1959

Wydarzenia w Polsce

1 stycznia: Zarząd Główny Polskiego Związku Żeglarskiego powołał do istnienia Centralny Ośrodek Żeglarstwa Polskiego Związku Żeglarskiego im. Andrzeja Benesza w Trzebieży nad Zalewem Szczecińskim. Frombork, Kazimierza Wielka i Przemków uzyskały prawa miejskie. Połączenie miast Ruda i Nowy Bytom i utworzenie miasta Ruda Śląska. 5 stycznia – Komitet Ekonomiczny Rady Ministrów podjął decyzję o budowie rafinerii w Płocku. 12 stycznia – odbyła się premiera filmu wojennego Jerzego Passendorfera Zamach – rekonstrukcja udanego zamachu AK na szefa policji SS, generała Kutscherę, zwanego „katem Warszawy” przeprowadzonego 1 lutego 1944. 16 stycznia – powstały Kampinoski i Karkonoski Park Narodowy. 21 stycznia – domniemana, niepotwierdzona katastrofa UFO w porcie w Gdyni. 3 lutego – z Kanady wróciła do kraju część skarbów narodowych, m.in. Szczerbiec, Kronika polska Galla Anonima i insygnia koronacyjne. 7 lutego – odbyła się premiera filmu Orzeł. 10 lutego: utworzono regionalny ośrodek Telewizji Polskiej w Gdańsku. ustanowiono herb Koszalina. 14 lutego – weszła w życie umowa o ostatecznym wytyczeniu polsko-czechosłowaskiej granicy państwowej. 18 lutego – utworzono Komitet Obrony Kraju. 8 marca – otwarcie linii tramwajowej w Częstochowie. 10 marca – rozpoczął się III Zjazd PZPR. 16 marca – w Słupsku zlikwidowano komunikację tramwajową. 4 kwietnia – Polskie Radio rozpoczęło regularne nadawanie audycji w języku esperanto. 8 kwietnia – 9 górników zginęło w wybuchu metanu w KWK Moszczenica w Jastrzębiu-Zdroju. 14 czerwca: Edmund Piątkowski podczas Memoriału Kusocińskiego na Stadionie Dziesięciolecia w Warszawie ustanowił rekord świata w rzucie dyskiem wynikiem 59,91 m. w Warszawie, sprinter Marian Foik ustanowił rekord Polski w biegu na 200 m wynikiem 20,9 s. 17 czerwca – uchwalono ustawę o prawie łowieckim. 27 czerwca – w Warszawie, Beata Żbikowska ustanowiła rekord Polski w biegu na 400 m wynikiem 57,2 s. 28 czerwca – w rozegranym na Stadionie Śląskim w Chorzowie meczu eliminacyjnym do I Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej Polska przegrała z Hiszpanią 2:4. 2 lipca – minister zdrowia wydał rozporządzenie o wprowadzeniu książeczek zdrowia dziecka. 15 lipca – elektryk Stanisław Jaros usiłował w Sosnowcu dokonać zamachu na konwój z Władysławem Gomułką i Nikitą Chruszczowem. 24 lipca – rozpoczęcie w Lublinie produkcji seryjnej samochodu dostawczego FSC Żuk (zakończenie 13 lutego 1998). 31 lipca – Ministerstwo Handlu Wewnętrznego PRL ogłosiło zarządzenie, zgodnie z którym poniedziałek stał się „dniem bezmięsnym”. 2–5 sierpnia – oficjalna wizyta wiceprezydenta USA Richarda Nixona w Polsce. 10 sierpnia – premiera filmu Baza ludzi umarłych. 20 sierpnia – minister obrony narodowej wydał rozkaz o rozformowaniu Wojskowego Korpusu Górniczego. 30 sierpnia – w Tatrach Zachodnich została odkryta jaskinia Śnieżna Studnia. 31 sierpnia – premiera filmu Inspekcja pana Anatola. 5 września – otwarto Śląskie Wesołe Miasteczko, największe wesołe miasteczko w Polsce. 6 września – odbyła się premiera filmu Pociąg w reżyserii Jerzego Kawalerowicza. 8 września – Stefan Lewandowski ustanowił rekord Polski w biegu na 1500 m wynikiem 3.41,0 s. 9 września – Roman Polański ożenił się z aktorką Barbarą Kwiatkowską. 20 września – Stefan Lewandowski ustanowił rekord Polski w biegu na 800 m wynikiem 1.46,5 s. 27 września – odbyła się premiera filmu Lotna. 7 października – w warszawskim Kościele św. Augustyna doszło do tak zwanego Cudu na Nowolipkach. 14 października – Rybnik: spłonęła północna wieża bazyliki św. Antoniego. 3 listopada – premiera filmu Awantura o Basię. 6 listopada – Zbigniew Skolicki został prezydentem Krakowa. 16 listopada – premiera filmu Kamienne niebo. 27 listopada – założono Towarzystwo Przyjaciół Łodzi. 10 grudnia – Sejm przyjął ustawę o Służbie Więziennej. 19 grudnia – otwarto Autostradę Poznańską w Szczecinie. 23 grudnia – premiera filmu Cafe pod Minogą. 28 grudnia – decyzją ministerstwa przemysłu ciężkiego powołano przedsiębiorstwo państwowe Kombinat Górniczo-Hutniczy Miedzi w Lubinie. 31 grudnia – Karczew, Karpacz i Szklarska Poręba otrzymały prawa miejskie. Połączono miasto Nowy Bytom i miasto Ruda w miasto Ruda Śląska.

Wydarzenia na świecie

1 stycznia: rewolucja kubańska: na Kubie Fidel Castro obalił dyktatora Fulgencia Batistę. Francja objęła prezydencję w Radzie Unii Europejskiej. 2 stycznia: rewolucja kubańska: Fidel Castro na przedmieściach Hawany. z kosmodromu Bajkonur Rosjanie wystrzelili bezzałogową sondę księżycową „Łuna 1” („Łunnik 1”, „Mieczta”), która ominęła Księżyc z odległość 6000 km i weszła na orbitę heliocentryczną. 3 stycznia: Alaska została 49 stanem USA. mieszkańcy południowych atoli Malediwów ogłosili niezależność od rządów brytyjskich i powołali Zjednoczoną Republikę Suwadiwów. 4 stycznia: rewolucja kubańska: powstańcy pod wodzą Che Guevara i Camilo Cienfuegos wkroczyli do Hawany. radziecka sonda kosmiczna Łuna 1 minęła powierzchnię Księżyca w odległości 6 tys. km. 7 stycznia – USA jako pierwszy kraj na świecie uznały kubański rząd Fidela Castro. 8 stycznia: generał Charles de Gaulle po raz pierwszy objął urząd Prezydenta Republiki Francuskiej. rewolucja kubańska: oddziały Fidela Castro wkroczyły do Hawany. 12 stycznia – w Detroit powstała jedna z najważniejszych wytwórni płytowych w historii muzyki rozrywkowej, Motown Records. Pod jej skrzydłami pierwsze kroki stawiał Michael Jackson, Diana Ross, Stevie Wonder, czy Lionel Richie. 16 stycznia – rozpoczęto produkcję radzieckiej limuzyny GAZ-13 Czajka. 20 stycznia – dokonano oblotu brytyjskiego samolotu pasażerskiego Vickers Vanguard. 21 stycznia – ZSRR przekazał Polsce stację polarną Oazis w Antarktyce. Otrzymała nazwę Stacja im. A.B. Dobrowolskiego. 27 stycznia – dokonano oblotu amerykańskiego samolotu pasażerskiego Convair 880. 29 stycznia – premiera filmu animowanego Śpiąca królewna. 30 stycznia – 40 członków załogi i 55 pasażerów zginęło w wyniku zatonięcia po zderzeniu z górą lodową duńskiego statku MS „Hans Hedtoft”, płynącego z Grenlandii do Kopenhagi. 31 stycznia – w Brazylii założono miasto Campo Bom. 2 lutego – tragedia na Przełęczy Diatłowa na Uralu (Rosja): w niewyjaśnionych okolicznościach zginęło dziewięcioro uczestników studenckiej ekspedycji. 3 lutego: samolot, którym lecieli na koncert Buddy Holly, Ritchie Valens i Jiles Perry Richardson „The Big Bopper” rozbił się kilka minut po starcie w stanie Iowa zabijając wszystkich, dzień ten został nazwany dniem, w którym umarła muzyka (ang. The Day the Music Died). 65 osób zginęło, 8 zostało rannych w katastrofie amerykańskiego samolotu Lockheed Electra w Nowym Jorku. 6 lutego: Jack Kilby z firmy Texas Instruments opatentował pierwszy układ scalony. na przylądku Canaveral odbyło się pierwsze udane wystrzelenie rakiety Tytan 1. 7 lutego – Amerykanie Robert Timm i John Cook ustanowili na samolocie Cessna 172 rekord w najdłuższym locie z tankowaniem w powietrzu (64 dni 22 godziny 19 minut i 5 sekund). 11 lutego – w Zurychu strony konfliktu cypryjskiego zawarły porozumienie pokojowe. 15 lutego: Antonio Segni został po raz drugi premierem Włoch. w Danii powstała Socjalistyczna Partia Ludowa (SF). 16 lutego – rewolucja kubańska: Fidel Castro został premierem Kuby. 17 lutego: został wystrzelony amerykański satelita Vanguard 2. samolot Vickers Viscount 793 z turecką delegacją rządową rozbił się podczas pochodzenia do lądowania na lotnisku Gatwick pod Londynem. Zginęło 14 z 24 osób na pokładzie, wśród ocalonych był premier Adnan Menderes. 19 lutego – podczas rozmów pomiędzy Wielką Brytanią, Grecją i Turcją ustalono przyznanie niepodległości Cyprowi. 22 lutego – amerykański kierowca Lee Petty wygrał pierwszy wyścig samochodowy Daytona 500 na torze w Daytona Beach na Florydzie. 28 lutego – NASA wystrzeliła pierwszego w historii satelitę orbity polarnej Discoverer 1. 3 marca: w ZSRR rozpoczęto niszczenie 21 857 teczek personalnych ofiar zbrodni katyńskiej (Notatka Szelepina). została wystrzelona amerykańska sonda księżycowa Pioneer 4. 4 marca – amerykańska sonda Pioneer 4 przeleciała w odległości 60 tys. km nad powierzchnią Księżyca. 7 marca – Amerykanin Melvin C. Garlow został pierwszym pilotem, który pokonał w powietrzu dystans miliona mil. 8 marca – George Lincoln Rockwell założył American Nazi Party (ANP). 9 marca – w Nowym Jorku zaprezentowano lalkę Barbie. 10 marca: w Tybecie wybuchło antychińskie powstanie, w którym zginęło ok. 86 tys. Tybetańczyków. dokonano oblotu amerykańskiego samolotu szkolno-treningowego Northrop T-38 Talon. 11 marca – w Cannes odbył się 4. Konkurs Piosenki Eurowizji; zwyciężyła holenderska piosenka Een Beetje w wykonaniu Teddy Scholten. 17 marca – Dalajlama XIV uciekł z Norbulingki, tymczasowej jego rezydencji, wraz z 80 innymi osobami. Rozpoczęła się ucieczka Dalajlamy XIV z Tybetu. 18 marca – premiery filmów Pamiętnik Anny Frank w reżyserii George’a Stevensa i westernu Rio Bravo w reżyserii Howarda Hawksa. 24 marca – powstał Kubański Instytut Przemysłu i Sztuki Filmowej (ICAIC). 28 marca – premier Chin Zhou Enlai wydał dekret rozwiązujący rząd Tybetu. 29 marca: w katastrofie lotniczej pod stolicą kraju Bangi zginęło 9 osób, w tym prezydent Republiki Środkowoafrykańskiej Barthélemy Boganda. premiera filmu Pół żartem, pół serio. we francuskim dzienniku Sud-Ouest Dimnache ukazała się pierwsza historyjka o przygodach Mikołajka René Goscinnego i Jean-Jacques’a Sempé. 31 marca: XIV Dalajlama Tenzin Gjaco, zmuszony do ucieczki z Tybetu przekroczył granicę Indii, gdzie otrzymał azyl polityczny. oficjalnie zakończyła swą działalność Narodowa Organizacja Cypryjskich Bojowników (EOKA) – nacjonalistyczna organizacja narodowowyzwoleńcza Greków cypryjskich, walcząca z władzą brytyjską na Cyprze oraz o jego wcielenie do Grecji (enosis). 1 kwietnia: powstała Czechosłowacka Żegluga Morska. przyjęto flagę Mauretanii. 4 kwietnia – utworzono Federację Mali. 6 kwietnia – odbyła się 31. ceremonia wręczenia Oscarów. 7 kwietnia – w Czechach spadł meteoryt Pribram – pierwszy, którego upadek został sfotografowany. 8 kwietnia – założono Międzyamerykański Bank Rozwoju z siedzibą w Waszyngtonie. 9 kwietnia – Program Mercury: dokonano wyboru 7 przyszłych astronautów. 10 kwietnia – przyszły cesarz Japonii Akihito poślubił Michiko. 12 kwietnia – Joachima De Vedruna i Karol z Sezze zostali kanonizowani przez papieża Jan XXIII. 15 kwietnia – przywódca Kuby Fidel Castro rozpoczął nieoficjalną, dwunastodniową wizytę w USA. 18 kwietnia – założono ukraiński klub piłkarski Krywbas Krzywy Róg. 19 kwietnia – otwarto Stadion Bazaly w czeskiej Ostrawie. 1 maja – Philibert Tsiranana został pierwszym prezydentem Madagaskaru. 3 maja – reprezentant ZSRR Oleg Fiedosiejew ustanowił w Nalczyku rekord świata w trójskoku (16,70 m). 4 maja: odbyła się 1. ceremonia wręczenia amerykańskich nagród muzycznych Grammy (za rok 1958). dokonano oblotu szwajcarskiego wielozadaniowego samolotu transportowego Pilatus PC-6. 16 maja – Gold Coast w australijskim stanie Queensland uzyskało prawa miejskie. 19 maja – Jan de Quay został premierem Holandii. 1 czerwca – 60 osób zginęło w katastrofie samolotu Curtiss C-46 Commando w Nikaragui. 3 czerwca – Singapur uzyskał autonomię. 5 czerwca – Lee Kuan Yew został pierwszym premierem Singapuru. 9 czerwca – zwodowano podwodny okręt atomowy USS „George Washington”, pierwszy przenoszący pociski balistyczne. 10 czerwca – premiera filmu Hiroszima, moja miłość w reżyserii Alaina Resnais’go. 17 czerwca – dokonano oblotu francuskiego naddźwiękowego bombowca Dassault Mirage IV. 22 czerwca – otwarto Port lotniczy Kijów-Boryspol. 23 czerwca: Seán Lemass został premierem Irlandii. radziecki szpieg atomowy Klaus Fuchs został zwolniony z brytyjskiego więzienia. 25 czerwca – Éamon de Valera został prezydentem Irlandii. 26 czerwca: otwarto Drogę Wodną Świętego Wawrzyńca w Kanadzie i USA.