mały|Twierdza Steinvikholm. Główna rezydencja Olava Engelbrektssona Olav Engelbrektsson (Olaf EngelbertsenPisownia „Olav Engelbrektsson” jest dominującą, choć zarówno imię, jak i nazwisko można spotkać w literaturze w kilku wariantach; odpowiednio: Olav, Olaf, Olaff, Olof, Oluff, Oluf oraz Engelbrektsson, Engelbriktsson i Engelbertsen., ur. ok. 1480 w Trondenes, zm. 7 lutego 1538 w Lier) – ostatni katolicki arcybiskup Nidaros (obecnie Trondheim)Arcybiskup Nidaros był głową kościoła norweskiego oraz przewodniczącym Rady Królewskiej – Riksrådu.. Obrońca katolicyzmu i suwerenności Norwegii. Miał znaczny wpływ na rozwój norweskiej architektury sakralnej i świeckiej (wybudował m.in. znaczną część Erkebispegårdenu, czyli Pałacu Arcybiskupiego w Nidaros).
Pierwsze lata Olav Engelbrektsson pochodził z zamożnej ziemiańskiej rodziny, silnie związanej z Kościołem katolickim. Już jako osoba duchowna został, w 1503 roku, zapisany na listę studentów Uniwersytetu w RostockuUniwersytet ten uchodził za jedno z centrów konserwatywnej myśli katolickiej.. W 1505 roku otrzymał tytuł bakałarza, a w 1507 magistra. W Rostocku poznał też braci Magnusów – Johannesa (ostatniego arcybiskupa Uppsali)Z Johannesem odbył w 1503 i 1505 część podróży do Rostocku. i Olausa. Prawdopodobnie przebywał krótki czas na Uniwersytecie w Leuven, by powrócić do Rostocku, gdzie został pryncypałem (kierownikiem) w zrzeszającym studentów z Norwegii kolegium św. Olafa. Z Rostocku udał się Engelbrektsson do OsloIstnieje duże prawdopodobieństwo, że był pierwszym norweskim nauczycielem uniwersyteckim., gdzie przez krótki okres był kanonikiem. Jednak już dokument z 10 maja 1515 stwierdza, iż Engelbrektsson sprawował funkcję kanonika w Nidaros. 17 września tego samego roku papież Leon X nadał mu rangę dziekana kapituły katedralnej w Nidaros, a Engelbrektsson mimo młodego wieku stał się drugą po arcybiskupie Eriku Valkendorfie osobą w diecezji. Został również jego prawą ręką w sprawach urzędowych i prawnych. Następnie otrzymał także stanowisko ekonoma oraz skarbnika diecezji. Wraz z kantorem Peterem Sigurdssonem i Hansem Revem pomagał arcybiskupowi w tworzeniu ostatniej części mszału „Missale Nidrosiense”.
Engelbrektsson arcybiskupem mały|Obecny wygląd Katedry Nidaros mały|Katedra Nidaros w 1661 roku Gdy arcybiskup popadł w konflikt z królem Chrystianem II Oldenburgiem w 1521 roku i udał się do papieża do Rzymu, Engelbrektsson był zarządcą archidiecezji. 27 maja 1523 roku dotarła do Norwegii informacja, że arcybiskup zmarł w Rzymie w listopadzie 1522 roku, a kapituła katedralna w tajnym głosowaniu (trzy dni później) obrała Engelbrektssona arcybiskupem. Engelbrektsson tego samego dnia ruszył do Rzymu, aby otrzymać paliusz. W drodze do papieża odwiedził obalonego króla państw skandynawskich Chrystiana II w Lier i Mechelen. Konsekracja nowego arcybiskupa odbyła się 14 grudnia w Rzymie. Engelbrektsson otrzymał od Klemensa VII bullę zaświadczającą, że arcybiskup złożył Chrystianowi II przysięgę na wierność. W drodze powrotnej z Rzymu odwiedził Christiana ponownie, tym razem we Flensburgu. Gdy wrócił do Norwegii w 1524 roku, brał udział w posiedzeniu Riksrådu w Hamar, na którym zwołał następnie posiedzenie parlamentu (Herredagu) na sierpień. Majowe potkanie w Hamar rozstrzygnęło również gorący spór między dwoma przedstawicielami Fryderyka I w Norwegii – Vincensem Lunge i Henrikiem Krummedige; Krummedige został usunięty ze składu Riksrådu i wygnany z kraju, a jego dobra zostały skonfiskowane. Arcybiskup wrócił ostatecznie do Nidaros 31 maja.
Na spotkaniu Herredagu 5 sierpnia 1524 roku zdetronizowano ChistianaChrystian przyjął w tym czasie luteranizm.. Przez kolejne 18 dni Engelbrektsson był (jako przewodniczący Riksrådu) zarządcą państwa. 23 sierpnia Herredag obrał Fryderyka I na króla Norwegii. Arcybiskup (przy wsparciu biskupa Hamar Magnusa LauritssønaCzęsto spotykana wersja jego imienia i nazwiska to Mogens Lauridsen.) wpłynął na parlament, aby dodał do (i tak zawierającej wiele warunków) przysięgi królewskiej Fryderyka, podobny do duńskiego rozdział, zapowiadający prześladowania protestantów z BergenBergen było pierwszym miastem w Norwegii, gdzie pojawili się luteranie i praktycznie do jesieni 1526 roku jedynym ich dużym centrum; wpływy reformacji wynikały z licznych handlowych kontaktów Bergen z Hanzą oraz obecności niemieckich kaznodziejów. przez króla.
Początkowo układy między arcybiskupem a przedstawicielem króla w Norwegii – Vincensem Lunge układały się dość dobrzeLunge potrzebował wsparcia lokalnych możnowładców i arcybiskupa, gdyż wciąż obawiał się Henrika Krummedige, a przez niektórych Duńczyków jego współdziałanie z Riksrådem w usunięciu bliskiego królowi Krummedige, było uważane za zdradę., a Lunge już 23 sierpnia przesłał Engelbrektssonowi list, w którym ustalono podział władzy i kompetencji. Choć początek współpracy między arcybiskupem a królem (i jego przedstawicielem) był dość dobry, to jednak już we wrześniu pojawił się pierwszy problem. Po utopieniu będącego zdecydowanym zwolennikiem rządów Chrystiana II arcybiskupa Oslo Hansa Mule, Fryderyk usiłował zmusić kapitułę w Oslo do wybrania nowym biskupem królewskiego sekretarza – Ivera Kjeldssona Jula. Arcybiskup sprzeciwił się temu i poparł Duńczyka Hansa Reva, który był jego bliskim przyjacielem i kanonikiem w Nidaros. Lunge ostatecznie poparł tę kandydaturę i wspólna decyzja została wysłana do króla, który ją zaakceptował. Rev został wybrany biskupem wiosną 1525 roku.
Konflikt z Vincensem Lunge mały|Plan Steinvikholmu Z czasem większość warunków umowy z Hamar była łamana przez sprzyjającego Duńczykom i reformacji Lungego. Widząc, iż jego pozycja w kraju maleje, a kolejne klasztory i kościoły są rekwirowane przez Lungego i członków rodziny z AustråtTeściową Vincensa Lunge była Ingerd Ottesdatter (z Austråt)., Engelbrektsson rozpoczął w 1525 roku budowę twierdzy w TrondheimsfjordW pobliżu wioski Skatval, ok. 50 km od centrum obecnego Trondheim. – Steinvikholm i zaciągnął do niej żołnierzy. Od momentu ukończenia budowy w 1532, arcybiskup często tam rezydował. Zbudowana na planie kwadratu fortecaJest prawdopodobne, że architekt Steinvikholmu inspirował się planami Leonarda da Vinci. była jedną z najnowocześniejszych w Skandynawii; posiadała dwie wieże i była połączona z lądem za pomocą mostu zwodzonego. Budowa tego zamku, na którą przeznaczono znaczną część podatków z Norwegii, miała na celu zrównoważenie wpływów Fryderyka I w kraju (król posiadał w tym czasie 3 duże zamki: Akershus w Oslo, Bergenhus w Bergen i Båhus na południu kraju (obecnie w Kungälv w Szwecji). Zgodnie z zapowiedziami arcybiskupa zamek miał „chronić jego i króla”.
Jesienią 1526 roku biskup Bergen Olav Torkelsson wysłał do arcybiskupa list ze skargami na Lungego i luteran; poprosił również o możliwość opuszczenia BergenPodobny list (ale znacznie ostrzejszy w wymowie) z zażaleniami pod adresem luteran przesłał Engelbrektssonowi kilka lat później Nils Mogensson – dziekan Sunnmøre.. Engelbrektsson nie odpisał jednoznacznie, przesłał jednak list do króla i Rady Królewskiej. W roku 1527 norweski katolicyzm został znacznie osłabiony – w Danii parlament na sesji w Odense 20 sierpnia pozwolił luteranom na kontynuowanie działalności kaznodziejskiej; podobnie uczynił parlament szwedzki. Na przełomie 1527 i 1528 roku Engelbrektssona i Lungego na krótko połączyła wspólna sprawa – poparcie dla rebelii Daljunkerna w Szwecji. Wymierzone ono było w Gustawa I Waza i miało charakter antyluterański. Po jego porażce w lutym 1528 arcybiskup gościł w Nidaros przywódcę buntu – „Nilsa Sture”Jak podają źródła historyczne – w trakcie krótkiego pobytu „Nilsa Sture” w Nidaros zarówno Engelbrektsson, jak i Lunge traktowali go w iście królewski sposób..
W 1529 roku ziemianie z prowincji Sogn zaprotestowali u arcybiskupa przeciw tyranii swych panów zależnych od Lungego i Ingerd Ottesdatter oraz przeciw wysokim podatkom pobieranym przez nich. Poprosili oni, aby Engelbrektsson został ich feudałem i przynieśli ze sobą podatek dla niego w wysokości 400 marek. Zawiesili też płacenie lenna Lungemu, a ten m.in. na skutek interwencji arcybiskupa utracił dowodzenie Bergenhus. Był to moment przełomowy dla stosunków Engelbrektssona i Lunge – wybuchła między nimi „cicha wojna”. Król postanowił nie uczestniczyć w tym sporze aktywnie, jednak wysłał do Norwegii dwóch swoich zaufanych poddanych: Eske BilleBille dotarł do Bergenhus 17 maja 1529 i przejął komendę nad zamkiem. i Mogensa GyldenstjerneGyldenstjerne został dowódcą Twierdzy Akershus. Ciosem dla Lungego był również powrót do Norwegii jego dawnego rywala Henrika Krummedige, na co wyraził zgodę (po prośbie Rady Królewskiej Danii, a pośrednio samego króla) Engelbrektsson jako przewodniczący RiksråduChrystian utracił pełne zaufanie do Lingego już w trakcie wsparcia przez niego rebelii Daljunkerna, co nie było na rękę Danii..
Konflikt z Fryderykiem I Z powodu nagminnego łamania przez Fryderyka I ustaleń umowy elekcyjnejFryderyk II nigdy nie był w Norwegii, nigdy też nie koronował się na króla Norwegii, a w swej tytulaturze używał sformułowania „wybrany królem Norwegii...”., a także z obawy przed przejęciem tronu przez otwarcie sprzyjającego luteranom syna Fryderyka – Chrystiana, Engelbrektsson stwierdził, iż nie wiąże go więcej przysięga lojalnościFryderyk nie dotrzymał umowy w dwóch punktach: pozwolił luteranom na głoszenie swych poglądów oraz obsadził Duńczykami norweskie twierdze; poza tym zagrożeniem dla Katolickiego było rozwiązanie przez niego struktur kościelnych w Szlezwiku-Holsztynie i wprowadzenie tam luteranizmu oraz zgoda na ślub jego syna Chrystiana w 1525 z protestancką księżniczką – Dorotą von Sachsen-Lauenburg.. Starał się ograniczać wpływy królewskie wszędzie gdzie tylko mógł. Unikał również króla i pragnął odłożyć koronację w daleką przyszłość. W 1528 doszło do otwartego konfliktu z królem. Król zaplanował koronację w Norwegii, lecz arcybiskup pospiesznie ruszył w długą podróż inspekcyjną sięgającą na północ aż do samej granicy rosyjskiej. Bez arcybiskupa koronacja nie mogła się odbyć i została odwołana i przełożona na czas późniejszy.
W 1529 roku Engelbrektsson rozpoczął tajne rokowania z Chrystianem IIChrystian II nawrócił się na katolicyzm, a biskup uznał to nawrócenie za szczere w 1530 roku; Engelbrektsson zdawał sobie sprawę, że były król sympatyzuje (nawet po ponownym przyjęciu katolicyzmu) z luteranizmem, liczył jednak na to, że katolikom łatwiej będzie utrzymać wpływy z Chrystianem II jako królem.. Decyzji tej sprzyjało jawne popieranie przez Lungego luteran od 1529 roku, w tym jego udział nawoływaniu i przewodzenie ikonoklastycznej napaści na jeden z kościołów w Bergen (kościół Apostołów) oraz udział w splądrowaniu przez tłum tamtejszego klasztoru dominikanów. W tym samym roku Fryderyk I uznał norweskich możnowładców za wasali duńskich panów feudalnych oraz obsadził Duńczykami większość stanowisk dowódczych w dużych norweskich zamkach. Również w 1529 na prośbę Lungego wysłał list gwarantujący bezpieczeństwo dla dwóch luterańskich kaznodziejów z Bergen.