Żodziszki (początkowo Dubatówka) – dawna gmina wiejska istniejąca do 1939 roku na obszarze woj. wileńskiego (obecnie na Białorusi). Siedzibą władz gminy były ŻodziszkiGłówny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej – podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933..
Poprzedniczką gminy Żodziszki była gmina Dubatówka, która początkowo należała do powiatu święciańskiego w guberni wileńskiej, a następnie 7 czerwca 1919 weszła w skład utworzonego pod Zarządem Cywilnym Ziem Wschodnich okręgu wileńskiegoSpis ludności na terenach administrowanych przez Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich z mapą, Eugenjusz Romer, Lwów-Warszawa, 1919Dz. Urz. ZCZW z 1919 r. Nr 5, poz. 41., przejętego 9 września 1920 przez Tymczasowy Zarząd Terenów Przyfrontowych i EtapowychDziennik Rozkazów z 1920 r. Nr 35, poz. 753.. W związku z powstaniem Litwy Środkowej 9 października 1920 jednostka wraz z główną częścią powiatu święciańskiego znalazła się w jej strukturachDz. Urz. TKR..
23 kwietnia 1921 gminie przywrócono nazwę ŻodziszkiDekret Naczelnego Dowódcy Wojsk Litwy Środkowej z dnia 30 marca 1921 r. w przedmiocie przywrócenia gminie Dubatowskiej dawnej jej nazwy – gmina Żodziska (Dz. Urz. TKR z 1921 r. Nr 15, poz. 212).. 13 kwietnia 1922 roku gmina weszła w skład objętej władzą polską Ziemi Wileńskiej – Art. 8., przekształconej 20 stycznia 1926 roku w województwo wileńskie..
1 stycznia 1926 roku gminę wyłączono z powiatu święciańskiego i przyłączono do powiatu wilejskiego w tymże województwie; jednocześnie do gminy Żodziszki przyłączono wsie Świetlany i Rybaki oraz majątek Świetlany z gminy Smorgonie w powiecie oszmiańskim.. Na obszarze gminy Żodziszki znajdowała się wielka enklawa powiatu wileńsko-trockiego.
Według stanu z 1 listopada 1938, gmina podzielona była na 13 gromad: Czernięta, Daniuszewo, Dubatówka, Dziewiętnie, Ejćwiły, Horodzinięta, Koziarniki, Markowce, Sauguciewo, Syrowatki, Rasło, Wojnidzinięta i ŻodziszkiRozporządzenie Wojewody Wileńskiego z dnia 20 września 1938 r. w sprawie zmiany granic gromad, utworzenia nowych gromad i ustalenia ich nazw w powiecie wilejskim (Wileński Dziennik Wojewodzki, 1938, nr. 14, poz. 149)..
Po wojnie obszar gminy Żodziszki wszedł w struktury administracyjne Związku Radzieckiego.
Przypisy
Kategoria:Dawne gminy w okręgu wileńskim Kategoria:Dawne gminy w Litwie Środkowej Kategoria:Dawne gminy w województwie wileńskim Kategoria:Gminy powiatu święciańskiego Kategoria:Gminy powiatu wilejskiego