Niemoje (niem. Nehmen, Gross NehmenMapa 1:100 000, WIG 1931, Arkusz 132 Christburg (Dzierzgoń).) – dawna miejscowość położona na terenie obecnej gminy Zalewo, woj. warmińsko-mazurskiego nad dawnym jeziorem o tej samej nazwie (niem. Nehmen See). W czasach krzyżackich siedziba komornictwa w komturii dzierzgońskiej. Dziś okolice wsi Girgajny i Tarpno.
Historia
Wieś wzmiankowana w dokumentach z roku 1315 i 1332 jako wieś pruska na 13 włókach. Pierwotna nazwa brzmiała Neymen lub Nemoy„Morąg – z dziejów miasta i powiatu”, Pojezierze, Olsztyn 1973, s. 90. .
W czasach krzyżackich miała tam miejsce siedziba komornictwa w obszarze komturii dzierzgońskiej. Urząd utworzony około 1300 roku pobierał czynsze z kilkunastu wsi. Nie przetrwał jednak do końca państwa zakonnego. Jego rolę w XV wieku przejęło komornictwo w PrzezmarkuHeide Wunder: Siedlungs- und Bevölkerungsgeschichte der Komturei Christburg. Harrassowitz, Wiesbaden 1968.
Niemoje (Nehmen) jako wieś opustoszały w okresie wczesnonowożytnym, zwłaszcza po wojnie pruskiej. Na ich obszarze utworzono dwa folwarki: Niemoje (Gross Nehmen) i Niemojki (Klein Nehmen), które należały do majątku dworskiego w Girgajnach. W ramach reformy w 1874 roku obszar dworski Girgajny z dwoma folwarkami został włączony do gminy Tarpno w powiecie morąskim.
W roku 1782 w Niemojach odnotowano 8 domów (dymów), natomiast w 1858 w jednym gospodarstwie domowym było ośmiu mieszkańców. W latach 1937–1939 było 21 mieszkańców.
Lokalizacja
Na mapie z początkowego XX w. w portalu meyersgaz.org we wskazanym miejscu jest jeden budynek bez przypisanej nazwy, w portalu nie jest znana proponowana nazwa niemiecka.
Nazwy Niemoje nie znaleziono w zestawieniach zmiany nazw miejscowości z niemieckich na polskie, jest wymieniona w publikacji z 1973 roku, jako niezamieszkany majątek, należący do powiatu morąskiego, gmina i poczta Zalewo„Morąg – z dziejów miasta i powiatu”, Pojezierze, Olsztyn 1973, s. 301 – „Wykaz miejscowości nie objętych szczegółowym opisem”..
Jezioro Niemoje (niem. Nehmen See), dawniej jezioro położone między przysiółkami: Tarpno i Woryty Zalewskie„Morąg – z dziejów miasta i powiatu”, Pojezierze, Olsztyn 1973, s. 33.. Osuszane od początku XX w., w na początku lat 70. XX w. pozostałości jeziora osuszono za pomocą systemu pomp. Według zdjęć satelitarnych z 2015 roku oraz gminnego systemu informacji przestrzennej teren byłego jeziora oznaczony jest ponownie jako woda, na mapach nie występuje nazwa tego obiektu fizjograficznego. Teren ten obejmuje działki w obrębie Pozorty i Barty, klasoużytek typu stawy i woda obejmuje na tych działkach ponad 80 ha. W planie zagospodarowania przestrzennego gminy Zalewo, w opisie wód gminy, teren ten jest opisany jako w Girgajnach, zlokalizowany jest staw rybny o pow. ok. 52 ha. W XXI w. są to stawy rybne „hodowla ryb karpiowatych”.
Przypisy
Bibliografia „Morąg – z dziejów miasta i powiatu”, Pojezierze, Olsztyn 1973, s. 90, 301
Kategoria:Zalewo (gmina) Kategoria:Opuszczone wsie w województwie warmińsko-mazurskim Kategoria:Uroczyska w województwie warmińsko-mazurskim