Neuralgia, inaczej newralgia lub nerwoból – termin z zakresu medycyny, użyty po raz pierwszy w 1921 roku przez Harrisa, związany z uszkodzeniem nerwu obwodowego przenoszącego bodźce zmysłowe do mózgu. Ma charakter ostry, rwący, szarpiący, promieniuje w obszarze unerwienia określonego nerwu lub jego gałęzi. Ból pojawia się w obszarze unerwienia nerwu, który oznacza część ciała, z której pochodzi dany sygnał nerwowy. Często ma charakter napadowy – tzn. między okresami bólu trwającymi sekundy, minuty lub godziny, występują okresy zupełnie bezbólowe lub o znacznie złagodzonych dolegliwościach. W wielu wypadkach obraz chorobowy wykazuje podobieństwo do neuropatii, a istniejące techniki obrazowania (w tym MRI) w wielu wypadkach nie pozwalają na postawienie właściwej diagnozy.
Klasyfikacja Podstawowe typy neuralgii to: neuralgia trójdzielna (neuralgia nerwu trójdzielnego) – najczęstsza postać neuralgii, nerwoból wynikły z uszkodzenia jednego z nerwów czaszkowych, odpowiedzialnego za czucie w różnych rejonach twarzy. neuralgia językowo-gardłowa – powodowana podrażnieniem tzw. dziewiątego nerwu czaszkowego, czyli nerwu językowo-gardłowego. neuralgia popółpaścowa – nerwobóle w przebiegu półpaśca (choroby zakaźnej wywoływanej przez wirus ospy wietrznej i półpaśca). neuralgia międzyżebrowa – wynikła z uszkodzenia nerwów międzyżebrowych wskutek guzkowatego zapalenia tętnic lub reumatoidalnego zapalenie stawów. amiotroficzna neuralgia splotu ramiennego – dotycząca nerwów obręczy barkowej i ramienia z nerwobólem promieniującym do dalszej części kończyn.
Objawy Nerwoból cechują: ataki kłującego, rozdzierającego, palącego, mrowiącego lub piekącego bólu, zazwyczaj obejmujące skórę; brak widocznych oznak uszkodzeń tkanki; symptomy pojawiające się zwykle krótko po właściwym uszkodzeniu; bolesność występująca w obszarach zmienionej percepcji czucia; bolesność powodowana przez bodźce, które normalnie jej nie wywołują (np. podmuch wiatru i mycie zębów przy neuralgii nerwu trójdzielnego czy wzięcie głębokiego oddechu przy neuralgii międzyżebrowej); ból nasilający się przy powtarzanej stymulacji bólowej; ból utrzymujący się po zaprzestaniu stymulacji bólowej.
Nerwobólowi w obszarze unerwionym przez uszkodzony nerw mogą towarzyszyć: zaburzenia czucia – niedoczulica (hipestezja) lub przeczulica; parestezje – uczucie mrowienia lub drętwienia; osłabienie sił mięśniowych – może prowadzić do niedowładów.
Leczenie Leczenie farmakologiczne Najczęściej stosuje się leki przeciwpadaczkowe (np. okskarbazepina lub karbamazepina, z nowszych gabapentyna i pregabalina) i leki przeciwdepresyjne (z grupy trójcyklicznych leków przeciwdepresyjnych). W leczeniu neuralgii znajduje również zastosowanie diklofenak – substancja o silnym działaniu przeciwbólowym, przeciwzapalnym i przeciwgorączkowym z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych, aplikowana przezskórnie na miejsce objęte nerwobólem. Ataki nerwobólu nerwu trójdzielnego mogą zostać złagodzone przez podanie lidokainy lub fenytoiny dożylnie. Inną kuracją jest wstrzykiwanie glicerolu w obszar, gdzie zaczyna się nerw lub jego miejscowe ogrzanie. W terapii nerwobóli czasem stosuje się też tymczasowe wyłączenie funkcji nerwu – tzw. blokadę, jednak przynosi ona doraźną, krótkotrwałą ulgę. Przy leczeniu farmakologicznym mogą pojawić się efekty niepożądane – senność, zawroty głowy.
Leczenie chirurgiczne Operacje chirurgiczne polegają na przeprowadzeniu odpowiedniego zabiegu na pniu, zwoju lub korzeniach nerwu objętego schorzeniem. Wykonywane są jedynie w wyspecjalizowanych ośrodkach. W wypadku neuralgii nerwu trójdzielnego wskazaniem do zabiegu jest uciśnięcie gałęzi nerwu trójdzielnego w jego przebiegu w kanale kostnym
Leczenie z zastosowaniem metod naturalnych
Przypisy
Bibliografia Ból i jego leczenie, pod red. J. Dobrogowski i wsp., wyd. PWN-Springer Verlag, Warszawa 1996. J. Dobrowolski, R. Zajączkowska, J. Dutka, J. Wordliczek, Patofizjologia i klasyfikacja bólu. Polski Przegląd Neurologiczny, wersja online dostępna na czasopisma.viamedica.pl [dostęp 2014-02-15] M. Domżał, Ból neuralgiczny i neuropatyczny w praktyce lekarza. Terapia 2004, nr 12, s. 28-35. A. Joffroy, M. Levivier, N. Massager, Trigeminal neuralgia. Pathophysiology and treatment. Acta Neurologica Belgica 2001, nr 101, s. 20-25.
Kategoria:Neurologia Kategoria:Ból