thumb|W reakcji odwracalnej cyklicznie dochodzi do przenoszenia protonu z kwasu na zasadę. Kwasami są tu oraz , zaś zasadami oraz . Teoria Brønsteda (także teoria Brønsteda-Lowry'ego, teoria kwasów i zasad Brønsteda) − teoria, która została sformułowana w 1923 roku niezależnie od siebie przez Johannesa Brønsteda i Thomasa Martina Lowry'egoR.H. Petrucci, W.S. Harwood, F.G. Herring, General Chemistry, wyd. 8, Prentice-Hall 2002, s. 666G.L. Miessler, D.A. Tarr, Inorganic Chemistry, wyd. 2, Prentice-Hall 1998, s. 154, w myśl której kwasem jest substancja mogąca odłączać ze swojej cząsteczki jon wodorowy (proton), natomiast zasadą substancja, która przyłącza protony. Stąd kwas jest donorem protonu (protonodonorem), a zasada akceptorem protonu (protonoakceptorem). Kwas po odłączeniu protonu staje się sprzężoną zasadą, natomiast zasada pobierając proton staje się sprzężonym kwasem: kwas + zasada ⇌ sprzężona zasada + sprzężony kwas
Ogólny zapis równowagi kwasowo-zasadowej według teorii Brønsteda można przedstawić następująco: HA + B ⇌ A− + HB+ gdzie: HA − kwas B − zasada A− − sprzężona zasada HB+ − sprzężony kwas
Przykłady: − woda zachowuje się jak zasada. − woda zachowuje się jak kwas. − woda zachowuje się jak kwas. − woda zachowuje się jak zasada
Amfiprotyczność mały|Amifiprotyczna natura wody Ponadto, zgodnie z teorią Brønsteda, podczas autodysocjacji wody każda z cząsteczek może być zarówno donorem, jak i akceptorem protonu: − woda zachowuje się zarówno jak kwas, jak i zasada, czyli jest związkiem amfoterycznym, dokładniej amfiprotycznym. Autodysocjacji ulega też wiele innych rozpuszczalników protonowych i stosuje się dla nich analogiczną interpretację w kontekście teorii kwasów i zasad Brønsteda.
Im silniejszy jest kwas tym słabsza jest sprzężona z nim zasada.
Zobacz też teoria kwasów i zasad Lewisa
Przypisy