Zbrodnia w Łanowcach – zbrodnia dokonana w nocy z 12 na 13 lutego 1944 roku przez oddział UPAStanisław Jastrzębski, Ludobójstwo ludności polskiej przez OUN-UPA w województwie stanisławowskim w latach 1939–1946, Warszawa 2004. na ludności narodowości polskiej. Miejscem zbrodni były Łanowce w powiecie borszczowskim na PodoluŁanowce na mapie zbrodni ukraińskich na terenie powiatu borszczowskiego.
Zdaniem świadkówPiotr Niedzielski i Bernard Juzwenko [w:] Henryk Komański, Szczepan Siekierka, Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w województwie tarnopolskim 1939-1946, Wrocław 2006, , s.522 i 526 polskie osiedle Szlachta, będące częścią Łanowiec, zostało otoczone przez UPA. Drogi ucieczki na pola zostały obstawione przez upowców z bronią palną, natomiast od strony ukraińskiej części wsi do osiedla weszły bojówki dokonujące mordów i rabunku mienia Polaków. Zabijano głównie siekierami i bagnetami, do uciekających strzelano. Po zakończonej akcji większość domów została spalona.
W dzień po zbrodni do wsi przyjechała niemiecka policja i wykonała zdjęcia ofiarom. Następnie pochowano je w zbiorowej mogile na cmentarzu. Po zbrodni część ocalałych Polaków przeniosła się do Borszczowa.
Temat zbrodni w Łanowcach z lutego 1944 poruszyli m.in.Wzmianka o pracach Ludwika Fijała i Czesławy Zabłockiej na oficjalnej stronie Archiwów Państwowych Ludwik Fijał w Łunach nad szlachtą w Łanowcach i wspomnieniach zesłańców na Sybir – maszynopis liczący 53 strony z relacją z napadu bojówek ukraińskich na Łanowce w lutym 1944 oraz opisem związanych z nim ucieczek ludności polskiej do większych miast, zawierający jako załącznik mapę Łanowców; praca jest przechowywana w Archiwum Wschodnim Fundacji Ośrodek Karta w Warszawie (sygn. AW II/2791). Czesława Zabłocka w Kresach wschodnich pod okupacją 1939-1940 – mój pamiętnik – 43-stronicowy rękopis zawierający m.in. opis ataków na Łanowce, Horodnię i Słobudkę Bołszowicką (sygn. AW II/1492/2kw).
Śledztwo 12 listopada 1992 roku wszczęto śledztwo w sprawie zbrodni dokonanych na terenie byłego powiatu Borszczów w woj. tarnopolskim, a objęło ono nie tylko Łanowce, ale i miejscowości: Cyganka, Germakówka, Głęboczek, Muszkatówka, Nowosiółka, Piłatkowce, Słobódka Muszkatowiecka i inne. 20 grudnia 2000 w oparciu o art. 118 §1 Kodeksu karnegoArt. 118 §1 kk – zbrodnia ludobójstwa śledztwo podjęła Okręgowa Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu we WrocławiuInformacja o śledztwie na oficjalnej stronie IPN.
W Informacji o działalności IPN-KŚZpNP w okresie 1 lipca 2007 r. – 30 czerwca 2002 r. z września 2002 ukazała się wzmianka o zbrodni w Łanowcach. IPN ocenia w tym raporcie liczbę ofiar na co najmniej 55 Polaków. Dla porównania, według Grzegorza Rąkowskiego w lutym 1944 w Łanowcach zginęły 72 osobyLink do fragmentów książki Grzegorza Rąkowskiego w Google Books. Także Henryk Komański i Szczepan Siekierka podają liczbę 72 zabitych, w tym 65 osób znanych z nazwiskaHenryk Komański, Szczepan Siekierka, Ludobójstwo..., op. cit., s.45.
Przypisy
Bibliografia Czasopismo „Na Rubieży” (Stowarzyszenie Upamiętnienia Ofiar Zbrodni Ukraińskich Nacjonalistów Wrocław), Nr 38 oraz Nr 40, str. 28. Stanisław Ciesielski, Przesiedlenie ludności polskiej z kresów wschodnich do Polski 1944-1947, Wyd. Neriton, Warszawa 1999. Anna Sylwia Czyż, Bartłomiej Gutowski, Piotr Janowczyk, Cmentarze dawnego powiatu borszczowskiego, 2004. Ludwik Fijał, Łuny nad szlachtą w Łanowcach i wspomnienia zesłańców na Sybir. Henryk Komański, Szczepan Siekierka, Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w województwie tarnopolskim 1939-1946. Władysław Kubów, Terroryzm na Podolu, Warszawa 2003. Grzegorz Rąkowski, Podole. Przewodnik krajoznawczo-historyczny po Ukrainie Zachodniej, Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2006. Ewa i Władysław Siemaszko, Ludobójstwo, Poznań (mps). Czesława Zabłocka, Kresy wschodnie pod okupacją 1939-1940 - mój pamiętnik, Głuchów 1992 (rps). Wincenty Urban, Droga krzyżowa Archidiecezji Lwowskiej w latach II wojny światowej, 1939-1945, Semper Fidelis, 1983. (zbrodnia w Łanowcach) str. 41.
Linki zewnętrzne Nazwiska A-J ofiar zbrodni w Łanowcach w spisach ofiar mordów w woj. tarnopolskim (zarchiwizowano 13 marca 2016 roku) Nazwiska K-P ofiar zbrodni w Łanowcach w spisach ofiar mordów w woj. tarnopolskim (zarchiwizowano 13 marca 2016 roku) Nazwiska R-Ż ofiar zbrodni w Łanowcach w spisach ofiar mordów w woj. tarnopolskim (zarchiwizowano 13 marca 2016 roku)
Zbrodnia w Łanowcach Kategoria:Masakry w Polsce Kategoria:Zbrodnie oddziałów UPA Kategoria:Zbrodnie nacjonalistów ukraińskich w dawnym województwie tarnopolskim Kategoria:Zbrodnie w obwodzie tarnopolskim