mały|Żmij piastowski – godło księstwa czerskiego Herb ziemi czerskiej (także żmij piastowski lub smok piastowski) – herb Piastów mazowieckich z linii czerskiej. Przedstawia w srebrnym polu skrzydlatego dwunożnego smoka (wiwernę, żmija) barwy zielonej z jęzorem i pazurami barwy czerwonejPoczet władców. Został przyjęty jako godło księstwa czerskiego.
Historia Mazowsze – najstarsze wyobrażenia smoka znane jest z pieczęci księcia Trojdena I czerskiego (po 1311)Z. Piech, Ikonografia pieczęci Piastów, Kraków 1993, s. 95. Potem wraz z orłem mazowieckim znalazł się w herbie księstwa czersko-mazowieckiego. Według Długosza książę mazowiecko-czerski Janusz I pod Grunwaldem prowadził do boju swą chorągiew pod znakiem orła i smokaJan Długosz, Roczniki. Herb używany był do czasu inkorporacji Mazowsza do Korony w 1526 roku.
Smoka Piastowskiego można odnaleźć w herbie miasta Nowy Żmigród, które w średniowieczu było miastem granicznym, leżącym na granicy Rusi Halicko-Wołyńskiej i Małopolski, znajdującym się na średniowiecznym szlaku handlowym z Sandomierza do Bardiowa i dalej na Węgry oraz na szlaku z Sącza przez Biecz i Sanok dalej na Ruś. Księciem halicko-wołyńskim w latach 1323–1340 był Bolesław Jerzy II, pierworodny syn Trojdena I.
Legendy wokół herbu Istnieją dwie koncepcje pochodzenia herbu:
według pierwszej (podań ludowych) żmij, podobnie jak w legendach skandynawskich Lindworm, żył w lochach ciągnących się pomiędzy zamkiem czerskim a wsią Coniew i miał pilnować skarbów księcia Konrada Mazowieckiego. W przypadku Żmigrodu lokalne podanie mówi o wielkiej żmii, a raczej żmiju, czy też innej wiwernie, która uwiła sobie gniazdo na drzewie rosnącym na wzgórzu zamkowym w Żmigrodzie Starym i której nie można było przepędzićserwis Zamki Polskie według drugiej (hipotezy naukowej) smok w polskiej heraldyce stanowi przejaw przejęcia legend arturiańskichWojciech Górczyk, Smok i miecz w heraldyce Piastów a król Artur, wiązano go także z osobą komesa mazowieckiego Magnusa, hipotetycznie utożsamianego z synem króla angielskiego Harolda II, osadzonego na tym stanowisku przez Bolesława Krzywoustego, co jednak budzi wątpliwości badaczy.
Żmij czerski w heraldyce
Przypisy
Linki zewnętrzne Wojciech Górczyk, Ślady recepcji legend arturiańskich w heraldyce Piastów czerskich i kronikach polskich, „Kultura i Historia” Uniwersytet Marii Curie Skłodowskiej L. Słupecki, P. Soszyński, Dwie lokalizacje miasta Czerska w XIV w.
Opis herbu powiatu garwolińskiego
Kategoria:Heraldyka polska Kategoria:Legendy polskie Kategoria:Smoki