thumb thumb|Dolna strona kapelusza Pochwiakowiec okazały, pochwiak okazały (Volvopluteus gloiocephalus (DC.) Vizzini, Contu & Justo) – gatunek grzybów z rodziny łuskowcowatych (Pluteaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Volvopluteus, Pluteaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Gatunek ten po raz pierwszy został opisany w 1815 r. przez Augustina Pyramus de Candolle’a jako Agaricus glojocephalus, potem przez różnych mykologów jeszcze wielokrotnie był klasyfikowany pod różnymi nazwami. W 2011 r. Alfredo Vizzini, Contu & Justo zaklasyfikowali go jako Volvopluteus gloiocephalus. Obecnie ma około 20 synonimów naukowych. Niektóre z nich:
Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda w 1968 r. nadali mu polską nazwę pochwiak okazały. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też jako bedłka wytworna lub bedłka okazała. Nazwy te nie są spójne aktualną nazwą naukową. W 2025 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego nadała nową nazwę pochwiakowiec okazały.
Morfologia Kapelusz Osiąga średnicę 5–12(15) cm. Białawy, barwy kości słoniowej z szarym, szarobrązowawym środkiem. Młody jajowaty, potem rozpostarty z uwypukleniem w centrum. Skórka naga, rzadko z białymi szczątkami osłony, podczas wilgotnej pogody śluzowata Trzon Brudnobiaławy. Równogruby, długi, smukły, głęboko tkwiący w glebie. Bez pierścienia, suchy i gładki. Podstawa ze skórkowatą, białą pochwą. Blaszki Białe, z wiekiem łososioworóżowe. Dość szerokie i gęste, wolne. Miąższ Biały, miękki. Zapach przypominający rzodkiew, smak łagodny. Cechy mikroskopowe Wysyp zarodników łososioworóżowy. Zarodniki o rozmiarach 14–18,5 × 8–10 µm. Są elipsoidalne lub nieco jajowate i wydłużone. Maczugowate lub wrzecionowate cheilocystydy mają rozmiar 45–150 × 12–15 µm. Czasami posiadają brodawkę na szczycie. Licznie występują pleurocystydy o podobnym kształcie i rozmiarach. Gatunki podobne Gatunek ten, z uwagi na pewne zewnętrzne podobieństwo do białych, śmiertelnie trujących muchomorów (na przykład muchomor jadowity (Amanita virosa)) może być zbierany wyłącznie przez grzybiarzy dobrze znających jego cechy. Pochwiaki odróżniają się różową barwą wysypu zarodników (i dojrzałych blaszek) od muchomorów, które charakteryzują się białym wysypem zarodników i taką samą barwą dojrzałych blaszek. Dodatkowo muchomory mają pierścień, którego brak u pochwiaków.
Występowanie i siedlisko Występuje w rozproszeniu w Europie, a także w wielu miejscach na świecie. W piśmiennictwie naukowym podano liczne stanowiska tego gatunku na terenie Polski. Nie jest jednak grzybem często spotykanym.
Owocniki wyrastają zwykle gromadnie, od maja do października, na polach uprawnych, łąkach, w parkach, w ogrodach, na glebie nawożonej. Najłatwiej znaleźć go jesienią w zasiewach oziminy – wystające kapelusze są widoczne z dużej odległości. Saprotrof.
Znaczenie Saprotrof, grzyb jadalny, jednak ze względu na niebezpieczeństwo pomylenia z trującymi muchomorami mogą go zbierać tylko znawcy.
Przypisy
Kategoria:Łuskowcowate Kategoria:Grzyby jadalne Kategoria:Mykobiota Polski