mały|250px|Mercedes O345 w poprzednim malowaniu mały|250px|Jelcz M101I w poprzednim malowaniu
Miejsce Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Gnieźnie powstało 15 września 1957 roku jako Zakład Komunikacji podlegający Miejskiemu Przedsiębiorstwu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Gnieźnie. 1 sierpnia 1997 roku przedsiębiorstwo przekształcono w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w której 100% udziałów posiada gmina miejska Gniezno. Historia
W początkowym okresie działalności komunikacji miejskiej w Gnieźnie funkcjonowały trzy linie autobusowe, a tabor składał się z pojazdów Star N52. Siedziba firmy znajdowała się przy ul. Wesołej na os. Grunwaldzkim w Gnieźnie.
Linie: nr 1 – Winiary – Pustachowa nr 2 – Skiereszewo – Arkuszewo nr 3 – Piekary – Las Jelonek
W latach 1963 – 1970 firma działała jako samodzielna jednostka organizacyjna – Miejski Zakład Komunikacyjny posiadający w swojej flocie 37 autobusów (głównie San H25B), które realizowały rocznie 1.645.959 wozokilometrów. W 1970 roku został on ponownie podporządkowany Miejskiemu Przedsiębiorstwu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej jako Zakład Komunikacji Autobusowej. W tym czasie linie autobusowe obsługiwane były głównie przez autobusy San H100.
1 lipca 1976 roku Zakład Komunikacji Autobusowej włączono do Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w Poznaniu. Od tego okresu aż do połowy lat 90. XX wieku gnieźnieńskie linie autobusowe obsługiwane były głównie przez Autosany H9-35.
1 lipca 1982 roku Decyzją Wojewody Poznańskiego powstało Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Gnieźnie, które po roku 1983 posiadało w swoim taborze 73 autobusy marki Autosan H9-35, zatrudniało blisko 300 osób i obsługiwało 38 linii komunikacyjnych (w tym 19 miejskich i 13 podmiejskich w gminach: Gniezno, Niechanowo, Czerniejewo, Kłecko, Łubowo).
1 sierpnia 1997 roku przedsiębiorstwo przekształcono w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, w której 100% udziałów posiada gmina miejska Gniezno. Spółka posiadała w tym okresie 60 autobusów (poza Autosanami H9-35, A10-10M, H10-11 również 5 sztuk używanych pojazdów marki DAF MB200 i później także 12 sztuk mini autobusów Kapena City 7,5), przewoziła pasażerów na 24 liniach oraz zatrudniała 207 osób. W okresie tym zmodernizowano zaplecze techniczne zajezdni oraz zbudowano nowoczesną stację kontroli pojazdów. Modernizacja stanowisk naprawczych umożliwiła obsługę autobusów o długości do 12 metrów. Zmieniono oznaczenia linii komunikacyjnych. Następnie je redukowano. Tak wycofane zostały linie: 1, 14, B oraz zmniejszano liczbę kursów dobowych poszczególnych linii.
Po restrukturyzacji przedsiębiorstwa w latach 1998 – 2001 zadania transportowe realizowały 54 jednostki autobusowe, w tym autobusy Autosan H9-35 (34 szt.), Autosan A10-10M (1 szt.), Mercedes-Benz (1 szt.), DAF MB200 (5 szt.), Kapena City (12 szt.), Autosan H10-11 (1 szt.). Po 2000 r. MPK Gniezno rozpoczęło sukcesywne wymienianie taboru na nowoczesny. I tak zaczęto od Mercedesa O345 Conecto nr taborowy 019, który MPK kupiło jako nowy, następnie kolejne i tak przez lata do liczby 7 sztuk. Po drodze kupiono Neoplany N4011 (4 sztuki), N4010 i N4009 (po 1 sztuce) w latach 2005-2007 jako nowe kupione zostały Jelcze M101I Salus w liczbie 3 sztuk, a także sporo używanych Mercedesów O405N i O405NK, 3 sztuki Solaris Urbino 10 II (2 sztuki z lotniska Okęcie 042,043 i 1 sztuka ze Szwajcarii 041). W latach 2011–2012 zakupiono 4 sztuki fabrycznie nowych Solarisów Urbino 10 III, następnie kilka używanych Mercedesów O405NK (tak, aby do końca wyeliminować Autosany H9), a rok 2016 przyniósł sporo zmian: od wcześniejszej zmiany prezesa (2014), do zmiany logo, umundurowania, malowania pojazdów, rozkładu jazdy, aż do sporych zmian taborowych. Wycofano wszystkie Autosany pozostawiając jeden jako pojazd historyczny nr. taborowy 406 i jeden jako holownik oraz sprzedano wszystkie Neoplany. Zakupiono za to 5 sztuk MAN-ów klasy MIDI oraz 9 sztuk używanych Mercedesów O530 Citaro. W 2017 roku podpisano umowę z firmą Solaris BUS & Coach na dostawę 12 sztuk fabrycznie nowych Solarisów Urbino 10,5 IV generacji, które w połowie roku 2018 trafiły do Gniezna.
Od 2019 roku sukcesywnie zaczęto zakupywać Solarisy Urbino 12 III wyeliminowując Mercedesy O530 Citaro. Do końca 2022 roku we flocie było już 15 Solarisów Urbino 12 III (6 kupionych z austrii i 9 zakupionych od poznańskiego przewoźnika). W styczniu 2023 sprzedano 3 MANy kończąc karierę kolejnej marki we flocie gnieźnieńskiego MPK.W 2023 roku podpisano umowę na dostawę 10 autobusów Solaris Urbino 12 electric IV generacji a w październiku 2024 roku przyszły pierwsze 5 z planowanych 10 sztuk autobusów elektrycznych. Oficjalnie na linie miejskie autobusy te wyjechały 04.11.2024.W marcu 2025 roku dostarczono do MPK kolejne 5 autobusów elektrycznych i ich aktualna liczba wynosi 10. Zakup autobusów elektrycznych doprowadził do wycofania 4 z 5 Mercedesów Conecto jednym, który jeszcze pozostał w MPK jest to Mercedes Conecto o numerze 036. W lutym 2025 doszło do już drugiej awarii tego samego autobusy Solaris Urbino 12 Electric o numer 102 wskutek nagłej utraty baterii. W stałym kursowaniu zostały jedynie Solarisy Urbino 10, 10,5 ,12 i 12 electric oraz 1 Mercedes Conecto O345.
W styczniu 2023 roku wszystkie pojazdy były klimatyzowane i większość niskopodłogowa, poza pozostałymi Mercedesami O345, które są wysokopodłogowe.
Współczesne MPK Gniezno Linie Gnieźnieńskie MPK obsługuje obecnie na terenie miasta Gniezna i terenach bezpośrednio przylegających do granic administracyjnych 23 linii komunikacyjnych Numer linii Rodzaj Dzielnice/główne uliceN1nocny Lednicka – Budowlanych – Centrum – Ludwiczaka – PustachowskaN2nocnyPustachowska – Armii Krajowej – Witkowska – Centrum – Żwirki i Wigury – Lednicka 2 miejska, normalna Wierzbiczany K. – Reymonta – Roosevelta – Centrum – Poznańska 3 miejska, normalna Wierzbiczany K./Wschodnia – Reymonta – Roosevelta – Centrum – Pustachowska 4 miejska, szkolna Kostrzewskiego – Pustachowska –Kawiary 5 miejska, szkolna Lednicka – Centrum – Kolejowa – Kawiary 7 miejska, normalna Poznańska – Centrum – Gdańska/Lednicka 8miejska, normalna Skierszewo – Orzeszkowej – Kostrzewskiego – Centrum – Budowlanych – Fabryczna 9 miejska, normalna Lednicka (lub Gdańska) – Budowlanych, Centrum – Witkowska (lub Kolejowa) 10 miejska, normalna Lednicka – Centrum – Pyszczynek (lub Zdziechowa) 11 miejska, normalna Pyszczyn (Krzyszczewo) – Centrum – Pustachowska 12 podmiejska, normalnaWełnica/Lednicka – Biskupińska – Centrum – Piekary (Żerniki)/Obora 13 miejska, normalnaWełnica/Lednicka – Centrum – Ludwiczaka – Jabłoniowa 15 miejska, szkolnaWełnica – Jankówko – Wierzbiczany, Roosevelta, Budowlanych – Paczkowskiego 16 miejska, szkolnaJabłoniowa – Skiereszewo – Czarnieckiego 17 miejska, normalna Lednicka – Budowlanych, Roosevelta – Centrum – os. Grunwaldzkie – Pustachowska18miejska, nolmalnaSkiereszewo - Dworcowa - Cymsa -Pustachowska 22 miejska, weekendowa Wierzbiczany K. – Roosevelta – Reymonta – Centrum – Poznańska – Swarzędzka – Orzeszkowej – Dalkoska – Ludwiczaka – Jabłoniowa 31 miejska, szczytowa Cielimowo – Wrzesińska – Dworzec Kolejowy L Dodatkowa, pracownicza Lulkowo ZZO – Dworzec Gniezno – Zajezdnia MPK "Wesoła" G Dodatkowa, pracownicza ZK Gębarzewo – Gniezno A Dodatkowa, cmentarz, 1.11-2.11 Lednicka/Wschodnia – Cmentarz Krzyża – Cmentarz Witkowska
Poza granice administracyjne miasta wyjeżdża 6 linii autobusowych. Łączą one miejscowości najbliższe miastu – oprócz linii 12, która z ostatniego przystanku przy ul. Kłeckoskiej (pomijając Żerniki) musi pokonać ok. 5 km, dlatego też linia 12 została nazwana "podmiejską". (Wszystkie linie oprócz 4, 5, 15, i 16 dojeżdżają do głównego dworca PKP)
Podstawowe dane +Podstawowe dane układu komunikacyjnego miasta Gniezna realizowanego przez MPK Gniezno Sp. z o.o.WartośćLiczbaUwagiLiczba autobusów w ruchu liniowym37 [szt]Liczba autobusów floty liniowej. Stan aktualności - luty 2023Liczba autobusów w ruchu dziennym28 [szt]Liczba autobusów wykorzystywana do obsługi sieci komunikacyjnej miasta w dniu roboczym. Stan aktualności - luty 2023Liczba przewożonych pasażerów3 212 000 [osób]Ilość pasażerów przewieziona autobusami MPK Gniezno w 2022 rokuLiczba wozokilometrów / rok1 773 064 [wozokilometrów]Liczba wozokilometrów zaplanowana na 2023 rokLiczba linii komunikacyjnych19Liczba linii komunikacyjnych. Stan aktualności - luty 2023Łączna długość linii komunikacyjnych200,4 [km]Stan aktualności - luty 2023Liczba przystanków autobusowych232Stan aktualności - luty 2023
Załoga MPK Gniezno Sp. z o.o. Liczba zatrudnionych w MPK Gniezno - 113 osób (stan aktualności - luty 2023):
22 pracowników administracji (w tym 7 dyspozytorów ruchu) 72 kierowców 19 pracowników zaplecza technicznego
Flota liniowa +Flota liniowa MPK Gniezno - stan aktualności lipiec 2025ProducentNazwa modeluWysokość podłogiKlasa pojazduDługość pojazdu [m]Układ drzwiLiczba [szt]Numery taboroweLata eksploatacjiSolarisUrbino 12 (III generacja)niskopodłogowyMAXI122-2-213085, 086, 087, 088, 089, 090, 091, 093, 094, 095, 096, 097, 0982019 - obecnieSolarisUrbino 10 (III generacja)niskopodłogowyMIDI101-2-24049, 050, 051, 0522009 - obecnieSolaris Urbino 12 electric (IV generacja)niskopodłogowy MAXI122-2-210101, 102, 103, 104, 105, 106, 107, 108, 109, 1102024-obecnieSolarisUrbino 10,5 (IV generacja)niskopodłogowyMIDI10,52-2-212072, 073, 074, 075, 076, 077, 078, 079, 080, 081, 082, 0832018 - obecnie
Autobusy historyczne +Autobusy historyczne w MPK Gniezno - wykorzystywane z okazji imprezProducentNazwa modeluWysokość podłogiKlasa pojazduDługość pojazdu [m]Układ drzwiLiczba [szt]Numery taboroweLata eksploatacji w MPK GnieznoMercedes-BenzMercedes O405NK2niskowejściowyMIDI102-2-210332007-obecnie (rok produkcji 1996)Sanocka Fabryka AutobusówAutosan H9-35wysokopodłogowyMIDI9,32-0-21406 (oznaczenie numerem taborowym usunięte po remoncie)1994-obecnie (rok produkcji 1994)
Inne pojazdy Opel Vivaro – pojazd osobowy/transportowy Volkswagen Caddy – nadzór ruchu Jelcz M101I – dawny numer boczny 026, obecnie holownik, pogotowie techniczne
Uwagi:
Autobusy niskopodłogowe posiadają maksymalnie obniżoną podłogę na całej długości pojazdu. Dostęp do wnętrza pojazdu realizowany jest przez drzwi które nie posiadają stopni. Autobusy średniopodłogowe nie posiadają maksymalnie obniżonej podłogi. Dostęp do wnętrza pojazdu odbywa się przez drzwi posiadające 1 stopień. Autobusy niskowejściowe posiadają obniżoną podłogę w przedniej i środkowej części pojazdu. Pierwsze i drugie drzwi pojazdu nie posiadają stopni. Autobusy wysokopodłogowe nie posiadają obniżonej podłogi. Dostęp do wnętrza pojazdu realizowany jest przez drzwi wyposażone w 2 lub 3 stopnie.
Malowanie pojazdów i cechy identyfikacyjne Do 1995 roku autobusy malowane były w barwy biało-czerwone (czerwony pas dolny, reszta pojazdu biała z wąskim pasem na wysokości podszybia w kolorze czerwonym). Część egzemplarzy malowana była fabrycznie na kolory w odcieniach pomarańczowym i kremowym (jak obecnie jest pomalowany historyczny Autosan H9-35). Wyjątkiem były dwa egzemplarze Autosana H9-35 z początku lat osiemdziesiątych, pomalowane w całości na kolor niebieski (numery taborowe 298 i 299). W latach 1996–2010 nowe pojazdy malowane były w całości na kolor ciemnozielony, używane pojazdy posiadały barwy poprzedniego użytkownika i nie były przemalowywane. Od roku 2011 obowiązuje jednolite malowanie pojazdów na kolor kanarkowo-żółty oraz nowe systemy znakowania firmowego i nr taborowego (opisane wyżej). Obecnie sukcesywnie wszystkie pojazdy przemalowywane są w barwy żółte przedsiębiorstwa, choć można spotkać jeszcze pojazdy ciemnozielone, to stanowią one skromny już procent wszystkich pojazdów.