Parafia św. Marcina Biskupa w Łużnej () – parafia znajdująca się w diecezji tarnowskiej w dekanacie łużniańskim.

Patronami parafii są: św. Marcin Biskup Święta Anna Matka Boża Różańcowa

Kościoły i kaplice Na terenie parafii znajdują się trzy miejsca kultu: kościół parafialny św. Marcina Biskupa kaplica Najświętszego Serca Pana Jezusa na Zaborówce kaplica cmentarna

W latach 1915–1985 na cmentarzu wojennym nr 123 na wzgórzu Pustki istniała drewniana kaplica, z zewnątrz wiernie odbudowana w 2014, lecz z braku wyposażenia nie pełni obecnie funkcji liturgicznych.

Historia Parafia powstała w drugiej połowie XIV w. Pierwsza wzmianka o niej pojawia się w 1470 roku, gdy wspomniał ją Jan Długosz w Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis. Księgi metrykalne prowadzone są od roku 1643. Do parafii należała dawniej wieś Wola Łużańska.

Budowa obecnego kościoła została rozpoczęta w roku 1865 i trwała 7 lat. W 1904 r. kościół został konsekrowany przez biskupa pomocniczego przemyskiego Karola Józefa Fischera. W czasie pierwszej wojny światowej kościół został poważnie uszkodzony. Po odrestaurowaniu w latach międzywojennych pozostawiono na pamiątkę wbite w murach pociski artyleryjskie. Natomiast nad wejściem głównym zawieszony jest armatni pocisk dość dużego kalibru.

W 1980 w przysiółku Zaborówka powstała kaplica pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa. W roku 1997 wykonano gruntowny remont pokrycia wież kościoła nową miedzianą blachą. Cmentarz w Łużnej był do 1 lipca 2011 własnością parafii.

Przynależność parafii Parafia św. Marcina Biskupa w Łużnej w swej historii leżała w: XIV w.tj. od momentu powstania – 13 marca 1786de iure; de facto cesarz Józef II Habsburg utworzył diecezję tarnowską już 20 września 1783, jednak do 1786 była ona niekanonicznaPius VI In suprema beati Petri cathedra metropolia gnieźnieńska, diecezja krakowska archidiakonat sądecki, dekanat Biecz (koniec XVI w.)Istnieją rozbieżności co do przynależności dekanalnej parafii tych terenów pomiędzy zapisami wizytacji biskupich a księgami retaksacji. Niektóre księgi retaksacji tego okresu umieszczają parafię Łużna w dekanacie bobowskim 13 marca 1786 – 13 czerwca 1805Pius VII Indefessum personarum regia dignitate fulgentium diecezja tarnowska 13 czerwca 1805 – 24 września 1805Pius VII Operosa atque indefessa diecezja kielecka (faktycznie diecezja ta w tym okresie nie była jeszcze zorganizowana) 24 września 1805 – 28 października 1925 metropolia lwowska, diecezja przemyska dekanat Biecz (1805–1903) dekanat Rzepiennik (1903 – 1925)Schematyzmy diecezji przemyskiej od 28 października 1925 metropolia krakowska, diecezja tarnowska dekanat Rzepiennik (1925–1928) dekanat Gorlice (1928–1986)Schematyzmy diecezji tarnowskiej dekanat Gorlice-Północ (1986–1992)Dekret o ustanowieniu i określeniu granic diecezji i prowincji kościelnych w Polsce dekanat Łużna (od 1992)

Proboszczowie ... (brak danych) ks. Jan Triba (1608–1615) ks. Stanisław Trzciański (1616–1618) ks. Albert Deliowicz (1618–1647) ks. Albert Wacławowicz (1648–1657) ks. Jan Mirzowski (1657–1661) ks. Jan Drycheński (1661–1667) ks. Stanisław Kossowski (1668–1676) ks. Piotr Polityński (1676–1679) ks. Stanisław Zagradzki (1679–1706) ks. Michał Kamieński (1706–1717) ks. Wojciech Machocki (1721–1745) ks. prof. Stanisław Mamczyński (1742–1749) ks. Stanisław Kaniewski (1794–1802) ks. Antoni Werecki (początkowo kuratus) (1802–1813), jako kuratusa wymienia go schematyzm z roku 1811 ks. Paweł Dębski (1810, 1813–1828), jako kuratusa wymieniają go schematyzmy z lat 1810, 1817 i 1818 ks. Józef Nowakowski (1836–1845) (kuratus) ur. 1811, wyśw. w 1834 ks. Antoni Marceli Załuski (1845–1852) ur. 1815, wyśw. w 1840 ks. Franciszek Ksawery Mendlarski (1852–1869) ur. 1810, wyśw. w 1836; był proboszczem wg schematyzmu z roku 1860, aż do śmierci 11 kwietnia 1869 ks. Kacper Winnicki (1869–1878) ur. w 1813, †10 stycznia 1878 ks. Tomasz Machowski (1878–1904) ur. 27 listopada 1843, wyśw. w 1872, †25 marca 1904 ks. kanonik Władysław Kędra (1904–1943) ur. 29 listopada 1873, wyśw. w 1897, †1 czerwca 1946; EC do 1923, następnie RM ks. Stanisław Tobiasz (1943–1954) ur. 19 maja 1912, †21 czerwca 1954 ks. kanonik Stanisław Pacocha (1954–1972) ur. 9 kwietnia 1908, †19 kwietnia 1986 ks. prałat Józef Zabrzeński (1972–2000) ur. 15 grudnia 1929, wyśw. 23 czerwca 1957, †19 listopada 2017; wicedziekan, a następnie dziekan dekanatu Gorlice–Północ, po zmianach granic polskich diecezji w 1992 dziekan dekanatu Łużna do 2000, od 1992 kapelan Jego Świątobliwości; po 2000 rezydent ks. prałat dr Stanisław Kuboń (2000–2021) dziekan dekanatu Łużna od 2007 do 2021; od 2021 roku jest rezydentem, od 2026 kapelan Jego Świątobliwości ks. dr Stanisław Bilski (2021–2024) ur. 29 marca 1958 w Żegocinie, wyśw. 22 maja 1983, †20 grudnia 2024; dziekan dekanatu Łużna od 2021 do 2024 ks. prałat dr Stanisław Kuboń (2024–2025) administrator parafii od 20 grudnia 2024 do 9 sierpnia 2025 ks. mgr Antoni Mulka (9 sierpień 2025 – obecnie) ur. 22 maja 1968, wyśw. 28 maja 1994, pochodzi z parafii Rajbrot

Źródło:sekcja na podstawie schematyzmów diecezji przemyskiej i tarnowskiej oraz napisów nagrobnych

Obraz Matki Bożej W kościele parafialnym znajduje się XVI-wieczny, łaskami słynący obraz Matki Bożej Śnieżnej nazwanej Matką Bożą Łużańską. Obraz początkowo był nieproporcjonalnie wydłużony, miał również jaskrawo niebieskie tło. Na obrazie były również nabite metalowe gwiazdy, a Matkę Boską i Dzieciątko Jezus przykrywała blaszana (pospolitej) roboty suknia. Wskazywało to więc, że obraz pochodzi z XIX wieku. Później po zdemontowaniu obrazu z ołtarza i zdjęciu sukienki okazało się, że do wizerunku domalowano tło i były dołączone deski. Po zdjęciu wszelkich dodatków i renowacji ukazała się właściwa i pierwotna postać Maryi czyli Matka Boża Śnieżna nie z XIX tylko z końca XVI wieku. Obraz umieszczony jest w ołtarzu bocznym (prawej nawy) kościoła. O ikonie Matki Bożej Łużańskiej nie ma żadnych dokumentów opisujących pochodzenie i historię tego obrazu. Obraz czczony jest również jako Matka Boża Różańcowa (przypuszcza się, że był w kościele inny obraz a kult pt. Matki Boskiej Różańcowej i odpust różańcowy w październiku pozostał do dziś).

Odpusty Odpusty parafialne: 11 listopada niedziela w oktawie Maryi Różańcowej niedziela w oktawie św. Anny

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne Zabytkowe kościoły diecezji tarnowskiej Artykuł o parafii w Tarnowskim Gościu Niedzielnym; nr 27/876, 11 lipca 2010

Kategoria:Dekanat łużniański Kategoria:Parafie diecezji tarnowskiej Kategoria:Parafie pod wezwaniem św. Marcina Parafia