mały|Grób rodzinny Feliksa i Józefa Borettich na cmentarzu Powązkowskim Giuseppe (Józef) Boretti (ur. 1746 w Inzago w Lombardii, zm. 1 maja 1849 w Warszawie) – włoski budowniczy i architekt działający w Polsce.
Życiorys Józef Boretti przybył do Warszawy w 1787 za panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego. Na początku mieszkał na Faworach (Żoliborzu) w dworku przy ulicy Zielonej. Następnie na Starym Mieście w kamienicy przy ulicy Kanonia pod numerem 87. Później postawił sobie własny dom przy Wójtowskiej pod numerem 1864.
Jego brat Giovanni (Jan) Boretti (ur. 1753 w Inzago, zm. 2 maja 1833 w Wilnie) również osiadł i działał w Polsce, najpierw w Warszawie i to wcześniej od swojego brata bo od 1784. Jako mularz wsławił się stawianiem w roku 1786 pierwszych konduktorów, czyli przewodników elektrycznych w Warszawie na Zamku Królewskim, pod kierunkiem ks. Bystrzyckiego, astronoma królewskiego.
Bracia działali także razem w Wilnie w 1791, kiedy to od maja do września wyreperowali facjatę i pobielili cały kościół franciszkański NP Marii "na Piaskach". Józef powrócił do Warszawy, a Jan pozostał w Wilnie, gdzie m.in. brał udział w przebudowie kościoła św. Piotra i Pawła oraz wielu innych budowlach.
Józef jako architekt, a zarazem przedsiębiorca budowlany, pracował między innymi przy przebudowie kościoła Franciszkanów w 1788, odnawianiu kolumny króla Zygmunta III Wazy w 1808, przy rozbudowie Uniwersytetu Warszawskiego. Był dostawcą przy budowie Modlina. Pod koniec życia (żył 103 lata) kupił parcelę w okolicach ulicy Siennej. Został pochowany na Powązkach w grobowcu rodzinnym Borettich i Maringe'ów (kwatera 4-1-29). Córka Józefa, Elżbieta Katarzyna wyszła z mąż za oficera wojsk napoleońskich, osiadłego po kampanii 1812 r. w Warszawie Leonarda Ludwika Maringe (1782–1845).
Żonaty był z Barbarą Rynkiewicz właś. Barbara Hrynkiewicz (ur. 1773 w Grodnie, zmarła 27 sierpnia 1837 w Warszawie). Dla niej to mąż pobudował istniejący do dzisiaj ww. grobowiec na Powązkach.
Mieli dziewięcioro dzieci: Wiktorię Mariannę (1794-?) urodzoną w Wilnie Feliksa Jana Marię (1798–1847) Elżbietę Katarzynę (1800–1871) Mariannę Apollonię (1804–1870) – mąż Gabriel Bonifacy Witkowski architekt, budowniczy województwa mazowieckiego Izabellę Augustę Xawerę Alojzynę Karolinę Antoninę Barbarę Klementynę (ośmiorga imion) (1808–1892) Petronellę (1810–1840) – mąż Ludwik Florenty Betcher (Bethier) architekt, budowniczy województwa mazowieckiego Anielę Józefę (1813–?) Józefa Antoniego Juliana (1817–1818) Joannę Józefę (1820–1865)
Przypisy
Bibliografia Archiwum Państwowe w Wilnie, Archiwum Państwowe m.st. Warszawy, Stanisław Łoza, Słownik architektów i budowniczych Polaków oraz cudzoziemców w Polsce pracujących (1917), Stanisław Szenic, Cmentarz Powązkowski w Warszawie 1790-1850, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1979, Olgierd Budrewicz, Sagi rodów warszawskich,
Linki zewnętrzne Giuseppe Boretti w zbiorach: Saga Boretti
Literatura dodatkowa Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989,
Kategoria:Architekci związani z Warszawą Kategoria:Artyści związani z Warszawą (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Ludzie związani z Wilnem Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1746 Kategoria:Włoscy architekci Kategoria:Włoscy stulatkowie Kategoria:Włosi w Polsce Kategoria:Zmarli w 1849