Janusz Brych (ur. 21 stycznia 1929 w Grodźcu, zm. 15 stycznia 2011 w Warszawie) – polityk, dyplomata, działacz PZPR, poseł na Sejm PRL VI, VII i VIII kadencji, członek KC PZPR w latach 1972–1985, z wykształcenia inżynier lotnictwa. Sygnatariusz Porozumień Sierpniowych z 1980 między rządem PRL a Międzyzakładowym Komitetem Strajkowym w Szczecinie.
Życiorys Urodził się w rodzinie robotniczej. Ojciec Stefan, technik górniczy, sztygar w Kopalni Węgla Kamiennego „Grodziec”, za przynależność do wojskowej organizacji konspiracyjnej Związek Orła Białego, został przez Gestapo w 1941 aresztowany i osadzony w KL Auschwitz, w 1944 przeniesiony do KL Mauthausen, gdzie w 1945 został stracony.
Po ukończeniu szkoły podstawowej, w latach 1943–1945 pracował przymusowo w Kopalni Węgla Kamiennego „Grodziec” jako małoletni górnik. W 1945 rozpoczął naukę w I Liceum Ogólnokształcącym im. Mikołaja Kopernika w Będzinie, po ukończeniu którego w 1949 został przyjęty na Politechnikę Wrocławską, gdzie ukończył w 1953 Wydział Lotniczy.
W latach 1953–1962 pracował na stanowiskach kierowniczych w produkcji w Polskich Zakładach Lotniczych w Mielcu.
W latach 1945–1949 należał do Organizacji Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego i Związku Młodzieży Polskiej. Od 1952 do 1990 członek Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej – w latach 1962–1968 sekretarz ekonomiczny Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Rzeszowie, w latach 1971–1980 I sekretarz KW PZPR oraz przewodniczący Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie, w latach 1980–1981 kierownik Wydziału Społeczno-Zawodowego KC PZPR, a w latach 1986–1988 starszy inspektor w KC PZPR. Od sierpnia 1981 wchodził w skład Komisji Polityki Społecznej Komitetu Centralnego PZPRSkład Komisji Komitetu Centralnego PZPR, „Trybuna Ludu”, nr 189, 14 sierpnia 1981, s. 3..
W latach 1968–1969 dyrektor Zespołu Przemysłu Maszynowego Komisji Planowania przy Radzie Ministrów, w latach 1969–1971 wiceminister przemysłu maszynowego, w latach 1972–1985 poseł na Sejm (VI, VII i VIII kadencji), a w latach 1988–1989 główny specjalista ds. samorządu przy Radzie Państwa.
W latach 1982–1986 pełnił funkcję Radcy – Ministra Pełnomocnego Ambasady PRL w Moskwie, wielokrotnie pełniąc funkcję chargé d’affaires.
thumb|left|240px|Janusz Brych podpisuje Szczecińskie Porozumienia Sierpniowe, 30 sierpnia 1980
Członek Komisji Rządowej, prowadzącej negocjacje z Międzyzakładowym Komitetem Strajkowym z siedzibą w Stoczni Szczecińskiej w sierpniu 1980. W latach 1980–1982 członek prezydium i sekretarz „Społecznej Komisji Konsultacyjnej, Krajowego Organu Doradczego i Informacyjnego”, powołanej przez Radę Państwa PRL dla zapewnienia pomocy w organizacji Związków Zawodowych w zakładach pracy.
Był jednym z sygnatariuszy strony rządowej Porozumienia między Rządem PRL a MKS, którego przewodniczącym w Szczecinie był Marian Jurczyk, zaś Komisji Rządowej przewodniczył wicepremier Kazimierz Barcikowski. Zawierało ono m.in. zgodę na powstanie niezależnych związków zawodowych – tzw. porozumienia sierpniowe.
Pochowany na wojskowych Powązkach (kwatera E-20-14)Wyszukiwarka grobów w Warszawie.
Odznaczenia thumb|Grób polityka Janusza Brycha na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach Order Sztandaru Pracy I klasy (1989) Order Sztandaru Pracy II klasy (1974) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1964) Srebrny Krzyż Zasługi (1954) Medal 30-lecia Polski Ludowej (1974)Medale 30-lecia dla czołowych działaczy partyjnych i państwowych, „Trybuna Robotnicza”, nr 170, 19 lipca 1974, s. 1 Złoty Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Srebrny Medal „Za Zasługi dla Obronności Kraju” Brązowy Medal „Za Zasługi dla Obronności Kraju” Medal „Za zasługi dla Marynarki Wojennej” (1974)Dowództwo Marynarki Wojennej z wizytą u gospodarzy ziemi szczecińskiej i koszalińskiej, „Żołnierz Wolności”, nr 290, 7 grudnia 1974, s. 7
Życie prywatne Syn Stefana i Stanisławy. Żoną Janusza Brycha była od 1952 Maria z Szadkowskich, deportowana na Syberię w 1940, skąd powróciła w 1946 do Wrocławia. Odznaczona Krzyżem Zesłańców Sybiru. W 2002 Janusz i Maria Brychowie zostali przez Prezydenta RP odznaczeni Medalami za Długoletnie Pożycie Małżeńskie. Ich dziećmi są syn Ryszard i córka Bożena.
Przypisy
Bibliografia Informacje w BIP IPN
Kategoria:Absolwenci Politechniki Wrocławskiej Kategoria:Członkowie Komitetu Centralnego PZPR Kategoria:Członkowie Organizacji Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego Kategoria:Członkowie Związku Młodzieży Polskiej Kategoria:Inspektorzy KC PZPR Kategoria:Kierownicy wydziałów Komitetu Centralnego PZPR Kategoria:Ludzie urodzeni w Grodźcu (Będzin) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Medalem 30-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pierwsi sekretarze Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Szczecinie Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Posłowie z okręgu Szczecin (PRL) Kategoria:Polscy robotnicy Kategoria:Przedstawiciele dyplomatyczni Polski Ludowej w ZSRR Kategoria:Przewodniczący Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie Kategoria:Sekretarze Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Rzeszowie Kategoria:Sygnatariusze porozumień sierpniowych (strona rządowa) Kategoria:Urodzeni w 1929 Kategoria:Wiceministrowie i urzędnicy PRL Kategoria:Zmarli w 2011