Marek Żukowski (ur. 11 grudnia 1952 w GdyniProf. dr hab. Marek Żukowski – laureat Nagrody FNP 2013 fnp.org.pl [dostęp 2025-02-18].) – profesor zwyczajny fizyki teoretycznej na Uniwersytecie Gdańskim, specjalista od zagadnień związanych z podstawami mechaniki kwantowej. Jego zainteresowania naukowe dotyczą między innymi twierdzenia Bella i interferometrii kwantowej.
Życiorys Jest synem gdyńskiej graficzki Halszki Żukowskiej i wnukiem profesora Romualda Cebertowicza, inżyniera hydrotechniki i posła na Sejm PRL I kadencji. Ukończył studia na Wydziale Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu Gdańskiego. Po nawiązaniu znajomości z prof. Antonem Zeilingerem z Uniwersytetu Wiedeńskiego Żukowski rozwinął swoje zainteresowania teorią informacji i interferometrią kwantową. Ich pierwsza wspólna praca naukowa pochodzi z 1991 roku; razem stworzyli także serię projektów międzynarodowych Quantum Optics and Quantum Information. Współpracuje również z Haraldem Weinfurterem z Monachium, Jian-Wei Panem z Heidelbergu i Hefei, Mohamedem Bourenanne ze Sztokholmu, a także m.in. z Narodowym Uniwersytetem Singapuru. Jest też jednym z wykonawców programów europejskich SCALA i Qubit Applications oraz członkiem rad naukowych kilku instytucji (m.in. Krajowe Laboratorium Fizyki Atomowej, Molekularnej i Optycznej w Toruniu i Krajowe Centrum Informatyki Kwantowej w Gdańsku).
W 2003 roku otrzymał tytuł profesora nauk fizycznychPostanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 kwietnia 2003 r. nr 115-4-03 o nadaniu tytułu naukowego profesora ().. W latach 2005–2018 dyrektor Instytutu Fizyki Teoretycznej i Astrofizyki Uniwersytetu Gdańskiego.
W latach 2010–2018 członek Rady Narodowego Centrum Nauki. W 2020 r. został członkiem korespondentem PAN.
Wybrane prace „Event-Ready Deterctors” Bell Experiment via Entanglement Swapping (Żukowski, Zeilinger, Horne, Ekert, Phys. Rev. Lett. 71, 4297, 1993), która wprowadza pojęcie wymiany splątania, Violations of Local Realism by Two Entangled N-Dimensional Systems Are Stronger than for Two Qubits (Kaszlikowski, Gnaciński, Żukowski, Miklaszewski, Zeilinger, Phys. Rev. Lett. 85, 4418, 2000), w której autorzy wykazują, iż w przypadku [stan kwantowy|stanu kwantowego] dwóch quNitów (układy kwantowe opisywane N-wymiarową [przestrzeń Hilberta|przestrzenią Hilberta]) nieklasyczne właściwości rosną wraz ze wzrostem N. Bell’s Theorem for General N-Qubit State (Brukner, Żukowski, Phys. Rev. Lett. 88, 240401, 2002), w której autorzy uogólniają Twierdzenie Bella na przypadek dowolnej liczby obserwatorów.
Nagrody i wyróżnienia
Nagroda Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (1983, 1994, 2000) Stypendium Fundacji Batorego (1988) Nagroda Rektora Uniwersytetu Gdańskiego (1993, 1998, 2005) Nagroda programu MISTRZ Fundacji na rzecz Nauki Polskiej (2004) Nagroda Fundacji na rzecz Nauki Polskiej (2013)Informacje na stronie internetowej Fundacji na rzecz Nauki Polskiej. Nagroda Naukowa Miasta Gdańska im. Jana Heweliusza w kategorii nauk przyrodniczych i ścisłych za sformułowanie teoretycznych podstaw eksperymentalnej interferometrii wielofotonowej stanów splątanych i badanie konsekwencji zjawisk nieklasycznych dla naszego zrozumienia podstaw teorii kwantów oraz możliwości zastosowania tych zjawisk w kwantowej komunikacji (2016)
Przypisy
Kategoria:Członkowie korespondenci PAN Kategoria:Laureaci Nagrody Fundacji na rzecz Nauki Polskiej – nauki matematyczno-fizyczne i inżynierskie Kategoria:Laureaci Nagrody Naukowej Miasta Gdańska im. Jana Heweliusza Kategoria:Laureaci Polsko-Niemieckiej Nagrody Naukowej Copernicus Kategoria:Ludzie nauki związani z Gdańskiem Kategoria:Ludzie urodzeni w Gdyni Kategoria:Polscy fizycy XX wieku Kategoria:Polscy fizycy XXI wieku Kategoria:Urodzeni w 1952