Swoszowice (do 1941 gminy Piaski Wielkie i Borek Fałęcki) – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1940–1954Ciąg istnienia gminy: od 1941 do 28 września 1954 w woj. krakowskim (dzisiejsze woj. małopolskie). Siedzibą władz gminy były Swoszowice (obecnie część dzielnicy Swoszowice w Krakowie).
Gmina Swoszowice powstała 1 czerwca 1941, podczas okupacji hitlerowskiej, z obszaru dotychczasowych gminAmtliches Gemeinde- und Dorfverzeichnis fuer das GG ze zniesionych gmin: Borek Fałęcki (gromady Libertów, Lusina i Opatkowice), Piaski Wielkie (gromady Golkowice, Kosocice, Piaski Wielkie, Rajsko, Soboniowice, Swoszowice i Wróblowice), Świątniki Górne (gromada Wrząsowice-Zbydniowice)Administracja polska zatwierdziła zniesienia gmin Borek Fałęcki i Piaski Wielkie dopiero 18 stycznia 1948, z mocą obowiązującą wstecz od 18 stycznia 1945 (); dlatego też rozporządzenie z 1948 wymienia jeszcze gminy Borek Fałęcki i Piaski Wielkie.
Według stanu z 1 marca 1943 gmina Swoszowice składała się 10 gromad: Golkowice, Kosocice, Libertów, Lusina, Opatkowice, Rajsko, Soboniowice, Swoszowice, Wróblowice i Wrząsowice-Zbydniowice.
Po wojnie w powiecie krakowskim w woj. krakowskim. 3 czerwca 1946 z części obszaru gromady Wrząsowice w gminie Swoszowice utworzono nową gromadę ZbydniowiceKrakowski Dziennik Wojewódzki. 1946, nr 12, poz. 56. I tak według stanu z 1 lipca 1952 gmina Swoszowice składała się z 11 gromad: Golkowice, Kosocice, Libertów, Lusina, Opatkowice, Rajsko, Soboniowice, Swoszowice, Wróblowice, Wrząsowice i ZbydniowiceWykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1 sierpnia 1952 r., PRL, GUS, Warszawa. Gmina Swoszowice została zniesiona jesienią 1954 wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin.
Jednostki nie przywrócono 1 stycznia 1973 roku po reaktywowaniu gmin. Natomiast tego właśnie dnia do Krakowa włączono Swoszowice, Kosocice, Opatkowice, Rajsko, Soboniowice i Wróblowice oraz część Lusiny. Lusina weszła w skład gminy Mogilany a Zbydniowice w skład Świątniki GórneUchwała Nr XVIII/92/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 6 grudnia 1972 w sprawie utworzenia gmin w województwie krakowskim oraz ustalenia siedzib gminnych rad narodowych (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 8 grudnia 1972 Nr 18, poz. 268).. Zbydniowice ostatecznie włączono do Krakowa 1 stycznia 1986, przez co po dawnej gminie Swoszowice samodzielność zachowała już tylko Lusina (w okrojonej formie).
Przypisy
Swoszowice