Iwan Mychajłowycz Syjak (ur. 8 kwietnia 1887 w Laszkach Murowanych, zm. 3 listopada 1937 w Sandarmochu) – ukraiński prawnik, żołnierz, działacz socjalistyczny i komunistyczny, członek UPSD, KP(b)U.
Życiorys Urodził się w rodzinie nauczycielskiej. Ukończył gimnazjum w 1906, a następnie prawo na Uniwersytecie Lwowskim. W latach 1905–1919 członek Ukraińskiej Partii Socjal-Demokratycznej, a od 1907 członek jej Komitetu Centralnego. Był lejtnantem w armii austro-węgierskiej, w latach I wojny światowej był oficerem (dowódcą sotni) Legionu Ukraińskich Strzelców Siczowych. Po demobilizacji jesienią 1918 i utworzeniu Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej był wojskowym komisarzem w Tarnopolu. Jeden z organizatorów powstania antyhetmańskiego. W okresie Dyrektoriatu komisarz wojskowy na Podolu, w styczniu 1919 organizował antyrumuńskie powstanie pod Chocimiem. Był atamanem Ukraińskiej Armii Halickiej, od maja 1919 roku dowódca „Żelaznej Brygady” utworzonej w Kamieńcu Podolskim. Jego oddział został pokonany przez bolszewików, a Syjak pojmany.
W latach 1919–1920 przebywał w Moskwie i widywał się z Włodzimierzem Leninem. Z jego rekomendacji wstąpił do Komunistycznej Partii (bolszewików) Ukrainy, będącej częścią składową RKP(b). W marcu 1920 był komisarzem Komitetu Obwodowego Frontu Południowo-Zachodniego do spraw organizacji Czerwonej Ukraińskiej Armii Halickiej i dowódcą dywizji. Od 1 sierpnia do 15 grudnia 1920 był szefem komitetu likwidacyjnego Galrewkomu. W latach 1920–1921 kandydat na członka . Od 15 kwietnia 1921 do 15 listopada 1922 był pierwszym sekretarzem przedstawicielstwa Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej w Polsce.
W latach 1923–1925 stał na czele Charkowskiej Gubernialnej Izby Adwokackiej. Był doradcą prawnym w wielu instytucjach i pracownikiem naukowym Charkowskiego Instytutu Gospodarki Narodowej. Na początku lat 30. był dyrektorem Ukraińskiego Instytutu Edukacji Językowej w Kijowie.
2 lutego1933 został aresztowany pod zarzutem udziału w Ukraińskiej Organizacji Wojskowej i oskarżony o przygotowanie zbrojnego zamachu na rządu radziecki. Mimo tortur nie przyznał się do winy. Skazany 1 października 1933 przez Kolegium GPU USRR za działalność kontrrewolucyjną i szpiegostwo na rzecz Polaków na 10 lat pozbawienia wolności w Poprawczym obozie pracy. Wyrok odbywał w i obozie sołowieckim. 9 października 1937 został skazany na karę śmierci przez trojkę leningradzkiego NKWD. Rozstrzelany w Sandarmochu 3 listopada 1937. Zrehabilitowany 26 września 1958 orzeczeniem Trybunału Wojskowego Kijowskiego Okręgu Wojskowego.
Przypisy
Kategoria:Ukraińscy prawnicy Kategoria:Żołnierze Ukraińskich Strzelców Siczowych Kategoria:Żołnierze Ukraińskiej Armii Halickiej Kategoria:Urodzeni w 1887 Kategoria:Zmarli w 1937 Kategoria:Ukraińskie ofiary prześladowań komunistycznych 1917–1991 Kategoria:Więźniowie radzieckich łagrów Kategoria:Ofiary wielkiej czystki Kategoria:Straceni przez rozstrzelanie Kategoria:Żołnierze Czerwonej Ukraińskiej Armii Halickiej Kategoria:Bolszewicy