Wołłowiczowce (rzadziej Wołowiczowce) – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1867–1939 w guberni suwalskiej i woj. białostockim (obecnie na Białorusi). Siedzibą gminy były na samym początku Wołłowiczowce, a od 1870 roku osada Sopoćkinie (po włączeniu Wołłowiczowców do gminy Balla Wielka)Główny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej - podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933.
Historia Za Królestwa Polskiego gmina należała do powiatu augustowskiego w guberni suwalskiejPostanowienie z 17 (29) września 1866, ogłoszone 5 (17) stycznia 1867 (Dziennik Praw, rok 1866, tom 66, nr 219, s. 279)Postanowienie z 29 grudnia 1867 (10 stycznia 1868), ogłoszone 8 (20) lutego 1868 (Dziennik Praw, rok 1868, tom 67, nr 228, s. 359). do gminy przyłączono pozbawione praw miejskich Sopoćkinie; równocześnie od gminy Wołłowiczowce odłączono kilka wsi, przyłączając je do gmin Kurianka, Hołynka i Balla WielkaPostanowienie z 27 lutego (11 marca) 1870, ogłoszone 19 (31) maja 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 241, s. 93). Jedną z tych wsi były same Wołłowiczowce, które włączono do gminy Balla Wielka, a ponieważ nie zmieniono nazwy gminy Wołłowiczowce na Sopoćkinie (od jej nowej siedziby), powstała paradoksalna sytuacja, kiedy to gmina pozostała przy nazwie pochodzącej od wsi, która już nie znajdowała się w jej granicach.
Po ustaleniu granicy polsko-litewskiej w 1923 r. północna część gminy (Warwiszki, Mocewicze i Bugieda) przypadła Republice Litewskiej, gdzie włączono ją do gminy Kopciowo w litewskim powiecie sejneńskimSeinų apskritis. Tarybų Lietuvos enciklopedija, T. 3 (Masaitis-Simno). – Vilnius: Vyriausioji enciklopedijų redakcija, 1987..
Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku gminę Wołowiczowce zamieszkiwało 5094 osób, wśród których 4147 było wyznania rzymskokatolickiego, 17 prawosławnego, 1 ewangelickiego, 10 staroobrzędowego a 919 mojżeszowego. Jednocześnie 4839 mieszkańców zadeklarowało polską przynależność narodową, 253 żydowską,1 rosyjską i 1 rusińską. W gminie było 865 budynków mieszkalnych.
W okresie międzywojennym gmina Wołłowiczowce należała do powiatu augustowskiego w woj. białostockim. 13 kwietnia 1929 roku do gminy Wołłowiczowce przyłączono część obszaru gminy Balla Wielka (wsie: Nowosady i Kowniany).
Po wojnie obszar gminy Wołłowiczowce wszedł w struktury administracyjne Związku Radzieckiego (oprócz niewielkiego skrawka, który pozostał w granicach Polski). Gmina Wołłowiczowce jest jedną z czterech gmin powiatu augustowskiego, które po wojnie znalazły się poza granicami Polski. Obecnie jest to jedyna przedwojenna gmina, której obszar wchodzi w skład trzech państw – Białorusi, Litwy i Polski.
Miejscowości Miejscowości i osady na podstawie spisu powszechnego z 30 września 1921.
Osady miejskie: Sopoćkinie Wsie: Balenięta, Brzozówka, Czortek, Dmisiewicze, Kadysz Poczobuta, Kadysz Rządowy, Niemnowo, Nowiki, Nowosiółki, Osoczniki, Ostasza, Pieszczany, Radziwiłki, Rynkowce, Sieniewicze, Sonicze, Tartak Nowosiółki, Usienniki, Wólka Dorguńska, Wólka Rządowa Folwarki: Dorguń, Gulbieńszczyzna, Jasudów, Kadysz Gineta, Ostasza, Świack Górskich, Świack Wielki, Wasilewicze, Zielonka Osady: Klimowszczyzna, Teolin, Wołkuszek Kolonie: Carewo Osady leśne: Dąbrówka Nadleśnictwa: Józefatowo Leśniczówki: Sonicze, Żabi Łęg
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Dawne gminy w guberni suwalskiej Kategoria:Dawne gminy w województwie białostockim Kategoria:Dawne gminy powiatu augustowskiego Kategoria:Sopoćkinie