Starunia (ukr. Старуня) – wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie iwanofrankiwskim (do 2020 roku w rejonie bohorodczańskim).
Wieś liczy 1921 mieszkańców.
Wspomniana po raz pierwszy w dokumencie o nadaniu wsi Dragomirowi przez księcia opolskiego w 1378 rokuKubiak, H 1994: Starunia – w 85. rocznicę pierwszych odkryć paleontologicznych. Wszechświat, 12: 295-299.Kubiak 1994 podaje, że wieś nadał Władysław Opolski, jednak książę ten zmarł w XIII w. i nie władał omawianym rejonem, prawdopodobnie chodziło tu o Władysława Opolczyka, który żył w tym czasie i był m.in. ks. halickim. Prywatna wieś szlachecka prawa wołoskiego, położona była w ziemi halickiej województwa ruskiegoGrzegorz Jawor, Osady prawa wołoskiego i ich mieszkańcy na Rusi Czerwonej w późnym średniowieczu, Lublin 2000, s. 81..
W II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Starunia w powiecie nadwórniańskim województwa stanisławowskiego.
Na początku XX w. uruchomiono w Staruni kilka kopalń ozokerytu. W październiku 1907 na obszarze działającej w Staruni kopalni wosku ziemnego (założonej przez Niemca, Kampego, z Hamburga) odkryto szkielet zwierzęcia. W 1929 odkryto w pokładach wosku ziemnego (ozokerytu) zachowanego niemal w całości nosorożca włochatego, to unikatowe, jedyne tego typu znalezisko na świecie jest obecnie przechowywane w Krakowskim Muzeum Przyrodniczym. Ogółem w okresie od 1907 do 1932 na terenie wsi znaleziono pozostałości czterech nosorożców i jednego mamuta. Mamut, oraz pierwszy znaleziony nosorożec włochaty po II wojnie światowej wraz z innymi bezcennymi trofeami muzeum zostały zagrabione i pozostały we Lwowie w dawnym polskim Muzeum Przyrodniczym im. Dzieduszyckich (gdzie pierwotnie zostały złożone), znajdują się tam do dziś (mamut jako główny eksponat).
W Staruni urodził się Omelan Hordynski (ur. 30 sierpnia 1891, zm. w kwietniu–maju 1940) – ukraiński działacz społeczny i polityczny, adwokat, senator V kadencji z województwa stanisławowskiego, członek Ukraińskiej Reprezentacji Parlamentarnej, ofiara zbrodni katyńskiej.
W czasie okupacji niemieckiej mieszkające tutaj ukraińskie rodziny Bereżnyckich i Łukawskich ukrywały Żydów. W 1994 roku Instytut Jad Waszem uhonorował za to tytułami Sprawiedliwych wśród Narodów Świata Jasia i Ołenę Bereżnyckich oraz Mariję Łukawską i jej syna Juzefa.
27 lipca 1944 zdobyta przez wojska radzieckie 1 Frontu Ukraińskiego.
Przypisy
Linki zewnętrzne Starunia na stronie Rady Najwyższej Ukrainy
Kategoria:Rejon bohorodczański Kategoria:Wsie w obwodzie iwanofrankiwskim Kategoria:Wsie prawa wołoskiego I Rzeczypospolitej (województwo ruskie) Kategoria:Wsie szlacheckie I Rzeczypospolitej (województwo ruskie) Kategoria:Bohorodczany (hromada)