Powiat inowrocławski – powiat w Polsce, położony w południowej części województwa kujawsko-pomorskiego. Jego siedzibą jest miasto Inowrocław.
Podział administracyjny Powiat inowrocławski powstał 1 stycznia 1999 roku wskutek reformy administracyjnej, której jednym z aspektów było wprowadzenie powiatów jako drugiego szczebla administracji, pomiędzy województwami i gminamiUstawa z dnia 24 lipca 1998 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa ()..
Został stworzony z części znoszonego województwa bydgoskiegoRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1996 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw ().Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów ().. Terytorium powiatu zostało określone w kształcie zbliżonym do tego, jaki posiadał on przed swoją likwidacją w 1975 roku. Jedyna większa zmiana w latach 1975–1998 nastąpiła w okolicach Janikowa; w 1976 roku utworzono gminę Janikowo, w większości składającą się z terenów „starego” powiatu mogileńskiego (gminy Mogilno i Strzelno)Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 8 stycznia 1976 r. w sprawie połączenia, zniesienia, utworzenia oraz zmiany granic i nazw gmin oraz ustalenia siedzib gminnych organów władzy i administracji państwowej w województwach: bydgoskim, częstochowskim, jeleniogórskim, konińskim, koszalińskim, miejskim krakowskim, lubelskim, nowosądeckim i olsztyńskim ().. Dodatkowo, w skład powiatu inowrocławskiego weszło miasto Inowrocław, przed 1975 roku stanowiące osobny powiat miejski.
Z powiatem inowrocławskim graniczą jednostki: powiat bydgoski od północy, powiat toruński od północnego wschodu, powiaty aleksandrowski i radziejowski od wschodu, powiat koniński w województwie wielkopolskim od południa, powiat mogileński od południowego zachodu, powiat żniński od zachodu.
W skład powiatu wchodzi 9 gmin: 1 miejska, 4 miejsko-wiejskie oraz 4 wiejskie. Na jego terenie położone jest 5 miast: Gniewkowo, Inowrocław, Janikowo, Kruszwica oraz PakośćRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia, stosowania i udostępniania krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego kraju oraz związanych z tym obowiązków organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego ()..
+ Gmina (2025) (2024) SiedzibaObwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 23 sierpnia 2017 r. w sprawie wykazu gmin i powiatów wchodzących w skład województw (). TERYT Typ Nazwa 0407011 miejska 25x25px Inowrocław — 0407022 wiejska 25x25px Dąbrowa Biskupia Dąbrowa Biskupia 0407033 miejsko-wiejska 25x25px Gniewkowo Gniewkowo 0407042 wiejska 25x25px Inowrocław 0407053 miejsko-wiejska 25x25px Janikowo Janikowo 0407063 miejsko-wiejska 25x25px Kruszwica Kruszwica 0407073 miejsko-wiejska 25x25px Pakość Pakość 0407082 wiejska 25x25px Rojewo Rojewo 0407092 wiejska 25x25px Złotniki Kujawskie Złotniki Kujawskie
Pokrycie terenu Powiat inowrocławski według danych z 2025 roku zajmował powierzchnię 1225,27 km², co stanowiło 6,8% powierzchni województwa kujawsko-pomorskiego. Pod względem powierzchni zajął 5. lokatę spośród 19 powiatów w województwie oraz 78. miejsce wśród 314 powiatów Polski. Największą część powierzchni powiatu zajmowały grunty rolne (80,1%) oraz leśne (10,6%). Zabudowanych i zurbanizowanych było 5,9% terenów, zaś pod wodami znajdowało się ich 2,8%.
Demografia
Według stanu z 31 grudnia 2024 roku w powiecie inowrocławskim zamieszkiwało 149 000 mieszkańców: 77 216 kobiet (51,8% ludności) i 71 784 mężczyzn (48,2%), czyli 7,5% ludności województwa kujawsko-pomorskiego. Gęstość zaludnienia w powiecie wyniosła 122 osób na km². Powiat inowrocławski był w 2024 roku najbardziej zaludnionym powiatem w województwie (spośród 19 powiatów), a wśród 314 powiatów Polski pod względem ludności zajął 25. lokatę.
Wskaźnik urbanizacji wyniósł 63,9%; w miastach w tym dniu mieszkały 95 274 osoby, zaś na wsi 53 726 osób.
Gospodarka W końcu września 2019 liczba zarejestrowanych bezrobotnych w powiecie obejmowała ok. 6,5 tys. mieszkańców, co stanowi stopę bezrobocia na poziomie 10,9% do aktywnych zawodowo.
Transport Transport drogowy Drogi przebiegające przez teren powiatu: (Trzebnica – Września – Gniezno – Inowrocław – Gniewkowo – Toruń – Ostróda) (Bobolice – Bydgoszcz – Inowrocław – Konin – Kalisz – Ostrów Wielkopolski – Międzybórz) (Strzelno – Kruszwica – Włocławek – Płock – Nowy Dwór Mazowiecki – Wyszków – Siemiatycze) (Włocławek – Zakrzewo – Inowrocław) (Paterek – Szubin – Gniewkowo – Dąbrowa Biskupia) (Wągrowiec – Żnin – Pakość – Inowrocław) (Pakość – Strzelno) (25 Złotniki Kujawskie – 399 Liszkowo) (Liszkowo – 246 Żelechlin) (15 Latkowo – Więcławice) (15/ 25 Tupadły – 62 Kobylniki)
Transport kolejowy (Chorzów Batory – Inowrocław – Bydgoszcz Główna – Tczew) (Poznań Wschód – Gniezno – Janikowo – Inowrocław – Gniewkowo – Toruń Główny – Żeleznodorożnyj) (Inowrocław Rąbinek – Drawski Młyn) Linia częściowo nieprzejezdna (Inowrocław Rąbinek – Kruszwica – Strzelno – Mogilno) Linia częściowo nieprzejezdna (Inowrocław – Inowrocław Rąbinek)
Starostowie inowrocławscy Na podstawie źródła: Leonard Maciejewski (16 grudnia 1998 – 24 listopada 2006), Tadeusz Majewski (24 listopada 2006 – 20 listopada 2018), Wiesława Pawłowska (od 20 listopada 2018).
Przypisy
inowrocławski