Wydarzenia w Polsce
7 kwietnia – Wiosna Ludów: Jan Gajda w odezwie opublikowanej na łamach wychodzącego w Bytomiu polskojęzycznego Dziennika Górnośląskiego, zaapelował o utworzenie Ligi Śląskiej dla poparcia narodowości śląskiej. 19 kwietnia – Ignacy Paprocki został prezydentem Krakowa.
Wprowadzenie w Galicji i okręgu krakowskim stanu wojennego (w Krakowie trwał do maja 1854).
Wydarzenia na świecie
Styczeń – zajęcie Budy i Pesztu przez wojska austriackie. 29 stycznia – odbyły się pierwsze wybory powszechne w historii Państwa Kościelnego. 9 lutego – Wiosna Ludów: proklamowano Republikę Rzymską, krótko istniejące państwo obejmujące terytorium Państwa Kościelnego. 14 lutego – w Nowym Jorku zrobiono po raz pierwszy w historii zdjęcie amerykańskiemu prezydentowi Jamesowi Polkowi. 21 lutego – armia brytyjska odniosła zwycięstwo w bitwie pod Gujrat, podczas drugiej wojny z Sikhami. 26 lutego – rozpoczął obrady dwuizbowy Sejm pruski I kadencji. 27 lutego – powstanie węgierskie: klęska wojsk węgierskich w bitwie z Austriakami pod Kápolną. 3 marca – utworzono Terytorium Minnesoty. 4 marca: Zachary Taylor został 12. prezydentem Stanów Zjednoczonych. cesarz Franciszek Józef I manifestem ołomunieckim włączył Węgry do ziem cesarstwa przekreślając ich niezależność. 5 marca – powstanie węgierskie: zwycięstwo wojsk węgiersko-polskich nad austriackimi w . 6 marca – wojska haitańskie zaatakowały Dominikanę. 12 marca – król Sardynii Karol Albert zerwał rozejm z Austrią. 14 marca – przebywający w Dreźnie książę Parmy i Piacenzy Karol II abdykował na rzecz syna Karola III Dandysa. 15 marca – w Paryżu ukazało się pierwsze wydanie Trybuny Ludów; dziennika politycznego wydawanego w języku francuskim przez Adama Mickiewicza. 21 marca – wojna austriacko-piemoncka: armia Piemontu dowodzona przez generała Wojciecha Chrzanowskiego została pobita w bitwie pod Mortarą przez Austriaków pod wodzą feldmarszałka Josepha Radetzky’ego. 23 marca – zwycięstwem wojsk austriackich nad piemonckimi zakończyła się bitwa pod Novarą. 28 marca – Wiosna Ludów: Parlament frankfurcki ogłosił konstytucję zjednoczonych federacyjnych Niemiec. 29 marca – Wielka Brytania anektowała Pendżab. 1 kwietnia – Wiosna Ludów: Austriacy zdławili powstanie w Brescii. 5 kwietnia – I wojna o Szlezwik: zwycięstwo Prusaków nad Duńczykami w bitwie pod Eckernförde. 6 kwietnia – powstanie węgierskie: zwycięstwo wojsk węgiersko-polskich nad austriackimi w bitwie pod Isaszeg. 10 kwietnia – Amerykanin Walter Hunt opatentował agrafkę. 12 kwietnia – włoski astronom Annibale de Gasparis odkrył planetoidę (10) Hygiea. 14 kwietnia – rząd i sejm węgierski przeniosły się do Debreczyna i ogłosiły deklarację niepodległości oraz detronizację Habsburgów. 22 kwietnia – wojna haitańsko-dominikańska: zwycięstwo wojsk dominikańskich w bitwie pod Las Carreras. 23 kwietnia – I wojna o Szlezwik: zwycięstwo wojsk pruskich w bitwie pod Koldingiem. 28 kwietnia – król Prus Fryderyk Wilhelm IV odrzucił koronę cesarską ofiarowaną mu przez ogólnoniemiecki parlament frankfurcki. 3 maja – Wiosna Ludów: w Dreźnie wybuchło powstanie pod wodzą Michaiła Bakunina. 7 maja – Massimo d’Azeglio został premierem Królestwa Sardynii. 9 maja – Wiosna Ludów: zakończyło się powstanie drezdeńskie. 15 maja – wojska króla Obojga Sycylii Ferdynanda II Burbona brutalnie zdławiły republikańskie powstanie na Sycylii. 17 maja – wielki pożar miasta St. Louis w stanie Missouri. 21 maja – powstanie węgierskie: oddziały powstańcze zdobyły Budę. 31 maja – Wiosna Ludów: Parlament frankfurcki obradujący pod koniec swego istnienia w Stuttgarcie został rozpędzony przez wojska wirtemberskie. 4 czerwca – I wojna o Szlezwik: nierozstrzygnięta prusko-duńska bitwa morska pod Helgolandem. 5 czerwca – wraz z wejściem w życie nowej konstytucji Dania stała się monarchią konstytucyjną. 13 czerwca – Wiosna Ludów: nieudana próba wzniecenia rewolucji w Paryżu. 17 czerwca – poświęcono nowy (murowany) budynek kościoła św. Ludwika w Moskwie, jednej z dwóch istniejących dzisiaj świątyń katolickich w mieście. 2 lipca – wojska austriackie oblegały zbuntowaną Wenecję. Dokonały, pierwszego w historii, ataku bombowego na włoską w. Murano (rozkaz marsz. Josepha Radetzky’ego). 18 lipca – założono Uniwersytet Republiki w stolicy Urugwaju Montevideo. 9 sierpnia – powstanie węgierskie: porażka powstańców w bitwie pod Temeszwarem. 13 sierpnia – armia węgierska poniosła klęskę pod Vilagos. Upadło powstanie węgierskie. 22 sierpnia – drugi atak z powietrza w historii świata. Wojska austriackie za pomocą balonów zbombardowały Wenecję podczas walk mieszkańców o niepodległość. 26 sierpnia – prezydent Haiti Faustin Soulouque ogłosił się cesarzem i przyjął imię Faustyn I. 3 października – na 4 dni przed śmiercią Edgar Allan Poe został znaleziony na ulicy w Baltimore w stanie delirium. 30 października – w Paryżu odbył się pogrzeb Fryderyka Chopina. 10 listopada – w Paryżu ukazało się ostatnie wydanie „Trybuny Ludów”, redagowanej i wydawanej przez Adama Mickiewicza. 16 listopada – Fiodor Dostojewski został skazany na śmierć. 20 listopada – otwarto Most Łańcuchowy w Budapeszcie. 2 grudnia – został ustanowiony Order Franciszka Józefa. 22 grudnia – stojący przed plutonem egzekucyjnym Fiodor Dostojewski i inni członkowie Koła Pietraszewskiego, zostali w ostatniej chwili ułaskawieni przez cara Mikołaja I. 18 grudnia – Amerykanin William Cranch Bond wykonał pierwsze teleskopowe zdjęcie Księżyca. 28 grudnia – francuski krawiec M. Jolly-Bellin wykonał pranie „na sucho”, gdy przypadkiem przewrócił lampę terpentynową i zauważył efekt czyszczący tej substancji. 30 grudnia – w Opawie utworzono Sejm Ziemi Śląskiej. miała miejsce bitwa pod Hajfongiem, pomiędzy flotyllą Brytyjskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej a piratami.
Urodzili się 1 stycznia – Teresa Manganiello, włoska błogosławiona katolicka (zm. 1876) 7 stycznia - Róża Raczyńska, polska arystokratka, działaczka społeczna (zm. 1937) 9 stycznia – John Hartley, brytyjski tenisista, dwukrotny zwycięzca Wimbledonu (zm. 1935) 12 stycznia – Murphy J. Foster, amerykański polityk, senator ze stanu Luizjana (zm. 1921) 16 stycznia – Władysław Kluger, polski inżynier budowlany, podróżnik (zm. 1884) 18 stycznia – Aleksander Świętochowski, polski pisarz, aforysta, krytyk literacki, publicysta (zm. 1938) 22 stycznia – August Strindberg, szwedzki pisarz, malarz i fotograf (zm. 1912) 25 stycznia – Matylda Habsburg, arcyksiężniczka austriacka, księżniczka Śląska Cieszyńskiego (zm. 1867) 30 stycznia – Piotr Wawrzyniak, polski duchowny, działacz społeczny i gospodarczy w Wielkopolsce (zm. 1910) 19 lutego – Karol Gawalewicz, podporucznik weteran powstania styczniowego (zm. 1939) 3 marca – Adolf Suligowski, polski prawnik, adwokat, polityk, poseł na Sejm Ustawodawczy (zm. 1932) 18 marca: Edward Grabowski, polski krytyk i historyk literatury, pedagog (zm. 1912) Józef Wajda, polski duchowny katolicki, działacz społeczny i narodowy na Górnym Śląsku, polityk (zm. 1923) 3 kwietnia – Walter Guion, amerykański prawnik, polityk, senator ze stanu Luizjana (zm. 1927) 6 kwietnia – John William Waterhouse, brytyjski malarz (zm. 1917) 25 kwietnia – Felix Klein, niemiecki matematyk (zm. 1925) 22 lipca – Emma Lazarus, amerykańska poetka pochodzenia żydowskiego (zm. 1887) 13 czerwca – Arseniusz z Trigolo, włoski kapucyn, błogosławiony katolicki (zm. 1909) 16 czerwca – Anna Abrahams, holenderska malarka (zm. 1930) 8 sierpnia – Roman Vetulani, polski nauczyciel gimnazjalny (zm. 1906) 11 września – Maria Serafina od Najświętszego Serca (Klotylda Micheli), włoska zakonnica, założycielka Instytutu Sióstr od Aniołów, błogosławiona katolicka (zm. 1911) 26 września – Iwan Pawłow, rosyjski fizjolog (zm. 1936) 30 września – Michał Bobrzyński, polski historyk i konserwatywny polityk (zm. 1935) 1 października – Anne Charlotte Leffler, szwedzka pisarka (zm. 1892) 6 października – Basil Zaharoff, grecki handlarz uzbrojeniem i finansista (zm. 1936) 9 października – Agnes von Krusenstjerna, szwedzka pisarka (zm. 1940) 11 października – Alfred Kowalski-Wierusz, polski malarz (zm. 1915) 27 października – Bolesław Kotula, polski zoolog i botanik (zm. 1898) 7 listopada – Józef Chełmoński, polski malarz realista (zm. 1914) 18 listopada – Edward Kołaczkowski, polski ziemianin, samorządowiec prezydent Lublina (zm. 1933) 24 listopada: Edward de Bondy, generał major Armii Imperium Rosyjskiego (zm. 1922) Frances Hodgson Burnett, angielska powieściopisarka (zm. 1924) 29 listopada – John Ambrose Fleming, wynalazca lampy próżniowej (zm. 1945) 4 grudnia – Szalony Koń, wódz Oglalów (zm. 1877) 5 grudnia – Kazimierz Zalewski, polski dramaturg, tłumacz, publicysta (zm. 1919) 6 grudnia – Charles S. Thomas, amerykański polityk, senator ze stanu Kolorado (zm. 1934) 25 grudnia – Maresuke Nogi, japoński generał, trzeci gubernator generalny Tajwanu (zm. 1912) 27 grudnia – Alicja Burbon-Parmeńska, wielka księżna Toskanii (zm. 1935)
data dzienna nieznana: Barbara Cui Lian, chińska męczennica, święta katolicka (zm. 1900) Maria Du Zhao, chińska męczennica, święta katolicka (zm. 1900)
Zmarli 17 marca – Wilhelm II, król Holandii i wielki książę Luksemburga (ur. 1792) 24 marca – Johann Wolfgang Döbereiner, niemiecki chemik (ur. 1780) 1 kwietnia – Ludwik Pavoni, włoski ksiądz, święty katolicki (ur. 1784) 3 kwietnia – Juliusz Słowacki, polski poeta (ur. 1809) 10 maja – Hokusai Katsushika, japoński malarz (ur. 1760) 15 czerwca – James Polk, 11. prezydent USA (ur. 1795) 22 czerwca – Eugenia Koss, polska tancerka i aktorka (ur. 1806) 30 lipca – Jacob Perkins, amerykański fizyk, wynalazca i inżynier (ur. 1766) 31 lipca – Sándor Petőfi, węgierski poeta (ur. 1823) 27 sierpnia – Dominik od Matki Bożej, włoski pasjonista, błogosławiony katolicki (ur. 1792) 25 września – Johann Strauss (ojciec), austriacki kompozytor (ur. 1804) 6 października – Maria Róża Durocher, kanadyjska zakonnica, błogosławiona katolicka (ur. 1811) 7 października – Edgar Allan Poe, amerykański pisarz (ur. 1809) 17 października – Fryderyk Chopin, polski kompozytor (ur. 1810) 20 grudnia – Dionisio Aguado, hiszpański gitarzysta i kompozytor (ur. 1784)
Święta ruchome Tłusty czwartek: 15 lutego Ostatki: 20 lutego Popielec: 21 lutego Niedziela Palmowa: 1 kwietnia Wielki Czwartek: 5 kwietnia Wielki Piątek: 6 kwietnia Wielka Sobota: 7 kwietnia Wielkanoc: 8 kwietnia Poniedziałek Wielkanocny: 9 kwietnia Wniebowstąpienie Pańskie: 17 maja Zesłanie Ducha Świętego: 27 maja Boże Ciało: 7 czerwca
Przypisy
Bibliografia
*1849