Robert Biedroń (ur. 13 kwietnia 1976 w Rymanowie) – polski polityk, samorządowiec, ekspert organizacji praw człowieka, działacz na rzecz praw osób LGBTQ+ i publicysta.
Inicjator i w latach 2001–2009 prezes Kampanii Przeciw Homofobii. Poseł na Sejm VII kadencji (2011–2014), pierwszy otwarcie deklarujący się gej w polskim parlamencie. W latach 2014–2018 prezydent Słupska. Od 2016 członek grupy doradczej do spraw równouprawnienia płci, przymusowych wysiedleń i ochrony przy Organizacji Narodów Zjednoczonych.
Założyciel i w latach 2019–2021 prezes partii Wiosna, jeden z liderów porozumienia Lewica (2019) i szef sztabu Lewicy w kampanii przed wyborami parlamentarnymi w 2019. Od 2019 deputowany do Parlamentu Europejskiego IX i X kadencji. Przewodniczący komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia w Parlamencie Europejskim (jedyny Polak na stanowisku przewodniczącego komisji PE IX kadencji). W latach 2021–2025 współprzewodniczący Nowej Lewicy (która powstała z połączenia Wiosny i SLD). Kandydat na urząd prezydenta RP w pierwszych i drugich wyborach w 2020.
Życiorys Młodość i wykształcenie mały|Krzysztof Nowak i Robert Biedroń na Paradzie Równości pod Sejmem RP w Warszawie, 2003 Urodził się 13 kwietnia 1976 w Rymanowie, a wychował w Krośnie. Jest synem Zdzisława (1954–2008) i Heleny. Ma dwóch młodszych braci, Rafała i Krzysztofa, oraz młodszą siostrę, Monikę. Jego matka należała do Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”, a ojciec do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Wychował się w rodzinie dotkniętej przemocą domową i chorobą alkoholowąW 2000 roku Helena Biedroń oskarżyła swojego syna Roberta Biedronia o znęcanie się nad jego młodszym bratem i nią samą. Prokuratura postawiła wówczas Robertowi Biedroniowi zarzuty z art. 157 i art. 207 kodeksu karnego dotyczące spowodowania uszczerbku na zdrowiu i znęcania się nad matką oraz bratem. W trakcie procesu doszło do porozumienia. Sprawę warunkowo umorzono. Wydarzenia te stały się przedmiotem debaty publicznej po serii publikacji medialnych w kwietniu 2019. W odpowiedzi na te publikacje, Helena i Robert Biedroń we wspólnie wydanym oświadczeniu stwierdzili: „Nigdy nie doszło do żadnych aktów przemocy między nami. (...) Jedynym sprawcą przemocy w naszym domu był nasz mąż i ojciec. (...) Przeszłość naszego domu rodzinnego była dla nas koszmarem. Te okropne doświadczenia i wspomnienia, które kosztowały nas i całą naszą rodzinę lata cierpień, chcielibyśmy zostawić za sobą. (...) To był dla nas dramatyczny czas, nasz dom często przypominał piekło, z powodu przemocowego ojca, który nadużywał alkoholu i regularnie znęcał się nad nami psychicznie i fizycznie”. Autorzy oświadczenia dodali, że cała rodzina wielokrotnie zmuszana była do ukrywania zachowań ojca rodziny Zdzisława Biedronia przed innymi ludźmi, a „w skrajnych przypadkach także przed organami ścigania”, jak wyjaśniali: „Robiliśmy to ze strachu. Tak było i w przypadku, o którym mowa, kiedy zostaliśmy przez niego zmuszeni do złożenia nieprawdziwych zeznań. Mogą to zrozumieć pewnie tylko osoby, które doświadczyły przemocy w rodzinie”. Helena i Robert Biedroniowie zaapelowali także do dziennikarzy, polityków i innych osób o uszanowanie ich prywatności. Zob.:.
Jego rodzice zapisali go do technikum hotelarskiego w Ustrzykach Dolnych, ponieważ uczono tam trzech języków obcych (francuskiego, rosyjskiego i angielskiego), a Robert Biedroń wykazywał zainteresowanie językami obcymi. W 1991 wyjechał do Ustrzyk Dolnych i zamieszkał w internacie. W czasie swojego pobytu w tej miejscowości uświadomił sobie, że jest gejem. Jak wspominał, w szkole twierdzono, że orientacja homoseksualna jest zboczeniem, zaburzeniem i grzechem, na skutek czego przeżywał kryzys psychiczny i miał myśli samobójcze.
W 1995, w czasie pobytu w Berlinie, zapoznał się z działalnością organizacji LGBT Manometer. Wtedy postanowił zająć się działalnością społeczną na rzecz mniejszości LGBTQ. Technikum ukończył w następnym roku. Następnie rozpoczął studia politologiczne na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie. W czasie studiów był związany z olsztyńską grupą Stowarzyszenia Grup Lambda. W 1998 zapisał się do Socjaldemokracji Rzeczypospolitej Polskiej, przystąpił również do jej organizacji młodzieżowej. Po przekształceniach partyjnych został działaczem Sojuszu Lewicy Demokratycznej. W 2003 uzyskał tytuł zawodowy magistra nauk politycznych.
Podjął również studia doktorskie na Wydziale Nauk Politycznych Akademii Humanistycznej im. Aleksandra Gieysztora w Pułtusku, których nie ukończył. Został absolwentem Szkoły Liderów Politycznych i Społecznych oraz Szkoły Praw Człowieka przy Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka. W czasie swojego pobytu w Ustrzykach Dolnych zdobył uprawnienia przewodnika górskiego. Deklaruje znajomość języków angielskiego, francuskiego, rosyjskiego i włoskiego oraz esperanto.
Działalność społeczna i publicystyczna mały|Robert Biedroń na Paradzie Równości w Warszawie, 2009 Przez wiele lat współpracował jako konsultant kilkunastu organizacji praw człowieka w Polsce i za granicą. Po ukończeniu studiów wyjechał na rok do Londynu, gdzie działał w organizacji OutRage!, działającej na rzecz praw osób LGBT.
1 maja 2001 wraz z Piotrem Ikonowiczem wziął udział w pierwszej w Polsce paradzie równości. Byli to jedyni aktywni politycy uczestniczący w tej paradzie. 11 września 2001 założył ogólnopolską organizację pozarządową o nazwie Kampania Przeciw Homofobii (KPH) i przez osiem lat pełnił funkcję jej prezesa. 9 lutego 2009 ogłosił swoją rezygnację ze stanowiska prezesa KPH, pozostając członkiem jej zarządu.
W 2007 wydał książkę popularnonaukową Tęczowy elementarz, poruszającą kwestie związane z LGBT. Wystąpił do Ministerstwa Edukacji Narodowej, by jego książkę zakwalifikować jako lekturę uzupełniającą w szkołach średnich, wzbudzając tą inicjatywą krytykę ze strony niektórych polityków.
Od 2009 był prezesem Instytutu Podkarpackiego, zrzeszenia powołanego dla rozwoju lokalnych organizacji pozarządowych. Współpracował jako konsultant różnych organizacji praw człowieka z Polski i zagranicy. Był fundatorem fundacji Instytut Myśli Demokratycznej. W ramach pracy w Instytucie Myśli Demokratycznej przewodzi programowi Scenariusze dla Polski – platformie, tworzącej diagnozę opisującą trendy rozwojowe Polski w kolejnych dwudziestu latach oraz rekomendacje polityk wykorzystujących potencjał i odpowiadających na wyzwania do roku 2040. Był pomysłodawcą programu Sieci Progresywnych – struktury zrzeszającej burmistrzów, wójtów i prezydentów miast pozwalającej na wymianę doświadczeń i wypracowywanie progresywnej polityki lokalnej, opartej na partycypacji mieszkańców, transparentności i otwartej wspólnocie samorządowej. W latach 2017–2018 prowadził otwarte debaty z obywatelami i obywatelkami na temat ich wizji Polski.
Był członkiem rady programowej Zielonego Instytutu, przewodniczącym rady Fundacji Trans-Fuzja, członkiem rady nadzorczej Fundacji Replika i członkiem rady Fundacji Równość. Był także ekspertem unijnym w sprawach antydyskryminacyjnych i członkiem Rady Programowo-Konsultacyjnej przy pełnomocniku rządu ds. równego statusu kobiet i mężczyzn oraz doradcą wicepremier Izabeli Jarugi-Nowackiej.
W latach 2008–2016 był członkiem Rady Doradczej Praw Człowieka przy Open Society Foundation. W 2015 roku został członkiem Kongresu Władz Lokalnych i Regionalnych Rady Europy. W 2016 roku został również członkiem grupy doradczej dotyczącej równouprawnienia płci, przymusowych wysiedleń i ochrony powołanej przez Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych.
Zajmuje się działalnością publicystyczną, jego teksty ukazują się m.in. w „Gazecie Wyborczej”, „Trybunie”, „Polityce”, „Rzeczpospolitej”, „NaTemat” i europejskim „Politico”. Prowadził też własne wydawnictwo AdPublik. Autor książki Włącz Demokrację – książki dla dzieci zachęcającej do zainteresowania demokracją i wspólnotą polityczną. Autor książki Pod Prąd, prezentującej jego życiorys i wizję uprawiania nowoczesnej i dojrzałej polityki. Autor książki Nowy Rozdział, przedstawiającej jego wizję polityki w Polsce.
Działalność polityczna do 2014 mały|Biedroń na korytarzu sejmowym, 2014 thumb|Andrzej Rozenek, Anna Grodzka i Robert Biedroń w czasie akcji Deti-404 wyrażającej wsparcie dla młodzieży LGBT w Rosji, 2013
W wyborach samorządowych w 2002 kandydował z listy SLD-UP do Rady Miasta Stołecznego Warszawy. Startował w okręgu nr 3 obejmującej dzielnicę Mokotów. Otrzymał w tych wyborach 451 głosów, nie uzyskując mandatu.
W 2005 był kandydatem do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w wyborach parlamentarnych. Bez powodzenia startował wówczas z 4. miejsca listy Sojuszu Lewicy Demokratycznej w okręgu nr 19 w Warszawie. Otrzymał 1686 głosów (0,22% głosów ważnych w okręgu). W tym samym roku wystąpił z SLD, pozostając od tego czasu osobą bezpartyjną.
11 listopada 2010 został zatrzymany przez funkcjonariuszy Policji podczas demonstracji przeciwników Marszu Niepodległości. Prokurator Prokuratury Rejonowej Warszawa – Śródmieście przedstawił mu następnie zarzuty naruszenia nietykalności cielesnej policjanta i skierował w tej sprawie do sądu akt oskarżenia. W 2014 Sąd Rejonowy uniewinnił go od tego zarzutu, a wyrok ten (po apelacji prokuratury i oskarżyciela posiłkowego) został utrzymany w mocy prawomocnym orzeczeniem Sądu Okręgowego w Warszawie w lutym 2015.
W 2011 zamierzał wystartować w wyborach parlamentarnych z ramienia Sojuszu Lewicy Demokratycznej, jednak zrezygnował w sierpniu tegoż roku, motywując to propozycją słabego miejsca na liście wyborczej mimo odmiennych wcześniejszych deklaracji. W tym samym miesiącu ogłoszono, że Robert Biedroń otworzy listę wyborczą powstałego krótko wcześniej Ruchu Palikota w okręgu wyborczym nr 26 w Gdyni. Otrzymał 16 919 głosów, co stanowiło 3,73% wszystkich głosów ważnych i 39,11% głosów oddanych na listę ugrupowania w Gdyni, uzyskując mandat poselski. Został tym samym pierwszą osobą wybraną do polskiego parlamentu, otwarcie deklarującą orientację homoseksualną. W Sejmie był wiceprzewodniczącym sejmowej Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka oraz członkiem sejmowej Komisji Spraw Zagranicznych, a także delegatem Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy (2013–2014).
W październiku 2013, w wyniku przekształcenia Ruchu Palikota, został posłem partii Twój Ruch. Jako poseł zgłosił ponad 100 interpelacji, dotyczących m.in. spraw osób LGBT, praw człowieka, równości kobiet i mężczyzn, polityki zagranicznej, a także ochrony zwierząt. Był wiceprzewodniczącym Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, jak też dwóch parlamentarnych zespołów, a także członkiem Komisji Spraw Zagranicznych. W trakcie kadencji miał blisko 140 wystąpień, wziął udział w 83% głosowań. Reprezentował Sejm w Zgromadzeniu Parlamentarnym Rady Europy i to się pokrywało z pracą w Sejmie. W 2014 został nagrodzony przez tygodnik „Polityka” na podstawie rankingu przeprowadzonego wśród polskich dziennikarzy parlamentarnych jako jeden z 10 najlepszych posłów, podkreślając pracowitość, kulturę i duży wkład w prace komisji sprawiedliwości. Jego mandat wygasł 8 grudnia 2014 w związku z wybraniem na funkcję prezydenta miasta Słupska.
Prezydentura Słupska thumb|Robert Biedroń w 2018