thumb|upright=1.2|Mapa powiatu Powiat wołomiński – powiat w Polsce, leżący w centralnej części województwa mazowieckiego, na północny wschód od Warszawy. Został utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Wołomin.
Według danych z 31 grudnia 2019 roku powiat zamieszkiwało 249 299 osób. Natomiast według danych z 31 grudnia 2025 roku powiat zamieszkiwało 279 836 osób, plasując go na trzecim miejscu pod względem ludności w Polsce, ustępując jedynie powiatowi krakowskiemu i poznańskiemu.
Podział administracyjny centruj|mały|434x434px|MOK w Markach - rekonstrukcja Bitwy pod Ossowem 1920 roku (Muzeum Bitwy Warszawskiej 1920 roku w Ossowie) - Stary Cmentarz w Kobyłce - Muzeum im. Zofii i Wacława Nałkowskich - rozlewiska Bugu w Kuligowie W skład powiatu wchodzą: gminy miejskie: Kobyłka, Marki, Ząbki, Zielonka gminy miejsko-wiejskie: Jadów, Radzymin, Tłuszcz, Wołomin gminy wiejskie: Dąbrówka, Klembów, Poświętne, Strachówka miasta: Kobyłka, Jadów, Marki, Radzymin, Tłuszcz, Wołomin, Ząbki, Zielonka
Władze Lista starostów od 1999 podstawie źródła: Konrad Rytel (10 listopada 1998 – 24 listopada 2006) Maciej Urmanowski (24 listopada 2006 – 1 grudnia 2010) Piotr Uściński (1 grudnia 2010 – 22 grudnia 2014) Kazimierz Rakowski (22 grudnia 2014 – 22 listopada 2018) Adam Lubiak (22 listopada 2018 – 7 maja 2024) Arkadiusz Werelich (7 maja 2024 – nadal)
Zarząd VII kadencji 2024–2029: starosta: Arkadiusz Werelich wicestarosta: Katarzyna Pazio członkowie zarządu: Marta Rajchert, Robert Roguski i Tomasz Kalata.
Rada powiatu VII kadencja 2024–2029:
przewodnicząca: Magdalena Suchenek wiceprzewodniczący: Olga Radwan, Karina Jaźwińska członkowie rady: Paweł Banaszek, Anna Bieniek, Piotr Borczyński, Paweł Dąbrowski, Radosław Dec, Izabella Dziewiątkowska, Karina Jaźwińska, Sławomir Klocek, Adam Lubiak, Jarosław Łossan, Jolanta Madziar, Ewa Michalak, Adrian Mlonek, Adam Pietrzak, Kazimierz Rakowski, Ewa Rosa, Monika Rypczyńska, Grzegorz Siwek, Robert Szydlik, Łukasz Uściński, Cezary Wnuk, Piotr Wyszyński.
Historia 1952–1954 Powiat wołomiński powstał 1 lipca 1952 roku, nominalnie w związku z przeniesieniem siedziby rady narodowej powiatu radzymińskiego z Radzymina do Wołomina i przemianowaniem jednostki na powiat wołomiński. W rzeczywistości powiat wołomiński złożył się z części zniesionych powiatów radzymińskiego i warszawskiego. W skład powiatu weszły...Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie. 1952, nr 6, poz. 37.:
Ze zniesionego powiatu radzymińskiego: miasto Radzymin, zwiększone o zniesioną gromadę Aleksandrów z gminy Radzymin; równocześnie od Radzymina odłączono: enklawę Za Łosiem o powierzchni 104 i 3,9 ha, którą włączono do gromady Łosie w gminie Radzymin (w powiecie wołomińskim), enklawę Pod Arciechowem o powierzchni 11 ha, którą włączono do gromady Arciechów w gminie Radzymin (w powiecie wołomińskim), enklawę Pod Dąbkowizną o powierzchni 38,4 h i półenklawę Łąki, które włączono do gromady Beniaminów (dotychczas w gminie Radzymin w powiecie warszawskim), a którą równocześnie włączono do gminy Nieporęt (dotychczas w powiecie warszawskim), która weszła w skład nowo utworzonego powiatu nowodworskiego; miasto Wołomin, zwiększone o zniesioną gromadę Nowa Wieś i osiedle Lipiny-Kąty z gmina Ręczaje (dotychczas w powiecie radzymińskim) oraz o część gromady Sosnówka na wschód od osi ulicy Koziej z gminy Kobyłka (dotychczas w powiecie warszawskim); gmina Dąbrówka; gmina Jadów; gmina Kamieńczyk, oprócz gromady Łazy, którą włączono do gminy Łochów w powiecie węgrowskim oraz oprócz gromady Skuszew, którą włączono do miasta Wyszkowa w powiecie pułtuskim; gmina Klembów; gmina Kobyłka, którą podzielono: 13 z 16 jednostek pozostały przy gminie Kobyłka (gromady Antolek, Czarna, Grabicz, Jędrzejek, Kobylak, Kobyłka, Maciołki, Mareta, Mironowe Górki, Nadarzyn, Ossów, Piotrówek, Ulasek i Sosnówka oprócz części położonej na wschód od osi ulicy Koziej, którą włączono do miasta Wołomina), 3 z 16 jednostek (gromady Kobylak, Turów i Zosinek) włączono do gminy Zielonka (dotychczas w powiecie warszawskim), którą równocześnie włączono do powiatu wołomińskiego; gmina Międzyleś, oprócz gromad Papiernia i Retków, które włączono do gminy Stanisławów w powiecie mińskim; gmina Radzymin, którą podzielono: 19 z 24 jednostek pozostało przy gminie Radzymin i przez to weszło w skład powiatu wołomińskiego (gromady ArciechówZwiększoną o enklawę Pod Arciechowem o powierzchni 11 ha z miasta Radzymina., Borki, Cegielnia, Ciemne, Dybów, Helenów, Janków Nowy, ŁosieZwiększoną o enklawę Za Łosiem o powierzchni 104 i 3,9 ha z miasta Radzymina., Mokre, Ruda, Rżyska, Sieraków, Słupno, Teodorów, Wiktorów, Załubice Nowe, Załubice Stare, Zawady i Zwierzyniec), 1 z 24 jednostek (gromada Nadma) weszła w skład nowej gminy Pustelnik w powiecie wołomińskim, 1 z 24 jednostek (gromadę Aleksandrów) zniesiono i włączono do miasta Radzymina, które weszło w skład powiatu wołomińskiego; 3 z 24 jednostek (gromady BeniaminówZwiększoną o enklawę Pod Dąbkowizną o powierzchni 38,4 h i półenklawę Łąki z miasta Radzymina., Rynia i Wólka Radzymińska) włączono do gminy Nieporęt w powiecie warszawskim, którą równocześnie włączono do nowo utworzonego powiatu nowodworskiego, gmina Ręczaje, oprócz gromady Nowa Wieś i osiedla Lipiny-Kąty, które włączono do miasta Wołomina; gmina Strachówka, którą podzielono: 11 z 22 jednostek pozostało przy gminie Strachówka i przez to weszło w skład powiatu wołomińskiego (gromady Jadwisin, Józefów, Księżyki, Młynisko, Piaski, Rozalin, Równe, Ruda-Czernik, Strachówka, Wujówka i Zofinin), 7 z 22 jednostek (gromady Adampol, Jaczewek, Marysin, Modecin, Radoszyna, Wiktoria i Zakrzew) włączono do gminy Borze w powiecie węgrowskim; 6 z nich (oprócz Zakrzewa) weszło dwa miesiące później w skład nowej gminy Trawy., 4 z 22 jednostek (gromady Drop, Ruda-Pniewnik, Rynia i Wólka Kobylańska) włączono do gminy Rudzienko w powiecie mińskim; gmina Tłuszcz; gmina Zabrodzie, Ze zniesionego powiatu warszawskiego: miasto Rembertów, które zwiększono o odkrojony w 1939 roku obszar poligonu o powierzchni 101 ha z gminy Sulejówek (z gromady Wola Grzybowska) w powiecie warszawskim; gmina Zielonka, którą jednocześnie zwiększono o gromady Kobylak, Turów i Zosinek z gminy Kobyłka oraz o gromadę Siwki z gminy Marki; gmina Marki, którą podzielono: 3 z 8 jednostek pozostały przy gminie Marki (gromady Brzeziny, Grodzisk i Marki), 2 z 8 jednostek utworzyły nową gminę Ząbki (gromady Drewnica i Ząbki), 2 z 8 jednostek weszły w skład nowej gminy Pustelnik w powiecie wołomińskim (gromady Pustelnik i Struga), 1 z 8 jednostek włączono do gminy Zielonka (gromada Siwki); gmina Okuniew, którą podzielono: 7 z 21 jednostek pozostało przy gminie Okuniew (gromady Budziska, Kamionek, Michałów, Okuniew, Ostrowik, Trzcinka i Zabraniec) i przez to weszło w skład powiatu wołomińskiego, 13 z 21 jednostek weszło w skład nowo utworzonej gminy Halinów (gromady Cisie, Desno, Długa Kościelna, Grabina, Halinów, Hipolitów, Józefin, Kazimierów, Konik Nowy, Konik Stary, Królewskie Bagno, Krzewina i Żwirówka), która weszła w skład nowo utworzonego powiatu miejsko-uzdrowiskowego Otwock, 1 z 21 jednostek włączono do gminy Sulejówek (gromada Długa Szlachecka), która weszła w skład nowo utworzonego powiatu miejsko-uzdrowiskowego Otwock; część gminy Nieporęt (gromady Augustów, Augustówek, Kąty Grodziskie, Kobiałka, Olesin i Wojdy-Mańki), które weszły w skład nowej gminy Pustelnik w powiecie wołomińskim.
Po zmianach tych powiat wołomiński obejmowałWykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, PRL, GUS, Warszawa, 1952.: 5 miast – Radzymin, Rembertów i Wołomin; 16 gmin wiejskich – Dąbrówka, Jadów, Kamieńczyk, Klembów, Kobyłka, Marki, Międzyleś, Okuniew, Pustelnik, Radzymin, Ręczaje, Strachówka, Tłuszcz, Zabrodzie, Ząbki i Zielonka.
5 października 1954, w przeddzień reformy administracyjnej kraju, wprowadzono kilka zmian granic powiatuDziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie. 1954, nr 11.: od powiatu wołomińskiego odłączono gromady Kaliska i Pogorzelec (z gminy Kamieńczyk) i włączono je do powiatu węgrowskiego, do powiatu wołomińskiego z powiatu pułtuskiego włączono miejscowości Kółko i Suwiec (z miasta Wyszkowa), do powiatu wołomińskiego z powiatu mińskiego włączono gromady Krubki-Górki, Małków i Zawiesiuchy(Obwieszczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 8 marca 1956 r. w sprawie sprostowania błędów w tekstach uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 5 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi, ogłoszonych w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej Nr 11 z dnia 1 grudnia 1954 r. pod poz. 67. (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 14 kwietnia 1956 r., Nr. 3, Poz. 14).) (z gminy Dębe Wielkie).
1954–1972 Jesienią 1954 w Polsce zniesiono gminy zbiorowe, a w ich miejsce utworzono gromady (w nawiasach podano okres funkcjonowania). W powiecie wołomińskim utworzono następujące 39 gromad: Czarna (1954-61), Dąbrówka (1954-72), Duczki (1954-68), Guzowatka (1954-59), Jadów (1954-72), Józefów (1954-61), Kamieńczyk (1954-72), Kąty Grodziskie (1954-72), Kąty-Miąski (1954-61), Klembów (1954-72), Kobyłka (1954-56), Krusze (1954-72), Lipka (1954-61), Lucynów Mały (1954-61), Marki (1954-56), Miąse (1954-61), Międzyleś (1954-72), Mokrawieś (1954-61), Myszadła (1954-61), Okuniew (1954-72), Ossów (1954-68), Płatków (1954-61), Postoliska (1954-72), Poświętne (1954-72), Pustelnik (1954-56), Radzymin (1954-72), Ręczaje Nowe / Nowe Ręczaje (1954-72), Słopsk (1954-59), Strachówka (1954-72), Struga (1954-59), Sulejów (1954-72), Tłuszcz (1954-56), Trzcinka (1954-59), Urle (1954-72), Wola Rasztowska (1954-59), Zabrodzie (1954-72), Załubice Stare (1954-61), Ząbki (1954-55) i Zielonka (1954-55).
Z czasem liczba gromad stopniowo malała (vide powyżej); powstały także nowe gromady Kuligów (1961-72), Obrąb (1961-72), Ostrówek (1961-72)Uchwała Nr IV-19/61 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 27 września 1961 r. w sprawie zmian granic i nazw, utworzenia i zniesienia niektórych gromad oraz przeniesienia siedzib niektórych gromadzkich rad narodowych (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 15 grudnia 1961 r., Nr. 13, Poz. 292). i Wołomin (1969-72)Uchwała Nr XVI-67/68 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 29 czerwca 1968 r. w sprawie zniesienia i utworzenia niektórych gromad w województwie warszawskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 5 sierpnia 1968 r., Nr. 10, Poz. 89)..
1 stycznia 1956 z powiatu wołomińskiego wyłączono i włączono do nowo utworzonego powiatu wyszkowskiego w tymże województwie.: gromadę Kamieńczyk (Kamieńczyk, Kółko, Świniotop, Suwiec i lasy państwowe Nadleśnictwa Tłuszcz), gromadę Lucynów Mały (Deskurów, Fidest, Lucynów Mały, Lucynów Duży, Ślubów i Tumanek).
1 stycznia 1956 gromadom Ząbki i Zielonka nadano status osiedla..
29 lutego 1956 do powiatu wołomińskiego (do gromady Radzymin) przyłączono wieś Załącze (z Łąkami) z powiatu nowodworskiego (z gromady Nieporęt)Uchwała Nr VI/15/55 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 30 czerwca 1955 r. w sprawie zmian granic niektórych powiatów (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 14 kwietnia 1956 r., Nr. 3, Poz. 12).Statystyczna charakterystyka miejscowości w gromadach: pow. Wołomin, woj. warszawskie (1971)..
1 stycznia 1957 utworzono trzy osiedla: Kobyłka (z gromady Kobyłka), Marki (z gromad Marki i Pustelnik) i Tłuszcz (z gromady Tłuszcz)..
1 kwietnia 1957 zniesiono miasto Rembertów, włączając je do Warszawy, oprócz terenów po wschodniej stronie linii kolejowej nr 449, które włączono do osiedla Zielonka..
1 stycznia 1958 do miasta Wołomina włączono osadę Helenówek z gromady Ossów..
31 grudnia 1959 do osiedla Marki włączono miejscowość Struga ze znoszonej gromady Struga..