Oda do młodości, właśc. Do młodości – oda Adama Mickiewicza, napisana 26 grudnia 1820, uznawana za entuzjastyczną pochwałę młodości w duchu filomackim.
Jest to pierwszy w historii literatury polskiej utwór poświęcony młodości – która nie jest tu potraktowana jako zjawisko sfery biologicznej czy socjologicznej, lecz raczej ukazana jako "potęga kreacyjna o boskiej mocy, składnik uniwersalnego porządku świata". Świadczą o tym m.in. stałe porównania Boga i młodości jako mocy powoływania stworzeń do istnienia.
Wielu współczesnych Mickiewiczowi widziało w tekście Ody do młodości jawne nawiązania do poematu Fryderyka Schillera An die Freude oraz innych hymnów jego autorstwa. Wyraźne są też liczne odwołania do haseł filomatów i "do zbiorowego heroizmu w walce z przeciwnikiem, oświeceniowo (...) nazywanym: z samolubami, przesądami i nieczułym światem (...)". Oda była prawdopodobnie najważniejszą inspiracją Maryny Andreja Sládkoviča, jednego z najwybitniejszych poematów miłosnych w historii i słowackiego eposu narodowego.
W Bibliotece Narodowej znajduje się rękopis ody z najwcześniejszą redakcją wiersza, powstałą w Kownie w grudniu 1820, która miejscami różni się od wersji ostatecznej. Od 2024 manuskrypt prezentowany jest na wystawie stałej w Pałacu Rzeczypospolitej.
Forma utworu Autor wybrał odę, czyli gatunek bliski stylowi klasycystycznemu; zbliżył w ten sposób formę utworu do epoki oświecenia. Styl wiersza jest wysoki, patetyczny, a sam język wypowiedzi podniosły.
Treść wiersza Główną osią konstrukcyjną utworu jest ukazanie kontrastu, jaki jest widoczny pomiędzy dwoma pokoleniami – "młodych" i "starych". Ci drudzy nazywani są szkieletami bez serc i ducha, ukazani są też jako płazy skorupy, zamknięci w sobie. Są to więc osoby niewykazujące zdolności do romantycznych uniesień, a ponadto zamknięte na rady i poglądy innych. To reprezentanci świata, który musi zginąć i – co więcej – nic po nich nie pozostanie, przyszłość bowiem należy do pokolenia młodych. To młodość dodaje skrzydeł i wykreuje nowy świat, nowe realia.
Pomiędzy oświeceniem a romantyzmem Cechy oświeceniowe odwołania do mitologii (Herakles, Hebe) hasło jedności, solidarności, braterstwa utylitaryzm wiara w możliwości udoskonalenia świata przez człowieka forma utworu (gatunek, styl)
Cechy romantyczne wzmianki o sięganiu, gdzie wzrok nie sięga i łamaniu, czego rozum nie złamie, czyli odwoływanie się do sfery emocji, zachęcanie do kierowania się nimi pojęcie świata ducha skontrastowanie dwóch światów – pokolenia starych i świata młodych wzywanie do rewolucyjnej przemiany motyw młodości jako potęgi nawoływania do czynu, heroizmu, zapału użycie nowego obrazowania poetyckiego
Przekład na język kaszubski W 1988 roku Stanisław Janke przetłumaczył utwór Mickiewicza na język kaszubski, nadając mu tytuł Òda do młodectwa.
Przypisy Na podstawie:
Bibliografia
Linki zewnętrzne Rękopis Ody do młodości w zbiorach Cyfrowej Biblioteki Narodowej Polona.pl
Kategoria:Utwory literackie z 1820 Kategoria:Polskie utwory poetyckie Kategoria:Twórczość Adama Mickiewicza