2 Dywizjon Żandarmerii (2 dżand.) – oddział żandarmerii Wojska Polskiego.
Historia dywizjonu 2 Dywizjon Żandarmerii wraz z podporządkowanymi pododdziałami stacjonował na terenie Okręgu Korpusu Nr II. Dowódca dywizjonu pełnił równocześnie funkcję szefa żandarmerii w Dowództwie Okręgu Korpusu Nr II.
Do 20 marca 1924 zostały zlikwidowane plutony żandarmerii: Dubno, Sarny i Włodzimierz, a w ich miejsce zorganizowane posterunki żandarmerii. W tym samym miesiącu niżej wymienieni oficerowie zostali przeniesieni z korpusu oficerów żandarmerii do korpusu oficerów piechoty z równoczesnym wcieleniem do 8 pułku piechoty Legionów: por. żand. Edward Putała, por. żand. Aleksander Władysław Bobrowski i por. żand. Leon Lutostański.
17 lutego 1928 minister spraw wojskowych zatwierdził dzień 5 listopada, jako datę święta dywizjonuDz. Rozk. MSWojsk. Nr 5 z 17 lutego 1928, poz. 46.. 12 grudnia 1935 minister spraw wojskowych unieważnił dotychczasową datę święta dywizjonu oraz zatwierdził dzień 13 czerwca, jako datę święta żandarmeriiDz. Rozk. MSWojsk. Nr 6 z 12 grudnia 1935, poz. 142..
W dwudziestoleciu międzywojennym służbę pełnili m.in. rotmistrzowie Kazimierz Grączykowski, rtm. żand. Ludwik Horwath i Franciszek Markiel, kapitanowie Stanisław Gotwald, Kazimierz Kaciukiewicz i Tadeusz Szymczykiewicz oraz porucznik Feliks Horski.
Jednostka nie posiadała sztandaru i odznaki pamiątkowej. Oficerowie i podoficerowie od 1931 mogli otrzymać odznakę pamiątkową Żandarmerii. W 1939 zamierzano wprowadzić do użytku Znak Żandarmerii. Znaki miały być numerowane. Dla 2 dżand. przewidziano numery od 2000 do 2999.
Organizacja pokojowa i dyslokacja 2 dżand. w 1939 dowództwo dyonu Lublin, ul. Racławicka 20 pluton żandarmerii Lublin, ul. Racławicka 20 posterunek żandarmerii Chełm posterunek żandarmerii Kraśnik pluton żandarmerii Kowel, Szosa brzeska, budynek nr 12Grzegorz Ratajczyk dwukrotnie wykazał Posterunek Żandarmerii Sarny. Raz w składzie Plutonu Żandarmerii Kowel, a drugim razem w składzie Plutonu Żandarmerii KOP Łachwa, przy czym zaznaczył, że w kwietniu 1939 posterunek rozwinięty został w pluton. Jan Suliński w pracy „Żandarmeria organ bezpieczeństwa (…)” wymienił wyłącznie Pluton Żandarmerii KOP Sarny. posterunek żandarmerii Włodzimierz posterunek żandarmerii Łuck pluton żandarmerii Równe, ul. Wyspiańskiego, budynek Dowództwa 13 DP posterunek żandarmerii Dubno posterunek żandarmerii Krzemieniec posterunek żandarmerii Ostróg pluton żandarmerii Zamość, koszary lubelskie posterunek żandarmerii Hrubieszów
Kadra dywizjonu Dowódcy żandarmerii okręgu generalnego i dowódcy dywizjonu rtm. żand. dr Franciszek Stoch (4 XI 1918 - 28 V 1919) por. żand. dr Jan Kazimierz Ozaist (p.o. 28 V - VII 1919) rtm. / mjr żand. dr Franciszek Stoch (VII 1919 - 15 I 1921) ppłk żand. Hugon Babel (3 III - 16 VI 1921) mjr żand. Adam Kubisztal (17 VI - 30 X 1921) mjr żand. Jan Rataj (p.o. 31 X 1921 - 18 III 1922) mjr żand. Bronisław Batsch (6 VII 1922 - 1 III 1923) mjr żand. Władysław Spławiński (1 III 1923 - 26 III 1927) mjr żand. Maksymilian Gawlik (27 III 1927 - 21 XI 1928) mjr żand. Tadeusz Jan Podgórski (21 XI 1928 - 5 II 1932) ppłk żand. Tadeusz Miś (5 II 1932 - 31 VIII 1939)
Zastępcy dowódcy mjr żand. Jan Rataj (do 18 III 1922) mjr żand. dr Alfred Riesser (18 III 1922 - 13 IX 1925) mjr żand. Maksymilian Gawlik (do III 1927) mjr żand. Roman Marian Śliwiński (III 1927 - XII 1928) mjr żand. Tadeusz Miś (XII 1928 - II 1932) mjr żand. Michał Fischer (II 1932 - VIII 1938) mjr żand. Bronisław Piotr Borelowski (VIII 1938 - VIII 1939)
Obsada personalna dywizjonu w marcu 1939 dowódca - ppłk żand. Tadeusz Miś I zastępca dowódcy – mjr żand. Bronisław Piotr Borelowski II zastępca dowódcy (kwatermistrz) - kpt. żand. mgr Franciszek Michał Ogarek adiutant - por. żand. Józef Kowalski oficer śledczy - kpt. żand. Henryk Nipowski oficer gospodarczy - por. / kpt. int. Władysław Małecki (VI 1934 – †9 IX 1939 Lublin) oficer do zleceń - wakat w dyspozycji dowódcy dywizjonu – ppor. piech. rez. pdsc Szczęsny Zbigniew Brończyk w dyspozycji dowódcy dywizjonu – ppor. kaw. rez. pdsc Mieczysław Stanisław Halardziński dowódca plutonu żand. Kowel - kpt. żand. Stefan Leonard Dobraczyński dowódca plutonu żand. Lublin - kpt. żand. Piotr Myśliński dowódca plutonu żand. Równe - kpt. żand. Alojzy Sałaciński dowódca plutonu żand. Zamość - por. żand. Józef Urban
Tradycje 6 sierpnia 2015 dziedzictwo tradycji 2 Dywizjonu Żandarmerii w Lublinie przejął i z honorem kultywuje Wydział Żandarmerii Wojskowej w LublinieDecyzja Nr 288/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 lipca 2015 w sprawie przejęcia dziedzictwa tradycji przez Wydział Żandarmerii Wojskowej w Lublinie. Dziennik Urzędowy MON z dnia 22 lipca 2015, poz. 218. Decyzja weszła w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia..
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Dywizjony Żandarmerii II Rzeczypospolitej Kategoria:Wojsko Polskie II Rzeczypospolitej w Lublinie