Andrzej Świetlicki (ur. 19 kwietnia 1915Baza osób polskich: Świetlicki, Andrzej: 1915-1940Młodzież Imperium - HistoriaW. Bartoszewski, Warszawski pierścień śmierci 1939-1944. Terror hitlerowski w okupowanej stolicy, wyd. 3 uzup., Świat Książki, Warszawa 2008, s. 91 (błędne imię: Antoni)., zm. 21 czerwca 1940 w Palmirach) – polski polityk nacjonalistyczny, szef Dzielnicy Warszawskiej Ruchu Narodowo-Radykalnego Falanga, przywódca kolaboracyjnej Narodowej Organizacji Radykalnej.
Życiorys Syn Michaliny z Wróblewskich oraz Stanisława Ksawerego (1880-1945), nauczyciela. Od 1924 był uczniem Prywatnego Gimnazjum Męskiego, gdzie w 1925 dyrektorem został jego ojciec. Od 1933 jako wolny słuchacz uczestniczył w zajęciach na Wydziale Humanistycznym UW, gdzie związał się z Oddziałem Akademickim Obozu Wielkiej Polski. Po rozwiązaniu tej organizacji wszedł w skład Sekcji Młodych Stronnictwa NarodowegoM. Motas, Świetlicki Andrzej Konstanty (1915-1940), [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. LI, Warszawa-Kraków 2016-1017, s. 367..
Po udziale w bójce z działaczami Legionu Młodych został w grudniu 1933 usunięty z uczelni, zaś po pobiciu Marcelego Handelsmana w marcu 1934 przez bojówkę Uczelnie Różne trafił na kilka dni do Centralnego Więzienia Śledczego. W kolejnym miesiącu wszedł w skład ONR, a po jego delegalizacji był kilkukrotnie aresztowany. W kwietniu 1935 przystąpił do RNR Falanga (uczestniczył w zjeździe ugrupowania w czerwcu 1935). Z czasem stał się jej prominentnym działaczemS. Rudnicki, Falanga, 2018, s. 95. (wchodził do kierownictwa ugrupowania obok m.in. Bolesława Piaseckiego)S. Rudnicki, Falanga, 2018, s. 103.. Jako kierownik Dzielnicy Warszawskiego był wielokrotnie zatrzymywany przez policję ze względu na bojówkarską i terrorystyczną działalność jej członówS. Rudnicki, Falanga, 2018, s. 157, 159, 166.. Przed wybuchem wojny miał też należeć do Narodowej Partii RobotniczejS. Rudnicki, Falanga, 2018, s. 103..
Od 1935 uczęszczał do Prywatnego Gimnazjum Męskiego Towarzystwa Salezjańskiego w Różanymstoku, gdzie zdał maturę w 1936 i wznowił studia na Wydziale Prawa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego. Nie ukończył jednak studiów między innymi na skutek coraz większego zaangażowania w działalność polityczną.
W 1937 dowodził antysemicką akcją RNR w Warszawie, w trakcie której falangiści pikietowali pod żydowskimi sklepami, wzywając do ich bojkotu. Dochodziło do pobić zarówno Żydów, jak i Polaków, którzy nie chcieli włączyć się do akcjiS. Rudnicki, Falanga, 2018, s. 174..
Z ramienia Falangi nadzorował Polski Front Faszystowski, który zgłosił do niej akcesS. Rudnicki, Falanga, 2018, s. 95.. Bezskutecznie próbował stworzyć formację o profilu narodowo-socjalistycznym na wzór NSDAPJ. A. Młynarczyk, Pomiędzy współpracą a zdradą. Problem kolaboracji w Generalnym Gubernatorstwie – próba syntezy, [w:] Pamięc i Sprawiedliwość, 1 (14), 2009, s. 106.. Był ponadto podejrzewany o pozyskiwanie na rzecz RNR wsparcia ze strony narodowo-socjalistycznych kół przemysłowych w ŁodziS. Rudnicki, Falanga, 2018, s. 79..
W październiku 1939 w porozumieniu z Wehrmachtem współzakładał Narodową Organizację Radykalną, której przywódcą został. Ugrupowanie kolaborowało z hitlerowcamiS. Rudnicki, Falanga, 2018, s. 633.P. Zychowicz, Opcja niemiecka. Czyli jak polscy antykomuniści próbowali porozumieć się z okupantem, 2014, s. 34 (w formacie PDF). i odpowiadało za antyżydowski pogrom wielkanocny w marcu 1940.
Po zerwaniu przez hitlerowców współpracy z NOR, w trakcie hitlerowskiej akcji AB wymierzonej przeciwko polskiej inteligencji, Świetlicki został aresztowany. Został rozstrzelany w Palmirach w nocy z 20 na 21 czerwca 1940 wraz z innymi działaczami NOR, Tadeuszem Lipkowskim i Wojciechem Kwasieborskim.
Życie prywatne Żonaty z obywatelką Włoch Letycją, którą podejrzewano o bycie łączniczką między Falangą a wywiadem włoskimS. Rudnicki, Falanga, 2018, s. 78..
Przypisy
Linki zewnętrzne Wstyd domowy, portal rp.pl z 9 grudnia 2000
Kategoria:Członkowie Ruchu Narodowo-Radykalnego „Falanga” Kategoria:Ofiary zbrodni w Palmirach Kategoria:Polacy związani z działalnością antysemicką (II RP i II wojna światowa) Kategoria:Politycy Narodowej Partii Robotniczej Kategoria:Polscy faszyści Kategoria:Polscy kolaboranci III Rzeszy Kategoria:Straceni przez rozstrzelanie Kategoria:Urodzeni w 1915 Kategoria:Zmarli w 1940