British Army – wojska lądowe Brytyjskich Sił Zbrojnych, powstałe w 1707 roku po zjednoczeniu Anglii i Szkocji w Królestwo Wielkiej Brytanii.
W grudniu 2008 roku liczba żołnierzy pełniących służbę zawodową w British Army wynosiła 104 960. Dodatkowo służbę pełni niewielka liczba Gurkhów oraz żołnierze ochotniczej Territorial Army.
Od 2018 naczelnym dowódcą British Army jest generał Mark Carleton-Smith.
Historia 200px|thumb|Bitwa pod El Alamein
Armia Brytyjska powstała w 1707 roku z połączenia armii Anglii i Szkocji, równolegle ze zjednoczeniem obu krajów w Królestwo Wielkiej Brytanii.
Armia odegrała ważną rolę w rozwoju imperium brytyjskiego, chroniąc interesy Wielkiej Brytanii w jej licznych koloniach, protektoratach i dominiach. Wiek XVIII i XIX to okres licznych wojen Wielkiej Brytanii, która zaangażowana była m.in. w wojnę siedmioletnią, wojnę o niepodległość Stanów Zjednoczonych, wojny napoleońskie, I i II wojnę opiumową, wojny maoryskie, I i II wojnę burską oraz wojnę krymską. mały|Ikoniczny plakat Lord Kitchener Wants You W 1914 roku, po wybuchu I wojny światowej z British Army wydzielono Brytyjski Korpus Ekspedycyjny (British Expeditionary Force), który przez cztery lata walczył w Belgii i Francji. Podczas wojny zginęło ponad 800 000, a rannych zostało ponad 2 000 000 brytyjskich żołnierzy.
Podczas II wojny światowej ponownie sformowany został i wysłany do Francji korpus ekspedycyjny. Po nieudanej konfrontacji z wojskami III Rzeszy wojska brytyjskie zostały ewakuowane z Dunkierki. Od 1940 roku armia brytyjska walczyła w Afryce Północnej. Wojska brytyjskie uczestniczyły w operacjach Husky (lądowanie na Sycylii w 1943) oraz Overlord (lądowanie w Normandii w 1944). Na Dalekim Wschodzie armia brytyjska zmagała się z wojskami japońskimi, broniąc Hongkongu, Singapuru oraz Birmy.
Po II wojnie światowej znacznie zmniejszono liczbę żołnierzy w British Army, a w 1960 roku zniesiono obowiązek służby wojskowej (wprowadzony był w latach 1916–1919 i 1939–). Dalsze ograniczenie wielkości armii wiązało się z dekolonizacją. Uczestniczyła ona jednak w wojnie koreańskiej oraz wojnie sueskiej. Pewna część wojsk pozostała również na terenie Niemiec, głównie ze względu na potencjalną agresję Związku Radzieckiego. Okres zimnej wojny przyniósł znaczny rozwój technologiczny w armii brytyjskiej. W 1982 roku brytyjskie siły zbrojne uczestniczyły w wojnie falklandzkiej, gdy Falklandy zostały zajęte przez wojska argentyńskie.
Począwszy od 1968 roku British Army stacjonuje w Irlandii Północnej, gdzie wspierała lokalną policję (Royal Ulster Constabulary) podczas trwającego trzy dekady konfliktu wewnętrznego. Wraz z normalizacją sytuacji w Irlandii, zmniejsza się liczba wojsk tam stacjonujących.
British Army obecnie thumb|200px|Żołnierze brytyjscy w Afganistanie thumb|322x322px|left|Struktura British Army w 2010 Zakończenie okresu zimnej wojny przyniosło dalsze ograniczenie liczebności British Army. Mimo to brytyjskie wojska angażowane są w liczne konflikty na całym świecie.
W 1991 roku około 45 000 żołnierzy brytyjskich zostało wysłanych do Iraku, stanowiąc trzecią pod względem wielkości armię koalicji antyirackiej podczas I wojny w Zatoce Perskiej.
Rok później, w 1992 roku armia brytyjska wysłana została do Jugosławii w ramach misji ONZ – UNPROFOR. Żołnierze brytyjscy pozostają na obszarze byłej Jugosławii do dziś, wypełniając kolejno misje IFOR (1995–1996) i SFOR (1996–2004) kierowane przez NATO oraz EUFOR Althea (od 2004), prowadzoną przez Unię Europejską.
Wielka Brytania była jednym z głównych uczestników interwencji NATO w Afganistanie w 2001 roku oraz II wojny w Zatoce Perskiej w 2003 roku. Armia została wycofana z Iraku w 2009 roku, a z Afganistanu w 2014 roku, w obu pozostawiając niewielki personel wojskowy, odpowiedzialny za szkolenie lokalnych żołnierzy i policjantów.
Wyposażenie mały|179x179px|Wóz bojowy Ajax lewo|mały|259x259px|Żołnierz brytyjski z karabinkiem L85 thumb|180px|Czołg Challenger 2 Podstawową bronią na wyposażeniu British Army jest rodzina karabinów SA-80 obejmująca m.in. karabiny szturmowe L85 oraz ręczne karabiny maszynowe L86. Jednostki specjalne użytkują ponadto wywodzące się z platformy AR karabinki Colt Canada C8 pod oznaczeniem L119 i KS-1 jako L403. Rolę broni osobistej pełnią pistolety L9A1 oraz Glock 17. Wsparcie ogniowe zapewniane jest przez lekkie karabiny maszynowe L7 GPMG oraz FN Minimi, granatniki podwieszane L17A2 (montowane w karabinach L85), granatniki automatyczne 40mm HK GMG oraz moździerze kalibru 51 i 81 mm. Wykorzystywane karabiny wyborowe to L96A1, L115A1 oraz AW50F, wszystkie produkowane przez Accuracy International, a także wprowadzony w 2010 L129A1. Dodatkowo używany jest wielkokalibrowy karabin wyborowy L82A1 i strzelba L128A1.
Podstawowymi pojazdami w British Army są Land Rover Wolf oraz Land Rover Defender. Trzon jednostek pancernych stanowią czołgi podstawowe trzeciej generacji Challenger 2 oraz Challenger 3 czwartej generacji. Armia użytkuje wozy bojowe typu Ajax, transportery opancerzone Boxer i Bulldog oraz bojowe wozy piechoty Warrior. W latach 2000. zakupiono nowe pojazdy patrolowe, w tym głównie transportery klasy MRAP typu Cougar oraz samochody Panther i Foxhound.
Na wyposażeniu armii znajdują się samobieżne wyrzutnie rakietowe MLRS, armatohaubice na podwoziu kołowym Archer oraz holowane haubice L118.
Armia wykorzystuje dwa systemy przeciwlotnicze: pociski rakietowe Rapier oraz lżejsze pociski krótkiego zasięgu typu Starstreak.
Bezpośrednie wsparcie z powietrza zapewnia, obok Royal Air Force, Army Air Corps (AAC). Na wyposażeniu AAC znajdują się śmigłowce szturmowe Westland WAH-64 Apache oraz Westland Lynx, wykorzystywane do transportu, zwiadu i eskorty, dawniej również do zwalczania broni pancernej.
Poza tym AAC wykorzystuje śmigłowce Westland Gazelle, Bell 212, Eurocopter Dauphin oraz samoloty Britten-Norman Islander.
Stopnie wojskowe Oficerowie Kod NATOOF-10OF-9OF-8OF-7OF-6OF-5OF-4OF-3OF-2OF-1 Field Marshal¹ 45pxGeneral 45pxLieutenant General 45pxMajor General 45pxBrigadier 45pxColonel 45pxLieutenant Colonel 45pxMajor 45pxCaptain 45pxLieutenant 45pxSecond Lieutenant 45pxMarszałek polnyGenerałGenerał broniGenerał dywizjiGenerał brygadyPułkownikPodpułkownikMajorKapitanPorucznikPodporucznik ¹ – tylko podczas wojny oraz stopień honorowy
Podoficerowie i szeregowi Kod NATOOR-9OR-8OR-7OR-6/OR-5OR-4OR-3OR-2OR-1 Warrant Officer Class One (Conductor) 45pxWarrant Officer Class One 45pxWarrant Officer Class Two (Quartermaster Sergeant) 45pxWarrant Officer Class Two 45pxStaff Sergeant/Colour Sergeant 45pxSergeant 45pxCorporal/Bombardier 45pxLance-Corporal/Lance-Bombardier 45pxPrivate Class 1-3Private Class 4 (Recruit)Starszy chorąży sztabowyStarszy chorążyStarszy sierżantSierżantStarszy kapralKapralStarszy szeregowySzeregowy
Zobacz też Royal Military Academy Sandhurst
Przypisy
Bibliografia Strona internetowa British Army
Kategoria:Wojska lądowe Kategoria:Wojsko brytyjskie Kategoria:Jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1707