Franciszek Piaścik (ur. 7 grudnia 1902 w Mątwicy, zm. 7 stycznia 2001 w Warszawie) – polski architekt, dziekan Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej.

Życiorys Urodził się w rodzinie Floriana (zm. 1941) i Anny z Serwatków (zm. 1950). Uważał się za Kurpia. Rodzina Piaścików przybyła do Mątwicy z okolic Dobrego Lasu. Po ukończeniu szkoły w rodzinnej Mątwicy, uczęszczał do Gimnazjum Męskiego w Łomży. W 1915, kiedy zaczęła się niemiecka okupacja, wstąpił do harcerstwa. W 1917 drużyna nawiązała kontakt z Polską Organizacją Wojskową, do której Piaścik dołączył. W niepodległej Polsce kontynuował naukę w gimnazjum, działał w harcerstwie, w 1919 był przybocznym Pierwszej Męskiej Drużyny Harcerzy im Tadeusza Kościuszki, pełniąc jednocześnie obowiązki sekretarza nowo powołanego Hufca Męskiego ZHP. Podczas wojny polsko-bolszewickiej, wraz z grupą starszych harcerzy ochotniczo do batalionu zapasowego 33 pp., brał udział m.in. w walkach pod Radzyminem. W październiku 1920 pod Słuckiem został ciężko ranny w nogę. Latem 1922 jako inwalida został zdemobilizowany i wrócił do nauki w gimnazjum. Nadal działał w harcerstwie i aż do matury pełnił funkcję drużynowego Drużyny Starszych Harcerzy tj. uczniów ostatnich klas (7–8) łomżyńskiego gimnazjum. Po uzyskaniu w 1923 matury podjął studia na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej. W 1927 został tam asystentem. W 1930 uzyskał dyplom magistra inżyniera, a następnie uzupełniał wiedzę na uczelniach w Czechosłowacji, Danii, Niemczech i Szwecji. W 1935, po obronie pracy Osadnictwo w Puszczy Kurpiowskiej, uzyskał stopień doktora nauk technicznych, zaś w 1941 podczas tajnego nauczania tytuł docenta. Od 1935 należał do Centralnego Związku Młodzieży „Siew”.

Podczas II wojny światowej kierował Wydziałem Odbudowy Wsi w Departamencie Robót Publicznych i Odbudowy Delegatury Rządu na Kraj. Uczestniczył w konspiracyjnym nauczaniu.

Po zakończeniu wojny powrócił do pracy naukowo-dydaktycznej. Od 1945 był kierownikiem Katedry Budownictwa Wiejskiego na Politechnice Warszawskiej. W 1946 został powołany na stanowisko naczelnego komisarza odbudowy wsi, w tym samym roku został profesorem nadzwyczajnym, a w 1962 profesorem zwyczajnym na Politechnice Warszawskiej. W latach 1957–1958 i 1966–1972 był dziekanem Wydziału Architektury. W 1957 organizował i kierował Studium Podyplomowym Architektury i Planowania Wsi, w latach 1960–1966 przewodniczył Sekcji Architektury i Planowania Wsi Komitetu Architektury i Urbanistyki Polskiej Akademii Nauk. W 1971 został dyrektorem Instytutu Architektury i Planowania Wsi, w 1973 przeszedł na emeryturę.

W latach 1945–1946 należał do Stronnictwa Ludowego, od 1957 Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego. W 1945 był radnym Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy. W 1947 był współzałożycielem Stowarzyszenia pn. „Instytut Gospodarstwa Domowego” z siedzibą w WarszawieM.P. z 1948 r. nr 8 Ogłoszenia władz administracyjnych. Rejestr stowarzyszeń prez. m. st. Warszawy, s. 2..

W 1939 wraz z Ludwikiem Krzywickim i ks. Władysławem Skierkowskim brał udział w reaktywacji Związku Puszczańskiego. W 1958 współorganizował I Zjazd Wychowanków i Nauczycieli Szkół Łomżyńskich. W latach 1959–1963 kierował „Studiami nad organizacją Regionu Kurpiowskiego”, współpracując z architektami, rolnikami, ekonomistami, leśnikami i geografami. Na początku lat 80. XX wieku współinicjował powołanie Drużyny Weteranów Harcerzy Ziemi Łomżyńskiej.

Projektował głównie budownictwo wiejskie oraz zajmował się planowaniem przestrzennym wsi. Zaprojektował letnisko Żarki. Pracował dla kurii biskupiej w Łomży. W drugiej połowie lat 30. XX wieku zaprojektował kompleks budynków do przechowywania i przetwórstwa owoców z sadów w okolicy Łomży. Zrealizowana część projektu sprawdziła się, ale nie przetrwała II wojny światowej.

Publikował prace o charakterze historycznym i teoretycznym.

Miał córki Elżbietę i Marię.

Zmarł w Warszawie. Urnę z jego prochami złożono 20 stycznia 2001 w grobie rodzinnym na cmentarzu parafialnym w Nowogrodzie k. Łomży.

Członkostwo Rada Naukowa Instytutu Badawczego Budownictwa Rada Naukowa Instytutu Urbanistyki i Architektury Rada Naukowa Ministerstwa Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych Rada Naukowa Towarzystwa Rozwoju Ziem Zachodnich Rada Naukowa Instytutu Techniki Budowlanej Rada Naukowo-Ekonomiczna województwa warszawskiego i białostockiego Rada Naukowa Komitetu Urbanistyki i Architektury (następnie Komitetu Budownictwa, Architektury i Urbanistyki) Białostockie Towarzystwo Naukowe Łomżyńskie Towarzystwo Naukowe im. Wagów – członek założyciel Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Łomżyńskiej – członek założyciel Towarzystwo Naukowe Płockie

Publikacje Współczesne budownictwo wiejskie, 1936. Przykładowe projekty zagród wiejskich, 1938. – praca doktorska. Planowanie osiedli wiejskich, 1939. Odbudowa i przebudowa wsi, 1945. Krótki zarys historii architektury, 1955. Regionalne formy architektury ludowej, 1955. Krótka charakterystyka tradycyjnych form architektury ludowej, [w:] Ze studiów nad budownictwem wiejskim, Warszawa 1957, s. 29–54. Zagadnienie systemu osiedleńczego na obszarach wiejskich, 1959.

Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (pośmiertnie, 18 stycznia 2001) „za wybitne zasługi na rzecz ruchu ludowego, za wkład w rozwój architektury, budownictwa i osadnictwa wiejskiego”. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (19 lipca 1946) „za zasługi położone w zakresie odbudowy wsi”. Złoty Krzyż Zasługi Medal Niepodległości (22 grudnia 1931) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955) - Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/201 - na wniosek Ministra Szkolnictwa Wyższego. Medal Komisji Edukacji NarodowejMiriam Wiśniewska, Franciszek Piaścik 1902–2001 Kwartalnik Architektury i Urbanistyki, T. 54, z. 3, 2009, s. 76–86, [dostęp 2024-03-21]. Medal Politechniki Warszawskiej (1999) Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” Odznaka „Zasłużony Działacz Towarzystwa Rozwoju Ziem Zachodnich” Złota Odznaka Zasłużony dla Politechniki Warszawskiej

Upamiętnienie W 2016 Związek Kurpiów apelował o nazwanie ulic we wsiach i miastach na terenie regionu nazwiskami ważnych dla Kurpiów postaci historycznych, wśród nich Piaścika. Patronuje ulicy w Nowogrodzie.

W setną rocznicę jego urodzin i prawie w pierwszą rocznicę śmierci w gmachu Politechniki Warszawskiej odsłonięto tablicę upamiętniającą.

Przypisy

Bibliografia Kto jest kim w Polsce 1989, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1989, s. 1005, . Kto jest kim w Polsce. Informator biograficzny, edycja 3, red. Lubomir Mackiewicz, Anna Żołna, Warszawa 1993, s. 551.

Kategoria:Absolwenci Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej Kategoria:Członkowie Centralnego Związku Młodzieży Wiejskiej „Siew” Kategoria:Członkowie Komitetu Architektury i Urbanistyki PAN Kategoria:Honorowi obywatele Łomży Kategoria:Ludzie związani z Kurpiami Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945 Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Polscy architekci Kategoria:Uczestnicy tajnego nauczania na ziemiach polskich 1939–1945 Kategoria:Urodzeni w 1902 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej Kategoria:Zmarli w 2001 Kategoria:Kurpie Kategoria:Kultura kurpiowska