Instytut Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Opolskiego – jednostka dydaktyczno-naukowa należąca do struktur Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Opolskiego. Dzieli się na 3 katedry, 4 zakłady i 2 pracownie naukoweStruktura INP UO na jego oficjalnej stronie [on-line] [dostęp: 11.09.2016]. Posiada uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora. Prowadzi działalność dydaktyczną i badawczą związaną z szeroko pojętą pedagogiką w jej różnych aspektach oraz historią wychowania i oświaty. Instytut oferuje studia na kierunkach – pedagogika oraz praca socjalna i studia podyplomoweInformacja dotycząca kierunków kształcenia na stronie INP UO [on-line] [dostęp: 29.02.2017]. Aktualnie na instytucie kształci się studentów w trybie dziennym i zaocznym. Jego kadrę naukową tworzy 32 pracowników naukowo-dydaktycznych, w tym: 4 profesorów zwyczajnych, 6 profesorów nadzwyczajnych ze stopniem doktora habilitowanego, 18 adiunktów ze stopniem doktora oraz 4 asystentów z tytułem zawodowym magistraKadra naukowa INP WNS UO w roku akademickim 2017/2018 [0n-line] [dostęp: 7.11.2017]. Siedzibą instytutu jest główny gmach Uniwersytetu Opolskiego, mieszczący się przy ul. Oleskiej 48Kontakt do INP UO [on-line] [dostęp: 29.02.2017].
Instytut Nauk Pedagogicznych powstał jako jedna z pierwszych tego typu jednostek działających w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Opolu w 1973 roku, którego twórcami byli naukowcy przybyli w znacznej części z Uniwersytetu Wrocławskiego i Akademii Medycznej im. Piastów Śląskich we Wrocławiu. Związanych z nim było wielu wybitnych badaczy, m.in.: Witold Kruk-Ołpiński, Janina Czyżewska, Józef Madeja. Pracownicy naukowi instytutu zajmowali też często najważniejsze stanowiska w hierarchii uczelnianej – rektorów: Jan Zborowski (1954–1956), Tadeusz Gospodarek (1972–1981), Franciszek Marek (1995–1996) oraz prorektora: Zygmunt Łomny (1984–1990), wielokrotnie obejmowali też funkcję dziekanów na swoich wydziałach. Instytut początkowo afiliowany był przy Wydziale Filologiczno-Historycznym, a od reorganizacji struktur uniwersyteckich w 1996 roku przy Wydziale Historyczno-Pedagogicznym (od 2016 roku pod nazwą Wydział Nauk Społecznych)Opracowano na podstawie: S. Nicieja, Alma Mater Opoliensis. Ludzie, fakty, wydarzenia, Opole 2004..
Adres Instytut Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Opolskiego ul. Oleska 48 45-052 Opole
Historia 200px|thumb|Witold Kruk-Ołpiński, jeden z głównych twórców dzisiejszego instytutu Geneza instytutu sięga początków powołania do życia w 1950 roku we Wrocławiu Wyższej Szkoły Pedagogicznej. W ramach struktury tej szkoły powstał Zespół Pedagogiczny, stanowiący zalążek obecnej placówki, na którego czele stał dr Witold Kruk-OłpińskiZ. Łomny, Z początków opolskiej pedagogiki, [w:] „30 lat opolskiej pedagogiki”, Opole 2004..
1 stycznia 1953 roku zespół został przekształcony w Katedrę Pedagogiki, która wraz z całą uczelnią została w 1954 roku przeniesiona do Opola. W pierwszych latach istnienia opolskiej WSP mimo usługowego charakteru działalności Katedry Pedagogiki – w jej strukturze występuje pewne ukierunkowanie działalności naukowo-badawczej. Utworzono tzw. sekcje kierunkowe. Kierownikiem Sekcji Nauk Pedagogicznych był przez kilka lat dr Jan Zborowski. Sekcją Nauk Filozoficznych kierował dr Seweryn Dur, z kolei Sekcją Historii Oświaty i Wychowania dr Józef Madeja, a Sekcją Psychologiczną zawiadywał dr Witold Kruk-Ołpiński. Rozwój uczelni w nowym środowisku wpływał na poszerzenie zadań Katedry Pedagogiki, w związku z czym powiększał się skład personalny.
Powołanie kierunków pedagogicznych nastąpiło najpierw w formie studiów wieczorowych, które uruchomiono po raz pierwszy w roku akademickim 1960/1961. Pierwszymi studentami byli wybitni nauczyciele-praktycy, pracownicy kuratorium, inspektoratów oświaty oraz działacze Związku Nauczycielstwa Polskiego, którzy nie posiadali studiów wyższych. Studia wieczorowe z dyplomem magistra zakończyło 171 osób, zaś przez różne lata studiów przeszło ogółem 217 osób. Studenci ci realizowali program pedagogiki ogólnej. Dalsze lata przyniosły ze sobą nowe formy studiów zaocznych w zakresie pedagogiki.
Zarządzeniem Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki powołano 14 maja 1973 roku Instytut Pedagogiki Wyższej na Wyższej Szkole Pedagogicznej w Opolu z przekształcenia dotychczasowej Katedry Pedagogiki. Instytutu składał się z 5 zakładów: Zakładu Pedagogiki, Zakładu Psychologii, Zakładu Historii Wychowania i Oświaty, Zakładu Kultury Współczesnej, Zakładu Praktyk Pedagogicznych oraz Pracowni Nowych Technik Nauczania oraz Pracowni Metodyki Wychowania Harcerskiego. Od roku akademickiego 1973/1974 uruchomiono także po raz pierwszy studia stacjonarne, które rozpoczęło 190 studentów na trzech następujących kierunkach: pedagogika szkolna, opiekuńcza i kulturalno-oświatowa. W następnym roku akademickim 1974/75 uruchomiono pedagogikę przedszkolną. Instytut Pedagogiki WSP w Opolu nawiązał współpracę naukową z Wyższą Szkołą Pedagogiczną w Poczdamie (NRD), z Instytutem Pedagogicznym w Biełgorodzie (ZSRR) oraz z Samodzielnym Oddziałem Pedagogicznym w Opawie i Hradec Králové (Czechosłowacja). Współpracował a także innymi ośrodkami naukowymi w kraju. W 1989 roku nadano obecną nazwę placówce – Instytut Nauk Pedagogicznych.
Władze (2016–2020) Dyrektor: dr hab. Edward Nycz, prof. UO Zastępca Dyrektora ds. Naukowych: dr hab. Eugenia Karcz–Taranowicz, prof. UO Zastępca Dyrektora ds. Kształcenia i Studentów: dr Ewelina Konieczna
Poczet dyrektorów 1973–1981: prof. dr hab. Teodor Musioł 1981–1990: prof. dr hab. Tadeusz Gospodarek 1990–1996: prof. dr hab. Zygmunt Łomny 1996–2016: prof. dr hab Zenon Jasiński od 2016: dr hab. Edward Nycz, prof. UO
Kierunki kształcenia Instytut kształci studentów na studiach pierwszego stopnia (licencjackich, 3-letnich). Do wyboru są następujące kierunki i specjalizacje: pedagogika resocjalizacyjna z profilaktyka społeczną (dzienne, zaoczne) opiekuńczo-wychowawcza i terapeutyczna (dzienne, zaoczne) pracy z poradnictwem i bezpieczeństwem pracy (dzienne) praca socjalna (dzienne, zaoczne)
Po ukończeniu studiów pierwszego stopnia ich absolwenci mogą kontynuować naukę na studiach drugiego stopnia (magisterskich uzupełniających, 2-letnich). Do wyboru mają oni następujące kierunki i specjalizacje: pedagogika kulturalno-oświatowa (dzienne) planowanie i zarządzanie edukacją (dzienne, zaoczne) pracy z doradztwem zawodowym (dzienne) opiekuńczo-wychowawcza (dzienne, zaoczne) resocjalizacyjna (dzienne, zaoczne) praca socjalna (dzienne, zaoczne)
Instytut prowadzi także studia doktoranckie (III stopnia), trwające 4 lata, po których ukończeniu można uzyskać stopień naukowy doktora nauk humanistycznych w zakresie pedagogiki. Aktualny limit miejsc na kierunku wynosi 15 osób rocznie [on-line] [dostęp: 6.11.2017]. Ponadto placówka prowadzi studia podyplomoweKatalog studiów podyplomowych na INP WNS UO w roku akademickim 2017/2018 [on-line] [dostęp: 7.11.2017]: organizacja i zarządzanie oświatą nadzór pedagogiczny resocjalizacja instytucjonalna organizacja i zarządzanie w pomocy społecznej doradztwo zawodowe z coachingiem kariery
Kierunki działalności Instytut Nauk Pedagogicznych UO prowadzi badania związane z problematyką: reformy, kształcenia i wychowania we współczesnej szkole uwarunkowania socjologiczne psychologicznych i pedagogicznych aspektów rozwoju osobowości społecznej współczesnego Polaka przenikania się kultur na pograniczach etniczno-narodowych historii oświaty i kultury polskiej na Śląsku polityki społeczna i pozaprodukcyjnej funkcji zakładu pracy.
Struktura organizacyjna Katedra Historii Oświaty i Wychowania oraz Pedagogiki Porównawczej Pracownicy Kierownik: prof. dr hab. Zenon Jasiński prof. dr hab. Jolanta Kwiatek dr Karol Neish dr Marzanna Pogorzelska
Katedra Pedagogiki Społecznej Katedra Pedagogiki Społecznej UO powstała w 1999 roku z przekształcenia Zakładu Pedagogiki Opiekuńczej. Katedra sprawowała naukową opiekę nad specjalnością pedagogika opiekuńcza oraz pedagogika opiekuńcza i pracy socjalnej. Obecnie pełni tę funkcję w odniesieniu do pedagogiki opiekuńczo-wychowawczej. W Katedrze zrealizowano dwa projekty unijne, dające studentom możliwość doskonalenia zawodowego, poprzez staże organizowane w państwach Unii EuropejskiejInformacje o działalności KPS UO na stronie INP UO [on-line] [dostęp: 29.02.2012].
Pracownicy Kierownik: prof. dr hab. Józefa Brągiel dr hab. Wiesław Sikorski, prof. UO dr hab. Irena Murdecka dr Beata Górnicka dr Przemysław Kaniok dr Agnieszka Franczyk mgr Patrycja Kaszubska
Katedra Edukacji Ustawicznej Katedra Edukacji Ustawicznej UO powstał w 2004 roku jako Zakład Edukacji Ustawicznej w miejsce Katedry Badań nad Kulturą i Pracą. Pracownicy Zakładu byli inicjatorami zorganizowania specjalności gerontopedagogika na jednolitych studiach pięcioletnich stacjonarnych i niestacjonarnychInformacja dotycząca ZEU UO na stronie INP UO [on-line] [dostęp: 1.03.2012]. Pełnienie obowiązków kierownika powierzono dr hab. E. Sapii-Drewniak prof. UO. W roku 2004 w jej miejsce utworzono Zakład Edukacji Ustawicznej, pod tym samym kierownictwem. Tworzyli go wówczas: dr I. Czajkowska, dr J. Borusowska, dr A. Dzikomska, dr I. Gniazdowska, dr J. Pająk, dr K. Nowak-Wolna, dr J. Żurawicki, mgr J. Janik. Pracownicy Zakładu byli inicjatorami zorganizowania specjalności Gerontopedagogika na jednolitych studiach 5-letnich stacjonarnych i niestacjonarnych.
Kierownicy Zakładu LataurzędowaniaKierownik 1973–1995 prof. dr hab. Tadeusz Gospodarek od 1995 roku prof. dr hab. Eleonora Sapia-Drewniak
Pracownicy Kierownik: prof. dr hab. Eleonora Sapia-Drewniak dr Jolanta Piechnik-Borusowska dr Katarzyna Jarosz dr Joanna Janik-Komar
Zakład Pedagogiki Ogólnej Pracownicy Kierownik: dr hab. Eugenia Karcz-Taranowicz, prof. UO dr Ewelina Konieczna dr Anna Krasnodębska dr Emilia Lichtenberg-Kokoszka
Zakład Pedagogiki Resocjalizacyjnej Zakład Pedagogiki Resocjalizacyjnej UO został powołany 2001 roku. Zasłynął w 2004 roku zorganizowaniem konferencji pt. Strategie rozwiązywania problemów uzależnień w państwach europejskich, która odbywał się w Turawie. Różnorodne zainteresowania naukowe pracowników związane z problemami niedostosowania społecznego owocują współpracą z wieloma instytucjami o charakterze profilaktyczno-resocjalizacyjnymInformacja o ZPR UO na stronie INP UO [on-line] [dostęp: 29.02.2012].
Kierownicy Zakładu LataurzędowaniaKierownik 2001–2003 dr Irena Mudrecka 2003–2008 dr hab. Sylwia Badora, prof. UO od 2008 roku dr hab. Danuta Kowalczyk, prof. UO
Pracownicy Kierownik: dr hab. Danuta Kowalczyk, prof. UO dr Anna Glińska-Lachowicz dr Jolanta Żarczyńska-Hyla dr Ewa Dubiel dr Mariusz Snopek
Zakład Pracy Socjalnej Pracownicy Kierownik: dr hab. Anna Weissbrot–Koziarska, prof. UO dr hab. Arkadiusz Żukiewicz, prof. UO dr hab. Iwona Dąbrowska-Jabłońska dr Piotr Sikora doc. PhDr. Ing. Emília Janigová PhD. mgr Agnieszka Bąkowska
Zakład Kulturowych Podstaw Edukacji Zakład jest kontynuacją Zakładu Kultury Współczesnej (powstał w latach siedemdziesiątych XX w.), którego wieloletnim kierownikiem był prof. dr hab. Tadeusz Gospodarek oraz Katedry Badań nad Kulturami Regionalnymi, której kierownikiem był prof. dr hab. Ryszard Kantor (1996-2005). 1 października 2005 r. połączyły się one w Zakład Pedagogiki Kultury. 1 stycznia 2014 r. w wyniku zmian strukturalnych Wydziału Historyczno-Pedagogicznego – Zakład Pedagogiki Kultury przekształcono w Zakład Kulturowych Podstaw EdukacjiHistoria ZKPE INP UO na stronie instytutu [on-line] [dostęp: 7.11.2017]. Kierownicy Zakładu LataurzędowaniaKierownik 2005–2012 dr hab. Jadwiga Kosowska-Rataj, prof. UO od 2012 dr hab. Edward Nycz, prof. UO
Pracownicy Kierownik: dr hab Edward Nycz, prof. UO dr Andrzej Kącki mgr Marek Wiendlocha mgr Teresa Młyńczak
Pracownia Metodyki i Praktyki Pracy Socjalnej Pracownicy dr Piotr Sikora
Samodzielna Pracownia Neuropedagogiki Stosowanej Pracownicy