Józef Nikodem Kłosowski, ps. Lemiesz, Czepiec (ur. 26 marca 1904 w Krasnymstawie, zm. 26 listopada 1959 w Lublinie) – pisarz, publicysta, poeta, pedagog, działacz ruchu ludowego, organizator życia kulturalnego na Lubelszczyźnie, inicjator powstania Muzeum Regionalnego w Krasnymstawie, odkrywca talentu poetyckiego Stanisława Bojarczuka. Żołnierz Batalionów Chłopskich, szef prasy i wydawnictw w Komendzie Głównej Okręgu Lublin tej organizacji, pułkownikUrszula Gierszon, Historia Lubelskiego Oddziału Związku Literatów Polskich, https://archive.ph/20120903155039/http://www.literaci.eu/index.php?option=com_content&task=view&id=2326&Itemid=135Matylda Wełna, Miłość i obowiązek, [w:] Z dziejów ruchu literackiego na Lubelszczyźnie, ZLP Oddział w Lublinie, Lublin 1998..
Życiorys Józef Kłosowski urodził się 26 marca 1904 w rodzinie rzemieślniczej. W wieku siedemnastu lat wstąpił do Związku Młodzieży Wiejskiej „Wici”Słownik biograficzny podaje datę wstąpienia do ZMW jako 1928.. Po ukończeniu szkoły średniej studiował polonistykę, historię sztuki i malarstwo na Uniwersytecie WarszawskimSłownik biograficzny podaje, iż studiował na UJ i KUL. Po studiach wrócił do Krasnegostawu, gdzie pracował jako pedagog, najpierw w szkole powszechnej, a następnie w szkole rolniczej. W 1931 wstąpił do SL.
Zorganizował teatr ludowy, z którym objeżdżał wsie i osady Lubelszczyzny. Tworzył grafiki, z których kilka zachowało się do dziś. Są przechowywane w Muzeum Regionalnym w Krasnymstawie („Samotna brzoza”, „Młyn”, „Widok na las”).
Odkrył i wypromował samorodny talent – chłopskiego poetę – Stanisława Bojarczuka, którego poznał jeszcze we wczesnym dzieciństwie. Ich przyjaźń trwała do końca życia Bojarczuka. Kłosowski pomagał mu publikować w prasie. Wspólnie ze Zbigniewem Stepkiem przygotował do druku zbiór sonetów Bojarczuka, którym zainteresowała się Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza. Właśnie w niej pod koniec życia Bojarczuka ukazał się zbiór sonetów pod tytułem Blaski i dźwięki.
Kłosowski był organizatorem życia literackiego. Zapraszał na wieczory autorskie znanych pisarzy lubelskich (m.in. Józefa Czechowicza). Przed wojną wydawał własne pismo „Wieś Krasnystawska”, w którym publikował artykuły o kulturze lokalnego środowiskaMichalski W., Zięba J., Lublin literacki 1932–1982, Wydawnictwo Lubelskie, Lublin 1984 – Biblioteka multimedialna Teatru NN..
Po wybuchu II wojny światowej był nauczycielem tajnych kompletów. Od 1940 był członkiem Batalionów Chłopskich. W Komendzie Głównej Okręgu Lublin odpowiadał za prasę i wydawnictwa. W 1942 wraz z bratem Wacławem uciekł przed aresztowaniem. W tym czasie wydawał pisma podziemne: „Najnowsze wiadomości”, „Kukułka”, „Roch”, „Chłopski Znak”, „Wyzwolenie”, „Wieś tworząca”, „Zielona Kadra”. W 1942 w Orchowcu zorganizował podziemną drukarnię. W dalszym ciągu działał w Stronnictwie Ludowym („Roch”). Swoje wojenne przeżycia opisał w książkach: Jarzmo, Mgła, Walka z aniołem, Czarna Wiosna, Gwiazdy nad polaną, Ziemia bez skarg, Berło.
Po wojnie uczył w Gimnazjum im. Władysława Jagiełły w Krasnymstawie. Następnie został kierownikiem Wojewódzkiego Wydziału Kultury w Lublinie, którym kierował do 1950. Założył lubelski tygodnik „Zdrój”, poświęcony upowszechnianiu kultury i twórczości. Redaktor czasopisma „Kamena”. Po wojnie był prezesem lubelskiego oddziału ZLP.
Pod koniec lat 50. zachorował na serce. Zmarł 26 listopada 1959. Pochowany został na cmentarzu w Krasnymstawie.
Publikacje Moje dzieciństwo – wspomnienia autobiograficzne, 1956; Przeklęta miasto – zbiór legend ludowych, 1928; Dziewanna – zbiór legend ludowych, 1928; Tańcząca karczma – powieść, 1933; Uroczysko – powieść; Zbrodnia Ewy Orskiej – powieść; Chłopski marsz – tomik poetycki, 1944; Jarzmo – powieść, 1947; Mgła – powieść, 1948; Serce w lipowym drewnie – zbiór legend, 1948; Walka z aniołem – powieść, 1949; Czarna wiosna – powieść, 1953; Gwiazdy nad polaną – powieść, 1955; Ziemia bez skarg – powieść, LSW 1956; Berło – powieść, 1958; Chłostra – powieść (wznowienie Jarzma i Mgły), LSW 1979.
Nagrody Nagroda literacka Lubelszczyzny (1947) Nagroda miasta Lublina (1956)
Ordery i odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (7 czerwca 1947) „za zasługi na polu organizacji życia kulturalnego w Polsce”. Srebrny Krzyż Zasługi (9 listopada 1931) „za zasługi na polu pracy społeczno-oświatowej”. Krzyż Partyzancki
Upamiętnienie Jego imieniem została nazwana ulica, przy której mieszkał odkryty przez niego talent – Stanisław BojarczukJan Henryk Cichosz, Józef Nikodem Kłosowski, Kultura i życie nr 16, 1984..
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Strona Związku Literatów Polskich – http://www.literaci.eu/ Strona lubelskiego oddziału Związku Literatów Polskich – https://web.archive.org/web/20090327141540/http://www.zlplublin.ovh.org/ Józef Nikodem Kłosowski, Internetowy Polski Słownik Biograficzny [dostęp 2022-03-26].
Kategoria:Członkowie Komend Okręgów BCh Kategoria:Członkowie Stronnictwa Ludowego „Roch” Kategoria:Członkowie Związku Młodzieży Wiejskiej RP Wici Kategoria:Członkowie Związku Literatów Polskich (Polska Rzeczpospolita Ludowa) Kategoria:Ludzie urodzeni w Krasnymstawie Kategoria:Ludzie związani z Krasnymstawem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Partyzanckim Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pisarze związani z Lublinem Kategoria:Politycy Stronnictwa Ludowego Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Urodzeni w 1904 Kategoria:Zmarli w 1959