Puszcza Solska (do 1874 Bi(e)łgoraj) – dawna gmina wiejska istniejąca do 28 września 1954 roku w woj. lubelskim. Gmina obejmowała północno-wschodni obszar dzisiejszej gminy Biłgoraj. Przed wojną siedzibą gminy była Puszcza SolskaGłówny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej – podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933 (obecnie dzielnica Biłgoraja), a po wojnie Biłgoraj.
Gmina Puszcza Solska, początkowo pod nazwą „gmina Biłgoraj”, została utworzona w 1874 roku w powiecie biłgorajskim guberni lubelskiejZbigniew Stankiewicz, w: Juliusz Bardach, Monika Senkowska-Gluck Historia państwa i prawa Polski. Tom III. Od rozbiorów do uwłaszczenia, PWN, Warszawa 1981, s. 354–359.Postanowienie z 17 (29) września 1866, ogłoszone 5 (17) stycznia 1867 (Dziennik Praw, rok 1866, tom 66, nr 219, str. 279).Postanowienie z 29 grudnia 1867 (10 stycznia 1868), ogłoszone 8 (20) lutego 1868 (Dziennik Praw, rok 1868, tom 67, nr 228, str. 359)..
W 1919 roku weszła w skład w woj. lubelskiego. Do 1939 roku była jednostką samorządu terytorialnego, pełniącą również funkcje administracyjne zlecone przez państwo.
Według stanu na 30 września 1921 gmina Puszcza Solska obejmowała miejscowości: Aleksandrowska Słoboda, Bojary, Cyncynopol, Dąbrowica, Dyle, Edwardów, Gromada, Ignatówka, Kajetanówka, Majdan Gromadzki, Nadrzecze, Puszcza Solska, Rapy Bojarskie, Rapy Dylańskie, Różnówka, Stępniówka, Teodorów, Wola, Zagrody Dąbrowickie i Zagumnie. Gmina liczyła 4629 mieszkańcówSkorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. Tom IV. Województwo lubelskie, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1924, s.8-9.
1 kwietnia 1927 włączono do gminy Puszcza Solska wsie Brodziaki, Korczów, Okrągłe i Smólsko z gminy Sól, zaś wieś Bojary oraz wieś i folwark Różnówka z gminy Puszcza Solska włączono do miasta Biłgoraja.
W 1928 roku wójtem gminy był Józef Myszak, odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi za „zasługi w pracy społecznej i samorządowej”.
Podczas okupacji gmina należała do dystryktu lubelskiego Generalnego Gubernatorstwa. Po wyzwoleniu powołano do życia Radę Narodową w Puszczy Solskiej na mocy statutu z 1 stycznia 1944.
Według stanu na 1 lipca 1952 gmina Puszcza Solska składała się z 11 gromad: Brodziaki, Dąbrowica, Dyle, Gromada, Kajetanówka, Korczów, Majdan Gromadzki, Puszcza Solska, Rapy Dylańskie, Smólsko i WolaWykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, WarszawaDz. Urz. WRN w Lublinie, Nr 3, poz. 7, 1953.
1 stycznia 1953 do gminy Puszcza Solska włączono gromady Andrzejówka, Bukowa i Korytków Duży z gminy Kocudza.
Gmina Puszcza Solska została zniesiona 29 września 1954 wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin. Na obszarze dawnej gminy Puszcza Solska utworzono gromady Bukowa, Dąbrowica, Korytków Duży i Majdan Gromadzki. W ramach tej reformy 1 stycznia 1955 do powiatu biłgorajskiego przyłączono między innymi gromadę Hedwiżyn oraz wsie Wolaniny i Ratwica z gromady Bukownica dawnej gminy Tereszpol powiatu zamojskiegoZa: W. Ćwik, J. Reder Lubelszczyzna. Dzieje rozwoju terytorialnego, podziałów administracyjnych i ustroju władz, Wydawnictwo Lubelskie, Lublin 1977, s. 160–161, 168–169. 1 lipca 1960 z gromad Dąbrowica, Korytków Duży, Majdan Gromadzki i Podlesie utworzono nową gromadę Biłgoraj. Przed 1 lipca 1965 zniesiono gromady Bukowa i Hedwiżyn, których obszary przyłączono do gromady Biłgoraj. 1 lipca 1971 obszar dawnej gminy Puszcza Solska obejmowała już tylko gromada BiłgorajMapa powiatu Biłgoraj, PPWK Warszawa 1971.
W kolejnej reformie administracyjnej 1 stycznia 1973 gmina Puszcza Solska nie została odtworzona. Większość jej obszaru należy dziś do gminy Biłgoraj i miasta Biłgoraj.
Przypisy
Puszcza Solska