thumb|310px|right|Panowie Róży – Mikoláš Aleš Mikołaj Róża Borzyszowski (Boryszewski) z Borzyszowic (Borszowic) herbu Poraj (zm. 1477) – kuchmistrz nadworny króla, ochmistrz dworu królowej, kasztelan zawichojski i małogoski.
Rodzina Pochodził z rycerskiego rodu Porajów h. RóżaWedług Długosza ród Porajów wywodził się z Czech i był spokrewniony z rodziną św. Wojciecha, libickimi Sławnikowicami. Według legendy rodowej protoplastą był Poraj, brat św. Wojciecha. Por. ks. Stanisław Kozierowski ze Skorzewa, Ród Porajów Różyców, Studja nad pierwotnem rozsiedleniem rycerstwa wielkopolskiego. T. 11, Kraków 1930 z sieradzkiego. Był najmłodszym synem Zawiszy Róży z Borzyszowic, burgrabiego krakowskiego. Braćmi jego byli: Zawisza, podkomorzy królowej Zofii i Marek, kuchmistrz królewski. Miał dwie siostry Siechnę i Annę, obie zostały zakonnicami. Borzyszowscy (Boryszewscy) są odgałęzieniem rodziny BużeńskichBużeńscy – rodzina szlachecka h. Róża, której gniazdem było miasto Bużenin ( obecnie wieś Burzenin w ziemi sieradzkiej. Por. PSB, t. 3, s. 156 osiadłej w ziemi sieradzkiej nad Wartą. Na pocz. XV w. przenieśli się nad Nidę do Boryszowic (obecnie Borszowice) w powiecie jędrzejowskim.
Kariera 1432 – po raz pierwszy pojawił się w źródłach historycznych na dworze Władysława Jagiełły jako kuchmistrz królewski (po bracie Marku). 1433 – był przy królu w Chęcinach. 1439 – podpisał akt konfederacji Spytka z Melsztynazapewne natychmiast odstąpił Spytka, gdyż zachował nadal swój urząd i nie został usunięty z dworu. 1441–1443 – przebywał przy królu na Węgrzech28 sierpnia 1441 przebywający w Budzie król Władysław Warneńczyk polecił biskupowi lubuskiemu, aby klucz kazimierski dóbr biskupich oddał w zarząd kuchmistrzowi królewskiemu Mikołajowi z Borszowic. Por. Kodeks Dyplomatyczny Wielkopolski, t. 10, dok. 1559, być może brał udział w bitwie pod Warną. 1448 – ponownie pojawił się w źródłach, był przy boku króla Kazimierza Jagiellończyka w Krakowie i w Parczewie, otrzymał wówczas od króla sołectwo w Zbydniowie, jako wynagrodzenie za wierną służbę. 1455 – otrzymał urząd ochmistrza dworu królowej Elżbiety Rakuskiej, na którym pozostał aż do śmierci. 1452 – Król Kazimierz Jagiellończyk użył Mikołaja Różę do trudnej i delikatnej misji: gdy po śmierci Świdrygiełły Litwini opanowali Łuck, co spotkało się z dużym niezadowoleniem w Koronie, Mikołaj Róża z rozkazu królewskiego, miał powstrzymać szlachtę od zbrojnej interwencji przeciw Litwie. 1459 – Król zapisał Mikołajowi Róży 200 grzywien na wsiach Zamch i Obsza w powiecie biłgorajskim 1460 – otrzymał w dzierżawę królewską wieś Siennicę w powiecie krasnostawskiKilka lat później w 1468 roku podczas fundacji parafii w Siennicy i budowy drewnianego kościoła, Mikołaj Róża tytułuje się dziedzicem wsi, 1462 – był świadkiem w Brześciu Litewskim aktu inkorporacji ziemi bełskiej do Korony. Otrzymał kasztelanię zawichojską, z której w 1464 przeszedł na małogoskąDaty wystawienia Mikołaja Róży na urzędzie kasztelana małogoskiego pokrywają się z okresem, kiedy z tymże tytułem wymieniony był Zbigniew Bąk z Bąkowej Góry, by w 1466 wrócić znowu na zawichojską. Tytuł kasztelana wiązał się z dużym prestiżem i umożliwiał zasiadanie w senacie.
W 1467 roku przebywał w Nowym Korczynie, a w 1469 we Lwowie. Oprócz rodzinnych Borszowic Mikołaj Róża posiadał w powiecie jędrzejowskim część Imielna, Jasionnę, Lśin, Źurawie Błoto (obecnie Wólka), a w powiecie pińczowskim Stępocice i Dziewięczyce (nabyte częściami). Od Kazimierza Jagiellończyka otrzymał prawo pobierania cła w Stępocicach, wieś Depułtycze Ruskie (gm. Krzywiczki). Miał też dom w Krakowie przy ul. Grodzkiej. Podczas swej dworskiej kariery nie stworzył wielkiego latyfundium, przyczynił się natomiast do awansu społecznego swej rodziny, a przede wszystkim kariery syna Andrzeja, który w 1503 roku, po Fryderyku Jagiellończyku został prymasem Polski. Poza Andrzejem pozostawił jeszcze synów: Janusza zwanego Zawiszą, starostę chełmskiego i Mikołaja, łożnego królewskiego.
Zobacz też Konfederacja Spytka z Melsztyna Urzędy dworskie kasztelani i starostowie małogoscy
Przypisy
Bibliografia Polski Słownik Biograficzny, t. 21, s. 107 Kodeks Dyplomatyczny Wielkopolski T.10, dok. nr 1559 z roku 1441, dok. nr 1686 i 1695 z roku 1444
Linki zewnętrzne Ci wielcy Polacy to nasza rodzina Kodeks Dyplomatyczny Wielkopolski T.10
Mikołaj Róża Borzyszowski Kategoria:Kasztelanowie małogoscy Kategoria:Kasztelanowie zawichojscy Kategoria:Ochmistrze dworu królowej Kategoria:Senatorowie świeccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Senatorowie za panowania Kazimierza IV Jagiellończyka Kategoria:Szlachta Korony Królestwa Polskiego Kategoria:Uczestnicy konfederacji Spytka z Melsztyna Kategoria:Zmarli w 1477