Umaszczenie, maść – dziedziczne ubarwienie futra, skóry i zewnętrznych błon śluzowych (a u niektórych gatunków także pazurów, rogów i kopyt) ssaków, charakterystyczne dla danego taksonu niższego (gatunku, rasy lub odmiany). Jest ono warunkowane obecnością w organizmie odpowiednich barwników (pigmentów). W wyniku sztucznej selekcji, czy też utrwalania mutacji można uzyskać różnorodne umaszczenia. W przypadku niektórych zwierząt stało się ono podstawowym kryterium oceny zwierzęcia (np. zwierzęta futerkowe, owce).
Umaszczenie koni
Umaszczenie kotów thumb|Kot brytyjski krótkowłosy o umaszczeniu niebieskim Umaszczenie kota jest jedną z cech decydujących o rasie. Duża liczba i różnorodność umaszczeń wśród kotów są wynikiem sztucznej selekcji. Zdarzają się również umaszczenia, które, gdyby nie utrwalanie mutacji, zanikłyby w naturalnych warunkach. Przykładem są m.in. koty o umaszczeniu białym i niebieskich oczach – często zdarza się, że takie koty rodzą się już głuche lub niedosłyszące; odmiany te w przyrodzie skazane byłyby na wyginięcie.
Spotyka się koty o umaszczeniu: rudym tricolor (calico), przy drobnych plamach zwane szylkretowym van (najczęściej szare pręgi na ogonie i w okolicach uszu) białe tabby niebieskie (charakterystyczne dla kotów rosyjskich niebieskich oraz brytyjskich) czarne bure (tzw. rasa europejska).
Umaszczenie kóz Umaszczenie kóz ma znaczenie dla opisu rasy (podaje się również długość włosia). Dzieli się je na: jednolite (białe, czarne, czerwone, brunatne, brązowe, sarnie) złożone (pstre czarno-białe i brązowo-białe, łaciate wielobarwne). Dodatkowo wśród umaszczeń może występować, tzw. borsucza głowa (po obu stronach ciemno umaszczonej twarzy występują białe strzałki szerokości ok. 2 cm, pyszczek białej barwy)
Umaszczenie psów Rodzaj umaszczenia psa występujący w danej rasie, maść preferowana i taka, która stanowi wadę są określane we wszystkich standardach rasowych. Na te ustalenia wpływa pochodzenie rasy i cel, do którego zostały ukształtowane metodą selekcji sztucznej. Przykładem może być pies pasterski, który jest biały, by można było łatwo odróżnić od wilka. Przeważnie jednak umaszczenie było powiązane z estetycznymi preferencjami jego hodowcy.
Możliwe umaszczenia: jednolite śniade rude wilczaste dzicze różne w różnych częściach ciała – czarny lub czekoladowy czaprak, żółte lub rude nogi, głowa i cała spodnia część ruda tzw. podpalane – żółta lub ruda barwa stóp, podogonia, pyska, brwi, brzucha krańcowo białe (kolorowe plamy występują tylko w okolicach uszu i oczu) marengo (pręgowane)
Przypisy
Kategoria:Anatomia ssaków