thumb|Grób Henryka Nussbauma na warszawskim cmentarzu Powązkowskim Henryk Nusbaum (Nussbaum) (ur. 22 kwietnia 1849 w Warszawie, zm. 19 lutego 1937 tamże) – polski neurolog, fizjolog, filozof medycyny i publicysta.
Życiorys Ukończył III Gimnazjum w Warszawie w 1867, następnie studiował na Wydziale Lekarskim Szkoły Głównej Warszawskiej, potem przekształconej w Cesarski Uniwersytet Warszawski. W 1872 uzyskał stopień lekarza. Dalsze studia odbył na Uniwersytecie w Dorpacie, tam w 1875 otrzymał cum eximia laude tytuł doktora medycyny. Był członkiem Konwentu PoloniaAntoni Minkiewicz, „Konwent Polonia”, 1828-1978, w: Zeszyty Historyczne, zeszyt 46, Paryż 1978, s. 222..
W następnym roku odbył „podróż naukową” po miastach europejskich, słuchał wtedy wykładów Theodora Meynerta i Moriza Bededikta w Wiedniu, Alfreda Vulpiana i Jana-Martina Charcota w Paryżu oraz Marcelego Nenckiego w Bernie.
Po powrocie podjął pracę w Zakładzie Fizjologii Uniwersytetu Warszawskiego, kierowanym przez Feliksa Nawrockiego i od 1879 do 1882 był prosektorem.
W 1882 decyzją Senatu tej uczelni został mianowany docentem fizjologii, jednakże mianowanie nie zostało zatwierdzone przez władze carskie.
Członek Zarządu Głównego Polskiej Macierzy Szkolnej w 1908Józef Stemler, Dzieło samopomocy narodowej. Polska Macierz Szkolna 1905-1935, Warszawa 1935, s. 86..
W 1920 w uznaniu dla dotychczasowego dorobku naukowego Wydział Lekarski Uniwersytetu Warszawskiego przyznał mu tytuł docenta w dziedzinie filozofii i logiki medycyny, a w 1923 profesora honorowego.
2 maja 1922 został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski „za zasługi, położone dla Rzeczypospolitej Polskiej na polu pracy obywatelskiej i nauki”.
Przez ponad pół wieku praktykował prywatnie jako lekarz chorób układu nerwowego i interny. Jego najbardziej znaną pacjentką i jednocześnie przyjaciółką rodziny była Eliza Orzeszkowa. W 1910 był jednym z założycieli Żydowskiego Domu Starców w Warszawie.
W swoich pracach naukowych zajmował się także filozofią medycyny i należał do szkoły „średniej” w obrębie polskiej szkoły filozofii medycynyJ. Zamojski, Henryk Nusbaum (Nussbaum), [w: Polska szkoła filozofii medycyny. Przedstawiciele i wybrane teksty źródłowe, pod redakcją Michała Musielaka i Jana Zamojskiego, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu, Poznań 2010, s. 11..
Redaktor i wydawca miesięcznika społeczno-literackiego „Rozwaga”.
Życie prywatne Był synem drobnego przemysłowca, pochodzenia żydowskiegoMateusz Mieses, Z rodu żydowskiego, Zasłużone rodziny polskie krwi niegdyś żydowskiej, Warszawa 1991, s. 190., Hilarego Nusbauma i Ewy z domu Tenenbaum. Jego bratem był Józef Nusbaum-Hilarowicz, polski zoolog. Jego bratankami byli Henryk Hilarowicz i Tadeusz Hilarowicz.
Żonaty z Marią z domu Mayzner miał dzieci: Jana (1881-1927), Jadwigę (po mężu Halanderska), Czesława (1887-1965), Halinę i Wandę.
Zmarł 19 lutego 1937. Został pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kw. 230–I–1).
Przynależność do organizacji naukowych Towarzystwo Higieniczne (członek zarządu) Towarzystwo Lekarskie Warszawskie (członek) Towarzystwo Naukowe Warszawskie Stowarzyszenie Lekarzy Polskich (prezes)
Najważniejsze prace naukowe O nerwach przyspieszających ruch serca. Przyczynek do anatomii i fizjologii nerwów serca i do działalności fizjologicznej kurary (1875) O metodzie rozpoznawania chorób (1877) O unerwieniu wyżymacza pęcherza moczowego O fizjologicznym działaniu niektórych trucizn na śliniankę żuchwową Odczyty i szkice, t. I (1908), t. II (1909) Pisma z dziedziny nauk lekarskich (1913) Filozofja medycyny (1926) Zarys etyki lekarskiej (1932)
Przypisy
Bibliografia J. Zamojski, System filozofii medycyny Henryka Nusbauma, Wydawnictwo Naukowe Akademii Medycznej im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu, Poznań 2006. Jan Zamojski, Henryk Nusbaum (Nussbaum), [w:] Polska szkoła filozofii medycyny. Przedstawiciele i wybrane teksty źródłowe, pod redakcją Michała Musielaka i Jana Zamojskiego, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu, Poznań 2010.
Linki zewnętrzne Biogram w Internetowym Polskim Słowniku Biograficznym Dzieła H. Nusbauma w zbiorach Biblioteki Narodowej – wersja cyfrowa na Polona.pl
Henryk Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiego Uniwersytetu Dorpackiego Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Absolwenci i studenci Szkoły Głównej Warszawskiej Kategoria:Absolwenci Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Polscy neurolodzy Kategoria:Polscy filozofowie medycyny Kategoria:Polscy fizjolodzy Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Członkowie Konwentu Polonia Kategoria:Członkowie Polskiej Macierzy Szkolnej Kategoria:Członkowie Towarzystwa Naukowego Warszawskiego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1849 Kategoria:Zmarli w 1937