Kreda jeziorna (wapień jeziorny) – odmiana wapienia, podobna do kredy piszącej, powstająca jako osad jeziorny w środowisku kontynentalnym.
Ponad 80% jej składu to węglan wapnia (). Często zawiera skorupy ślimaków. W przypadku znacznej domieszki substancji ilastych zwana marglem jeziornym lub marglem łąkowym.
Utwory uboższe w , zawierające go w ilości 50–80%, noszą nazwę gytii wapiennych.
Pochodzenie Kreda jeziorna, w przeciwieństwie do kredy piszącej, powstaje w jeziorach, bagnach i na podmokłych łąkach. Tworzy się wskutek chemicznego lub biochemicznego wytrącania się węglanu wapnia w środowisku słodkowodnym zubożonym w (w cieplejszych wodach stojących lub w wodach obfitych w fitoplankton i roślinność wodną, która pochłania z wody).
Złoża i wydobycie w Polsce Kreda jeziorna i gytia stanowią ponad 80% rozpoznanych złóż kredy w Polsce. Są one zlokalizowane głównie w pasie pojezierzy. W 2023 roku była wydobywana w dwóch miejscach, z łącznym wydobyciem 0,044 mln ton. Kreda jeziorna jest też wydobywana nieregularnie podczas innych prac górniczych. Np. w 2023 r. wydobyto 0,4 mln ton kredy jeziornej przy okazji zdejmowania nadkładu w Kopalni Węgla Brunatnego Bełchatów.
Właściwości Kreda jeziorna w stanie suchym rozciera się w palcach na biały proszek. Jest porowata i lekka. Burzy z kwasem solnym.
Zobacz też margiel
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Wapień Kategoria:Surowce mineralne