Antoni Giza (ur. 13 czerwca 1947 roku w Oblach, gmina Jadów k. Warszawy; zm. 12 listopada 2005 w Szczecinie) – polski historyk i bałkanista.
Życiorys Pochodził z ubogiej, wielodzietnej rodziny. W 1975 ukończył studia historyczne na Uniwersytecie Warszawskim. W 1978 obronił tamże pracę doktorską (promotor: prof. Mieczysław Tanty). Po doktoracie przeniósł się do Szczecina, gdzie podjął pracę najpierw w Wyższej Szkole Pedagogicznej, a następnie na Uniwersytecie Szczecińskim. W 1985 uzyskał stopień doktora habilitowanego na Uniwersytecie Gdańskim, w 1991 stanowisko profesora nadzwyczajnego Uniwersytetu Szczecińskiego, a w 1997 tytuł profesora. Dwa lata później został profesorem zwyczajnym. W latach 1986–2005 kierował Zakładem Historii Europy Wschodniej na Uniwersytecie Szczecińskim. w 2002 otrzymał tytuł doktora h.c. Uniwersytetu Południowo-Zachodniego im. Neofita Rylskiego w Błagojewgradzie. Równolegle pracował jako rezydent biur podróży realizując swoje pasje podróżniczeZNMW_2006_19_029.pdf.
Wśród kierunków badawczych A. Gizy główną rolę odgrywały zagadnienia rosyjskie i bałkańskie. Pozostawił po sobie 25 pozycji książkowych i ponad 300 artykułów.
Przez wiele lat współpracował jako profesjonalny dziennikarz, zrzeszony w Stowarzyszeniu Dziennikarzy RP, ze szczecińskimi czasopismami – Kurierem Szczecińskim i Głosem Szczecińskim, popularyzując historię i podróże na ich łamach. Wyróżniony lokalnym odznaczeniem dziennika Głos Szczeciński - Nieprzeciętny 2000.
Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem Zasługi oraz Medalem Polonia Mater Nostra Est (2003).
Ojciec dwóch córek: Joanny Małgorzaty Gizy (literaturoznawczyni, dziennikarki oraz biegłego sądowego psychologa klinicznego osobowości, psychotraumatologa, pedagoga - etyka, filozofa i hipnoterapeuty i krytyka literackiego oraz psychoterapeuty EMDR i dr n. med. Agaty Gizy-Zwierzchowskiej (psychologa klinicznego i pedagoga).
Pochowany na cmentarzu Centralnym w Szczecinie (kwatera 1A).
Dzieła wybrane 1982: Słowianofile rosyjscy wobec kryzysu bałkańskiego 1875–1878 1984: Neoslawizm i Polacy 1906–1910 1992: Idea jugoslawizmu w latach 1800–1918 1993: Polaczkowie i Moskale : wzajemny ogląd w krzywym zwierciadle (1800–1917) 1994: Narodziny i rozpad Jugosławii 1996: Ziemie macedońskie na przełomie XIX i XX wieku 1999: Chłopi polscy na wyspach duńskich (1893–1939) 2001: Narodowe i polityczne dążenia Chorwatów w XIX i na początku XX wieku 2002: Bośnia i Hercegowina w dobie tureckiego i austriackiego panowania (1800–1914) 2002: Wojny bałkańskie 1912–1913 roku : aspekty polityczne i militarne : (początki niewoli Bułgarów w Macedonii Egejskiej i Wardarskiej) 2003: Bułgaria i problem macedoński od początku XVII do lat trzydziestych XX wieku 2003: Islandia w obiektywie Antoniego Gizy. 2004: Barwy Syberii z daleka i bliska : retrospekcje 2004: Słowacja przełomu XIX i XX wieku w opisach polskich podróżników
Przypisy
Bibliografia Andrzej Malinowski. In memoriam. Antoni Giza, Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowowschodniej XLII: 2006.
Kategoria:Absolwenci Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Ludzie związani ze Szczecinem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Medalem Polonia Mater Nostra Est Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi Kategoria:Polscy bałkaniści Kategoria:Pochowani na cmentarzu Centralnym w Szczecinie Kategoria:Doktorzy honoris causa uczelni w Bułgarii Kategoria:Urodzeni w 1947 Kategoria:Zmarli w 2005 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Szczecińskiego