Kościół św. Jana Chrzciciela – rzymskokatolicka świątynia znajdująca się w Siewierzu, jeden z najstarszych kościołów w Polsce. Do XV wieku kościół parafialny, później filialny, obecnie pełni funkcję kaplicy cmentarnejCmentarz grzebalny został tu przeniesiony z kościoła parafialnego w XIX w. na skutek rozporządzeń higienicznych..
Dane techniczne Budowla mierzy 6 × 9 metrów, a od podłogi do szczytu dachu wysoka jest na 13,2 metra.
Do wnętrza świątyni prowadzi uskokowy portal, zamknięty półkoliście, z prostokątnym otworem wejściowym.
Okna są wąskie, podobne do strzelnic - o szerokości 15 cm, a wysokości 145 cm w świetle. Takie wymiary okien oraz jedne, małe drzwi wskazują na obronny charakter budowli, w której ludność okolicznego drewnianego grodu mogła się schronić podczas najazdu.
W półkolistej apsydzie widoczne są fragmenty dwuwarstwowej polichromii romańskiej z XII wieku ze słabo czytelnymi scenami figuralnymi (Maiestas Domini, święci). Zygmunt Świechowski określa postacie jako orantów. Ślady malowideł dostrzec można także na zewnętrznej północnej ścianie, a na zachodniej widoczne są pozostałości empory.
Historia Świątynia ta została zbudowana prawdopodobnie w 1144Jan Długosz podaje właśnie tę datę. lub 1164 z fundacji Piotra Włostowica – fundatora 70 kościołów. Należy do najstarszych świątyń w Polsce; obok rotundy św. Mikołaja na Górze Zamkowej w Cieszynie jest jednym z najstarszych zabytków architektury polskiej.
Kościół wykonany jest z kamienia ciosanego, w stylu romańskim, ze sklepieniem burgundzkim - uwiarygadnia to okres jego powstania; najpóźniej w XII wieku.
W tym kościele odbył się synod biskupów polskich (6 lipca 1233).
Pierwotnie gród siewierski był zlokalizowany wokół kościoła, jednak najprawdopodobniej po najazdach mongolskich został przeniesiony w miejsce dzisiejszego terenu zamku biskupiego w Siewierzu.
W nieznanym czasie budowla uległa pożarowi, co doprowadziło do zapadnięcia się sklepienia i nadwerężenia ścian. W takim stanie stał do 1639, kiedy to nieznany fundator ściągnął dach żelazem i wsparł przyporami rozchylone mury, pokrył je dachem, a zamiast burgundzkiego sklepienia zrobił płaski sufit. Dobudował też kruchtę.
Czasy współczesne W latach 50. XX wieku kościółek przebudowano, przywracając go do pierwotnego stanu – usunięto przypory, pokryto dach gontem, przywrócono sklepieniu dawny styl.
W 1993 przeprowadzono remont dachu, kładąc nowe poszycie z podwójnych gontów.
Przypisy
Bibliografia Korusiewicz Stanisław, Dzieje Księstwa Siewierskiego i Siewierza do roku 1900, Piekary Śląskie, 1990. Benedyktyni tynieccy w średniowieczu, Materiały z Sesji Naukowej Wawel – Tyniec, 13–15.10.1994; Roman Stelmach: Dokument z 6 lipca 1233 roku kończący spór między benedyktynami a premonstratensami wrocławskimi
Literatura do polichromii romańskiej, czyli rozdz. Czasy współczesne: Sztuka polska przedromańska i romańska do schyłku XIII wieku, PWN, Warszawa, s. 755 il. 206, Dutkiewicz J., Romańskie malowidła ścienne w Polsce, „Biuletyn Hist. Sztuki” 28 (1966).
Jana Chrzciciela Kategoria:Świątynie pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela Kategoria:Architektura romańska w województwie śląskim Kategoria:Zabytkowe kościoły w Siewierzu