kategoria:Odznaczeni Orderem Sokoła Białego Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Aleksandra Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Jerzego (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Włodzimierza Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętej Anny Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętych Maurycego i Łazarza Kategoria:Odznaczeni Orderem Waleczności (Bułgaria) Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Filipa Wspaniałomyślnego Kategoria:Władcy Bułgarii Kategoria:Władcy, którzy abdykowali Kategoria:Urodzeni w 1857 Kategoria:Zmarli w 1893 Kategoria:Ludzie urodzeni w Weronie