Teofil Łapiński vel Teffik-bej (ur. 19 grudnia 1827, zm. 24 kwietnia 1886 we Lwowie) – uczestnik powstania węgierskiego, dowódca w randze generała wyprawy morskiej w czasie powstania styczniowego w 1863 roku.
Życiorys Kształcił się w Theresianum w Wiedniu. W 1848 roku wziął dymisję z wojska i wstąpił do Gwardii Narodowej we Lwowie. Jako dowódca baterii artylerii odbył kampanię w szeregach węgierskich wojsk powstańczych. Po stłumieniu powstania wyemigrował do Francji, gdzie związał się z obozem ks. Adama Jerzego Czartoryskiego. Wyjechał do Turcji, by dążyć tam do utworzenia polskiego oddziału posiłkowego dla Czerkiesów, który miał być rzucony do walki przeciwko Imperium Rosyjskiemu. Wstąpił do armii tureckiej. Po wybuchu wojny krymskiej przeszedł w stopniu majora do dywizji polskiej.
Próbował utworzyć polski korpus posiłkowy dla walczących Czerkiesów. W lutym 1857 roku na czele kilkudziesięciu Polaków przybył na Kaukaz. Brał udział w walkach aż do 1859 roku. Po wybuchu powstania styczniowego stanął na czele wyprawy morskiej, której celem było dostarczenie na Litwę broni, amunicji i ochotników. Ryprezentującemu Tymczasowy Rząd Narodowy Józefowi Demontowiczowi, który wraz z nominacją na dowódcę wyprawy wręczył Łapińskiemu nominację na stopień generała tę ostatnią odrzucił, oświadczając:
Schowaj pan ten dokument na lepsze czasy (...), pocieszyłbyś mię więcej, gdybyś mi dał kwit na parę armat.
25 marca 1863 roku z Londynu wypłynął statek Ward Jackson. W Helsingborgu, w Szwecji na pokład statku wszedł Michaił Bakunin. 30 marca w Malmö władze szwedzkie położyły sekwestr na statku, by nie zadrażniać stosunków dyplomatycznych z Rosją. 12 kwietnia na statku wybuchł pożar. By zmylić Rosjan, zakupiono nowy statek Emilia, na który przeładowano ochotników i broń. Próbę lądowania przeprowadzono 11 czerwca na wybrzeżu pruskim w okolicach Kłajpedy. Jednak cała operacja zakończyła się niepowodzeniem i ostatecznie Szwedzi skierowali statek z powrotem do Anglii.
Po upadku powstania był korespondentem pisma Władysława Platera Der Weisse Adler. Był autorem studium Der Feldzug der ungarischen Hauptarmee im 1849. Selbsterlebtes, (Hamburg 1850). Wydał dwutomową pracę o Kaukazie Die Bergvölker des Kaukasus und ihr Freiheitskampf, (Hamburg 1862) oraz wspomnienia Powstańcy na morzu w wyprawie na Litwę. Z pamiętników pułkownika.
W 1878 roku wrócił z emigracji do Galicji i osiadł we Lwowie.
21 stycznia 1933 prezydenta RP Ignacy Mościcki nadał Krzyż Niepodległości z mieczami „poległym i zmarłym Powstańcom 1863 r., jako symbol uznania ich zasług w walce o niepodległość Polski”.
Przypisy
Literatura Eligiusz Kozłowski, Roman Żelewski, Teofil Łapiński, w: Polski Słownik Biograficzny, t. XVIII, 1975, s. 214-216.
Linki zewnętrzne (tłumaczenie na j. rosyjski) Publikacje Teofila Łapińskiego w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarsko-Królewskiej Terezjańskiej Akademii Szlacheckiej Kategoria:Działacze Wielkiej Emigracji Kategoria:Generałowie powstania styczniowego Kategoria:Ludzie związani ze Lwowem Kategoria:Osoby niosące pomoc powstaniu styczniowemu Kategoria:Polacy w Imperium Osmańskim 1795–1918 Kategoria:Polacy we Francji 1795–1918 Kategoria:Polscy autorzy pamiętników i dzienników Kategoria:Polscy dziennikarze Kategoria:Powstańcy styczniowi odznaczeni Krzyżem Niepodległości z Mieczami Kategoria:Powstańcy węgierscy (1848–1849) Kategoria:Powstańcy kaukascy Kategoria:Polacy – wojskowi armii tureckiej Kategoria:Zmarli w 1886 Kategoria:Urodzeni w XIX wieku Kategoria:Żołnierze Gwardii Narodowej w Galicji (1848) Kategoria:Oficerowie Legionu Polskiego na Węgrzech