thumb|Pułkownik Józef Tunguz-Zawiślak Józef Tunguz-Zawiślak vel Józef Zawiślak, ps. Tunguz (ur. 18 października 1890 w Łowiczu, zm. 30 czerwca 1961 w Chicago) – pułkownik piechoty Wojska Polskiego, inwalida wojenny, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Urodził się 18 października 1890 w Łowiczu, w rodzinie Józefa i Katarzyny ze Stelmaciaków. W 1912 wstąpił do Polskich Drużyn Strzeleckich. W czasie I wojny światowej walczył w Legionach Polskich. Był oficerem 5 pułku piechoty. W lipcu 1916 został ranny w bitwie pod Kostiuchnówką i dostał się do rosyjskiej niewoli. Po powrocie z niewoli, od kwietnia 1917 przebywał jako inwalida w szpitalu Czerwonego Krzyża w Pradze. W czasie wojny z bolszewikami sprawował funkcję szefa sztabu i równocześnie pełnił obowiązki dowódcy ochotniczych oddziałów białoruskich (od maja 1920 do maja 1921 w Słonimiu, Baranowiczach i w Łodzi). Od maja do września 1921 kierował Podkomisją Mińsko-Nieświeską Mieszanej Komisji Granicznej na Wschodzie.

W latach 20. XX wieku pełnił służbę w 28 pułku piechoty w Łodzi na stanowiskach kwatermistrza, dowódcy batalionu i oficera przysposobienia wojskowego. 23 grudnia 1926 został przesunięty na stanowisko zastępcy dowódcy pułku. 21 stycznia 1930 został przeniesiony do 84 pułku strzelców poleskich w Pińsku na stanowisko dowódcy pułku. Od 7 lipca 1938 pełnił służbę w Państwowym Urzędzie Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego w Warszawie na stanowisku komendanta głównego Związku Strzeleckiego.

Od 1943 służył jako oficer w KG AK. 9 września 1944, w czasie powstania warszawskiego, objął dowództwo Zgrupowania „Kuba-Sosna” po ciężko rannym mjr. Gustawie Billewiczu ps. „Sosna”. Trafił do niewoli niemieckiej. Przebywał m.in. w obozie w Bad Schwartau k. Lubeki. Obóz wyzwoliły wojska amerykańskie. Płk. Tunguz-Zawiślak zgodnie z zasadą starszeństwa objął komendę w obozie od płk. Edwarda Pfeiffera „Radwana”. Po zakończeniu wojny pozostał na Zachodzie. Przez kilka lat mieszkał w Lubece, aby ostatecznie od 1956 osiedlić się w USA. Przez kilka lat pełnił funkcję Prezesa Związku Legionistów i Piłsudczyków w USA.

Był żonaty z Marią ze Szcześniewskich (zm. 1939), z którą miał syna i córkę.

Awanse porucznik – 2 VII 1915 kapitan – ? major – zweryfikowany 3 V 1922 ze starszeństwem z dniem 1 VI 1919 podpułkownik – 3 V 1926 ze starszeństwem z dniem 1 VII 1925 i 7 lokatą w korpusie oficerów zawodowych piechoty pułkownik – 10 XII 1931 ze starszeństwem z dniem 1 I 1932 i 13 lokatą w korpusie oficerów zawodowych piechoty

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 6672 – 17 maja 1922 Krzyż Niepodległości – 20 stycznia 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski – 10 listopada 1928 „za zasługi na polu pracy niepodległościowej”M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 631. Krzyż Walecznych czterokrotnie Złoty Krzyż Zasługi – 16 marca 1928 „za zasługi na polu wyszkolenia wojska”M.P. z 1928 r. nr 65, poz. 88. Odznaka „Za wierną służbę”

Zobacz też Białoruska Komisja Wojskowa

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Lista starszeństwa oficerów Legionów Polskich w dniu oddania Legionów Polskich Wojsku Polskiemu (12 kwietnia 1917), Warszawa 1917, s. 8. Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 192, 345. Rocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928, s. 44, 166. Rocznik Oficerski 1932, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1932, s. 19, 612. Elżbieta Młynarska-Kondrat, Zespół akt Związku Strzeleckiego 1919–1939, Biuletyn Wojskowej Służby Archiwalnej nr 17, Warszawa 1994.

Kategoria:Dowódcy 84 Pułku Strzelców Poleskich Kategoria:Inwalidzi wojenni pełniący czynną służbę w Wojsku Polskim II Rzeczypospolitej Kategoria:Komendanci Główni Związku Strzeleckiego (1919–1939) Kategoria:Kwatermistrzowie 28 Pułku Strzelców Kaniowskich Kategoria:Ludzie urodzeni w Łowiczu Kategoria:Ludzie związani z Pińskiem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 5 Pułku Piechoty Legionów Kategoria:Oficerowie Armii Krajowej Kategoria:Powstańcy warszawscy Kategoria:Pułkownicy piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Kostiuchnówką 1916 Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1890 Kategoria:Zastępcy dowódcy 28 Pułku Strzelców Kaniowskich Kategoria:Zmarli w 1961 Kategoria:Żołnierze Legionów Polskich 1914–1918 (Austro-Węgry) w niewoli rosyjskiej