Format – nierezydentneczyli program odpowiedzialny za jego wykonanie nie jest przechowywany w pamięci, lecz każdorazowo wczytywane z dysku w momencie wywołania polecenie systemu operacyjnego, za pomocą którego można wykonać formatowanie nośnika danych (dyskietki) lub jego części (partycji lub dysku logicznego) oraz utworzyć na nim system plików. Występuje w systemach operacyjnych pozwalających na obsługę dysków w charakterze pamięci masowej i mających swe korzenie w systemie CP/M: CP/Jodmiana CP/M, systemy rodziny DOS dla komputerów PCnp. MS-DOS, PC-DOS, DR-DOS, FreeDOS oraz Microsoft Windows, ale występuje też w innych systemach mających charakter dyskowych systemów operacyjnych, np. AmigaDOS czy TOSTimex Operating System, dyskowy system operacyjny dla komputera ZX Spectrum ze stacją dysków FDD3000.

Odpowiednikiem polecenia format w systemach rodziny Unix są polecenia rozpoczynające się od mkfsmkfs.fat, mkfs.ext4 i inne.

Działanie Polecenie format działa nieco inaczej w zależności od nośnika danych wskazanego jako miejsce gdzie ma się wykonać operacja.

W przypadku gdy nośnikiem danych jest dyskietka, program ten dokonuje najpierw formatowania samego nośnika, czyli określenia na nim w jakim miejscu znajdują się jednostki logiczne (bloki danych określonej długości, najczęściej 512 bajtów). W zależności od parametrówzarówno samego nośnika - dyskietki, stacji dysków oraz parametrów przekazanych do programu format nośnika może się różnić ilością blokówdokładniej - ilością cylindrów/ścieżek (tracks), głowic (heads) oraz sektorów (sectors), z czego wynika ilość bloków, wiecej o tym w art. CHS. Taka sama dyskietka w zależności od parametrów przekazanych do polecenia (czy systemu) może być sformatowana w różny sposób i mieć różną pojemnośćnp. taka sama dyskietka 3½-calowa podwójnej gęstości (DD) używana na komputerach Amiga ma ok. 880 kB pojemności, a na komputerach PC 720 kB.

W przypadku twardych dysków (również dysków SSD czy kart pamięci) struktura logiczna nośnika (jak i jego pojemność) jest już określona (fabrycznie) i takie formatowanie nie jest wykonywane (lecz zwykle przed formatowaniem trzeba dokonać podziału na partycje, przy pomocy innych poleceń/programów).

Drugą czynnością wykonywaną przez polecenie format jest zapisanie na nośniku struktur danych określonego systemu plikówodpowiadającego za organizację zapisu danych, zazwyczaj w plikach umieszczonych w drzewiastej strukturze katalogów.

Opcjonalnie polecenie może też zapisać na nośniku kod niezbędny do uruchomienia komputera (zwykle w sektorze rozruchowym).

W systemie CP/J Dyrektywa ta może mieć następującą postać: Format formatowanie dyskietki, przy czym program Format, w trybie konwersacyjnym, poprosi użytkownika o wskazanie napędu z dyskietką, która ma zostać sformatowana, Format X: jak wyżej, lecz ze wskazaniem napędu X:, zawierającego dyskietkę do formatowania, program pominie pytanie o wskazanie dyskietki do formatowania.

Przedmiotowe polecenie może być wydane tylko na komputerze wyposażonym w stację dyskietek, podłączoną bezpośrednio do danego komputera. Nie można realizować tego zlecenia za pośrednictwem sieci JUNET.

Po zakończeniu formatowania dyskietki, polecenie umożliwia zakończenie pracy lub wskazanie kolejnej dyskietki do formatowania.

Uwagi

Zobacz też mkfs - polecenie (program) tworzący system plików (formatujący) na wskazanym urządzeniu blokowym w systemach operacyjnych rodziny Unix

Przypisy

Bibliografia Wojciech Cellary, Jarogniew Rykowski, System operacyjny CP/J dla mikrokomputera Elwro 800 Junior, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa 1988 r., seria: Mikrokomputery, Wojciech Cellary, Paweł Krysztofiak, Elwro 800 Junior, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa 1989 r., seria: Podręczna Pamięć Programisty,

Kategoria:Polecenia systemu CP/J Kategoria:Polecenia systemu CP/M Kategoria:Polecenia systemu Windows