mały|E-czytniki mały|iRex iLiad na stosie książek (porównanie rozmiarów) mały|Porównanie wielkości książki, e-czytnika i karty magnetycznej mały|Cybook Opus na łonie natury

Czytnik książek elektronicznych (także: czytnik e-książek, czytnik e-booków, e-czytnik; ) – urządzenie (lub oprogramowanie) przeznaczone do wyświetlania i dogodnego czytania tekstów zapisanych w formie cyfrowej, np. e-booków, e-gazet itp.

Urządzenia cyfrowe tego typu są wyposażone w wyświetlacz, zrealizowany najczęściej w technologii papieru elektronicznego, oraz pamięć wewnętrzną. Program przeznaczony do czytania książek elektronicznych korzysta z wyświetlacza i pamięci urządzenia, na którym jest zainstalowany.

E-czytnik umożliwia nie tylko czytanie e-booków czy e-gazet, ale wszelkiego rodzaju plików tekstowych (i często graficznych) w przynajmniej jednym (najczęściej wielu) z formatów, takich jak: TXT, EPUB, Mobipocket (PRC/MOBI/AZW/AZW3), FB2, HTML, PDF, RTF, DOC, PDB, DjVu, JPG i innych.

Ponadto czytnik zwykle umożliwia odsłuchiwanie e-książek, poprzez odtwarzanie audiobooków, lub też coraz częściej za pomocą funkcji .

Dane mogą być przesyłane poprzez łącze USB, WiFi czy 3G oraz przechowywane w pamięci wewnętrznej urządzenia, na karcie pamięci oraz w tzw. chmurze.

Czytnik powinien posiadać również zdolność wyświetlania książek elektronicznych zabezpieczonych za pomocą DRM, ze względu na obecną powszechność ich stosowania, pomimo słabej skuteczności tej metodyDRM – przegląd.

Czytniki z ekranem w technologii e-papier Ponieważ papier elektroniczny (ekran pasywny – nie świecący, a odbijający światło), nie powoduje zmęczenia oczu, gwarantuje najlepszy komfort czytania, porównywalny z książką papierowąKsiążka czy e-book?. Istotną jego cechą jest bardzo niski pobór prądu, dzięki któremu na jednym ładowaniu, urządzenie umożliwia czytanie w okresie do kilku tygodni. Wadą tej technologii jest brak kolorów (tylko stopnie szarości) w podstawowej jej wersji oraz wolne odświeżanie, powodujące niemożność płynnego przewijania zawartości ekranu. Ekran z e-papieru jest doskonale czytelny w pełnym słońcu, przy którym ekran LCD jest zupełnie nieczytelny.

W 2010 roku przedsiębiorstwo Hanvon zaprezentowało wczesny model czytnika e-booków z kolorowym wyświetlaczem e-papierowym E-Ink.

Bardziej znane modele: Kindle Paperwhite – od 2018 w wersji czwartej Amazon Kindle – wprowadzony w 2007 roku przez firmę Amazon.com Hanlin – chińskiej firmy Jinke Electronics – znany też jako BeBook czy lBook inkBOOK – europejska marka czytników opartych na technologii e-ink, produkowanych przez firmę Arta Tech iRex iLiad – wprowadzony w 2006 roku przez nieistniejącą już holenderską firmę iRex Technologies iRiver Story – czytnik producenta znanego z odtwarzaczy MP3 Kobo Reader – kanadyjskiej sieci Kobo Inc.kobo READ FREELY Netronix – tajwańskiej firmy o tej samej nazwie, którego klonami są: eClicto polskiej firmy Kolporter, Cybook Bookeen czy COOL-ER Nook – firmy Barnes & NobleBarnes&Noble OAXIS – z Azji, którego modele pojawiają się pod różnymi nazwami np.: PICO Life, Prestigio Libretto, Vedia, Intreeo, Icarus Onyx Boox – chińskiego producenta Onyx International Inc., wprowadzony i adaptowany do polskich warunków przez firmę Arta Techarta tech Oyo Reader – niemieckiej firmy ThaliaThalia.de – jego polska wersja w EMPiK-uCzytnik Oyo PocketBook – produkcji szwajcarskiejPocketBook Sony Reader – firmy Sony, która w 2004 roku wypuściła pierwszy w świecieLIBRIé: pierwsza e-książka Sony i Philipsa czytnik z ekranem E-Ink: LIBRIé

Fujitsu FLEPia, który ukazał się w 2009 roku, zasługuje na osobną uwagę, gdyż posiada kolorowy ekran e-papier, jednak fakt, że sam producent nie nazywa goPierwszy kolorowy czytnik ebooków Fujitsu FLEPia czytnikiem e-booków oraz cena, nie pozwalają zaliczyć go do klasycznych czytników.

Na rynek zostały wprowadzone również urządzenia łączące funkcjonalność i stylistykę smartfona (obsługa telefonii komórkowej, system Android, charakterystyczny format urządzenia) z możliwościami czytnika e-booków, poprzez wykorzystanie ekranu opartego na technologii E-Ink; do takich urządzeń należą niektóre modele smartfonów Hisense oraz smartfony Bigme Hibreak. Podobne urządzenie, Onyx Boox Palma, nie oferuje łączności komórkowej.

Czytniki z ekranem w innych technologiach Z uwagi na, w przeważającej części, ekrany aktywne (świecące), urządzenia te mniej się nadają do długotrwałego czytania. Charakteryzuje je stosunkowo krótki czas pracy, rzędu kilku godzin. Często o ich przynależności do czytników decydują względy marketingowe, gdyż są to po prostu mobilne urządzenia multimedialne, którym producent przypisał główną rolę jako czytnikówThe choice for e-reader users: LCD or e-paper?.

Na osobną uwagę zasługują tablety i smartfony, zaopatrzone głównie w systemy operacyjne typu Android czy iOS, które dysponują bogatym oprogramowaniem przeznaczonym do czytania książek elektronicznych.

Przykładowe modele z tej kategorii jetBook firmy Ectaco – urządzenie wyróżniające się pasywnym (nie świecącym) wyświetlaczem, jednak wymagającym ciągłego poboru prądu dla podtrzymania obrazu. ASUS Eee Note EA800 – z dotykowym (rysik) ekranem pasywnym, również wymagający prądu do podtrzymania obrazu. Notion Ink Adam – tablet posiadający oprócz zwykłej z LCD, wersję z ekranem Pixel Qi Lark FreeBook – ekonomiczny czytnik z ekranem LCD Vedia K4 eReader – z ekranem LCD Nook color – z 2010 roku z systemem Android Creative ZiiO – urządzenie multimedialne, nazywane przez producenta też jako e-book reader Cruz Reader – tablet z systemem Android enTourage eDGe – unikatowe urządzenie, które pojawiło się w 2010 roku, wyposażone w dwa dotykowe ekrany (E-Ink i LCD)enTourage eDGe – podwójny czytnik ebooków

Programy w roli czytników książek elektronicznych Programy tego typu wyróżniają się spośród innych aplikacji do czytania e-książek wielością obsługiwanych formatów oraz dostępnością wersji pracujących w różnych systemach operacyjnych.

Adobe Reader – choć w podstawowej wersji czyta tylko format PDF, jest dostępny bezpłatnie na systemy: Microsoft Windows, Mac OS, Linux, Solaris, Unix, Android – w swej mobilnej wersji jest obecny w czytnikach ze względu na wyświetlanie książek elektronicznych zabezpieczonych DRM w formatach PDF i EPUB Kindle for PC – oprogramowanie firmy Amazon umożliwiające czytanie e-booków na komputerach. Może synchronizować się z e-czytnikami tej firmy. AlReaderfreebook 7.0 AlReader2 – darmowy program, który czyta wiele formatów książek elektronicznych, pracuje w systemach: Android, Pocket PC, Windows Mobile, MS Smartphone, Microsoft Windows Cool ReaderCool Reader 3 – darmowy program czytający wiele formatów, pracujący w systemach: Microsoft Windows, Linux, Android, wbudowany w niektórych czytnikach z e-papierem (np. Hanlin) FBReaderFBReader — e-book reader for Unix/Windows computers – również darmowy, czytający wiele formatów, posiadający wersje na systemy: Linux, Microsoft Windows, FreeBSD, Android, wbudowany w różnych czytnikach (np. Onyx Boox). Społeczność internetowa stworzyła jego adaptacje na różne urządzenia, które go oryginalnie nie posiadają (iRex iLiad, Kindle)

Zobacz też

ramka cyfrowa odtwarzacz MP4 papier elektroniczny tablet

Przypisy

Linki zewnętrzne eksiazki.org – polski serwis i forum nt. czytników i e-książek Świat Czytników – polski serwis nt. czytników Cyfranek - Cyfrowe Czytanie – polski blog nt. czytników MobileRead Forums – anglojęzyczne forum poświęcone czytnikom eCzytelnik.com – polski serwis poświęcony nowoczesnej formie czytelnictwa