mały|240px|Tablica pamiątkowa poświęcona Józefowi Mortonowi umieszczona na głazie przed szkołą w Chrobrzu mały|240px|Epitafium na nagrobku Józefa Mortona. Józef Morton (ur. 19 lipca 1911 w Chrobrzu, zm. 24 października 1994 w Warszawie) – polski pisarz i działacz ruchu ludowego.
Życiorys Syn Jana i Genowefy z Kozłów, włościan z Chrobrza. Wykształcenie zdobywał w szkole powszechnej w Chrobrzu i w gimnazjum w Pińczowie, w którym zdał maturę. Pracę podjął w Urzędzie Skarbowym w Olkuszu a następnie dzięki pomocy rodziny Wielopolskich rozpoczął studia prawnicze w Warszawie. Jednak problemy finansowe uniemożliwiły mu ukończenie studiów. Jego pierwsza praca literacka została opublikowana w dzienniku Czas w 1937 roku. W czasie II wojny światowej wrócił do Chrobrza i w 1944 roku za namową kolegi Franciszka Kucybały wstąpił do Polskiej Partii Robotniczej a w okresie tzw. Republice Pińczowskiej związał się z działalnością Armii Ludowej. Po wyzwoleniu Ponidzia spod okupacji niemieckiej wszedł w skład tworzonej Powiatowej Rady Narodowej w Pińczowie. Został też powołany na stanowisko komisarza do spraw majątków obszarniczychZygmunt Małecki, Stanisław Marcinkowski, Ziemia pińczowska, Kraków, s. 15..
W latach 60 przez kilka kolejnych lat był kustoszem muzeum im. Jana Kochanowskiego w Czarnolesie. Mieszkał w oficynie. Stworzył tu sfilmowaną przez Zbigniewa Kużmińskiego powieść „Mój drugi ożenek”.
Był współpracownikiem oraz redaktorem pism "Chłopska Droga" oraz "Wieś". Jego powieści dotyczyły przede wszystkim życia współczesnej mu wsi. Zmarł w Warszawie, pochowany został na cmentarzu w Chrobrzu.
Publikacje Spowiedź (1937), Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1989, . Inkluzowe wiano (1946), Warszawa, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1979. Mój drugi ożenek (1961) Warszawa, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1973. Appasionata, Warszawa, Państwowy Instytut Wydawniczy, 1976. Ucieczka z raju, Warszawa, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, dr. 1969. Całopalenie, Warszawa, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, t. 1-4, 1980-1987. Wielkie kochanie, Warszawa, Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”, 1983. Wielkie przygody małego ancykrysta, Warszawa, Iskry, 1959. Dzieła zebrane, Warszawa, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, t. 1-5 1979-1983, m.in.: Zapomniana wieś Klucz bożej Klementyny Kamilla, czyli Spowiedź dziewczęcia Wielkie dni Wawrzek, syn Wawrzyńca Polowanie
Ordery i odznaczenia Order Sztandaru Pracy II klasy (1949). Krzyż Partyzancki Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 Medal 30-lecia Polski Ludowej
Przypisy
Bibliografia Wielka Encyklopedia PWN, Warszawa. t. 18, s. 112, 2003, (01) Tomasz Miłkowski, Janusz Termer, Leksykon dzieł i tematów literatury polskiej, Książka i Wiedza, s. 416-417, cop. 2001, .
Linki zewnętrzne Józef Morton
Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Partyzanckim Kategoria:Odznaczeni Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945 Kategoria:Odznaczeni Medalem 30-lecia Polski Ludowej Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Politycy polskiego ruchu ludowego Kategoria:Politycy PPR Kategoria:Urodzeni w 1911 Kategoria:Zmarli w 1994