9 Dywizjon Żandarmerii (9 dżand.) – oddział żandarmerii Wojska Polskiego.

Historia dywizjonu 9 Dywizjon Żandarmerii wraz z podporządkowanymi pododdziałami stacjonował na terenie Okręgu Korpusu Nr IX. Dowódca dywizjonu pełnił równocześnie funkcję szefa żandarmerii w DOK IX.

Z dniem 15 stycznia 1924 kpt. żand. Roman Leon Stadnicki został przeniesiony do 7 dżand. na stanowisko dowódcy Oddziału Szkolnego w Kadrze Szwadronu Zapasowego.

Do 20 marca 1924 zostały zlikwidowane plutony żandarmerii: Biała Podlaska i Kobryń, a w ich miejsce zorganizowane posterunki żandarmerii. W tym samym miesiącu niżej wymienieni oficerowie zostali przeniesieni do korpusów oficerów piechoty, jazdy i artylerii z równoczesnym wcieleniem: kpt. żand. Edward Drzniewicz do 19 pap, por. żand. Władysław Trojanowski do 21 puł. i por. żand. Henryk Kuzilek do 82 pp.

17 lutego 1928 minister spraw wojskowych zatwierdził dzień 5 sierpnia, jako datę święta dywizjonuDz. Rozk. MSWojsk. Nr 5 z 17 lutego 1928, poz. 46..

12 grudnia 1935 minister spraw wojskowych unieważnił dotychczasową datę święta dywizjonu oraz zatwierdził dzień 13 czerwca, jako datę święta żandarmeriiDz. Rozk. MSWojsk. Nr 6 z 12 grudnia 1935, poz. 142..

Jednostka nie posiadała sztandaru i odznaki pamiątkowej. Oficerowie i podoficerowie od 1931 mogli otrzymać odznakę pamiątkową Żandarmerii. W 1939 zamierzano wprowadzić do użytku Znak Żandarmerii. Znaki miały być numerowane. Dla 9 dżand przewidziano numery od 9000 do 9999.

W dwudziestoleciu międzywojennym służbę w dywizjonie pełnili m.in. kapitanowie Stefan Baranowski, Teofil Ney, Leon Cehak, Antoni Kaflowski, porucznicy Tadeusz Nisiewicz-Dobrzański, Mieczysław Augustyniak, Piotr Mitkiewicz-Prus, Tadeusz Szymczykiewicz oraz podoficerowie Bronisław Konieczny i Feliks Miszczak.

Organizacja pokojowa i dyslokacja 9 dżand w 1939 Dowództwo dywizjonu w Brześciu, Cytadela, blok nr 2 pluton żandarmerii Brześć I, Cytadela posterunek żandarmerii Brześć Dworzec pluton żandarmerii Brześć II TrauguttowoWedług Grzegorza Ratajczyka 2 Pluton Brześć stacjonował w Cytadeli. posterunek żandarmerii Prużana posterunek żandarmerii Włodawa pluton żandarmerii Pińsk, ul. Marszałka Piłsudskiego 3 posterunek żandarmerii Pińsk Port (zobacz Flotylla Rzeczna Marynarki Wojennej) posterunek żandarmerii Kobryń posterunek żandarmerii Łuniniec pluton żandarmerii Baranowicze, ul. Żwirki 1 posterunek żandarmerii Słonim posterunek żandarmerii Leśna posterunek żandarmerii Nieśwież pluton żandarmerii Siedlce

Kadra dywizjonu Dowódcy dywizjonu mjr / ppłk żand. Adam Dobrzański (5 XII 1921 - 29 I 1927) ppłk żand. Brunon Baduszek (17 III 1927 - 12 III 1929) ppłk żand. Bronisław Batsch (1931 - 1 IX 1939)

Zastępcy dowódcy dywizjonu kpt. / mjr żand. Ignacy Skoczeń (był w 1923 – III 1927) kpt. / mjr żand. Józef Bay (III 1927 – II 1930) mjr żand. Stefan Blezień (III 1930 – IX 1935) mjr żand. Antoni Czabański (X 1935 – VIII 1939)

Obsada personalna w marcu 1939 dowódca - ppłk żand. Bronisław Batsch I zastępca dowódcy – mjr żand. Antoni Czabański II zastępca dowódcy – kpt. żand. Stefan Sordyl †1940 Charków adiutant – por. żand. Kazimierz Józef Mazurek oficer mobilizacyjny - por. żand. Marcin Gutka → dowódca pl żand. nr 95 oficer śledczy – por. żand. Zdzisław Walerian Kluczyński oficer gospodarczy – kpt. int. Michał Janecki oficer do zleceń – wakat dowódca plutonu żandarmerii Baranowicze – kpt. żand. Włodzimierz Jan Nawrocki dowódca plutonu żandarmerii Brześć I – por. żand. Michał Wolnik dowódca plutonu żandarmerii Brześć II – por. żand. Marian Kozieradzki dowódca plutonu żandarmerii Pińsk – kpt. żand. Stanisław Miechurski dowódca plutonu żandarmerii Siedlce – kpt. żand. Zygmunt Pracki W lipcu 1939 dowódcą plutonu żandarmerii Pińsk był powołany do służby czynnej por. żand. rez. mgr Bogumił Banasik

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Edward Jaroszuk, Dywizjon ŻW Nr 9 w Brześciu. Z kart żandarmerii II RP, Biuletyn Żandarmerii Wojskowej Nr 14, lipiec-sierpień 2006, s. 33-35.

Kategoria:Dywizjony Żandarmerii II Rzeczypospolitej Kategoria:Wojsko Polskie II Rzeczypospolitej w Brześciu