Krajowa Liga Żużlowa – trzecia a zarazem najniższa w hierarchii klasa ligowych rozgrywek żużlowych w Polsce. Organizowana w latach 1957–1959 (pod nazwą III liga żużlowa) oraz 2000–2015 i ponownie od sezonu 2017 (do 2023 jako II liga żużlowa).
Rozgrywki ligowe w Polsce ruszyły w 1948 roku. Przed sezonem 1957 podjęto decyzję o utworzeniu trzeciej klasy rozgrywkowej, niemniej po sezonie 1959 podjęto decyzję o jej likwidacji. Ponownie została utworzona po sezonie 1999, jednak nie jako III liga, lecz II liga (dotychczas pod tą nazwą funkcjonowała druga klasa rozgrywkowa). Po sezonie 2023 II ligę przemianowano na Krajową Ligę Żużlową.
Nazwy ligi III liga (1957–1959) II liga (2000–2023) Krajowa Liga Żużlowa (2024–)
Format Sezon ligowy składa się z dwóch części: rundy zasadniczej (każdy z każdym mecz u siebie i na wyjeździe) i rundy finałowej (play-off). W ramach rundy zasadniczej przeprowadzanych jest 14 kolejek ligowych (w każdej po 3 mecze, jedna drużyna pauzuje) – 7 w I fazie i 7 w II fazie (rewanżowej). Za zwycięstwo w poszczególnym spotkaniu drużyna otrzymuje 2 punkty, za remis 1 punkt, a za porażkę 0 punktów. W II fazie rundy zasadniczej lepszy zespół w dwumeczu dostaje dodatkowo tzw. punkt bonusowy.
Drużyny z miejsc 1-4 walczą w fazie play-off. Lider klasyfikacji po rundzie zasadniczej mierzy się w półfinale z zespołem sklasyfikowanym na 4. miejscu, a dwie pozostałe drużyny mierzą się w drugim półfinale. Zwycięzcy meczów w fazie play-off mierzą się w dwumeczu finałowym o awans do Speedway 2. Ekstraligi, natomiast przegrani kończą sezon na pozycjach 3-4. Drużyny z miejsc 5-7 kończą sezon po rundzie zasadniczej.
Triumfatorzy Zestawienie SezonI miejsceII miejsceIII miejsceIII liga żużlowa1957W sezonie 1957 rozgrywki III ligi przeprowadzono w dwóch grupach („Północ” i „Południe”), nie ustalając łącznej klasyfikacji końcowej.SKS Start GnieznoKKS Polonia PiłaSparta ŚremAMK KrakówCKS CzeladźUnia Tarnów1958Unia TarnówBKS Wanda KrakówKKS Polonia Piła1959CracoviaLegia KrosnoLPŻ GdańskW latach 1960–1999 rozgrywki nie odbywały się.II liga żużlowa2000RKS Kolejarz RawiczUnia TarnówŻKS Krosno2001Unia TarnówTŻ Iskra Ostrów WielkopolskiŻKS Krosno2002TŻ LublinWKM WarszawaTŻ Łódź2003GTŻ GrudziądzKM OstrówTŻ Łódź2004KŻ Kolejarz OpoleKSŻ KrosnoRKS Kolejarz Rawicz2005TŻ Start Gniezno SK Trofymow Równe Lokomotīve Dyneburg2006GKŻ Wybrzeże GdańskPSŻ Poznań Lokomotīve Dyneburg2007RKS Kolejarz Rawicz Lokomotīve DyneburgKŻ Orzeł Łódź2008TŻ Start Gniezno Speedway Miszkolc Ukrajina Równe2009 Speedway MiszkolcKŻ Orzeł ŁódźKSM Krosno2010KŻ Orzeł ŁódźKMŻ LublinŻKS Ostrovia2011KS Speedway – Polonia PiłaKMŻ LublinŻKS Ostrovia2012RKS Kolejarz RawiczROW Rybnik Sp. z o.o.KŻ Polonia Piła2013ŻKS ROW RybnikSpeedway Wanda KrakówKŻ Kolejarz Opole2014ŻKS OstroviaSpeedway Wanda KrakówKSM Krosno2015GKŻ Wybrzeże GdańskKŻ Polonia PiłaKMŻ LublinW roku 2016 rozgrywki nie odbyły się.2017GTM Start GnieznoSpeedway LublinTŻ Ostrovia2018Speedway Stal RzeszówTŻ OstroviaRKS Kolejarz Rawicz2019Polonia BydgoszczPSŻ PoznańTS Kolejarz Opole2020Wilki KrosnoTS Kolejarz OpolePSŻ Poznań2021 AC LandshutTS Kolejarz OpoleRKS Kolejarz Rawicz2022PSŻ PoznańTS Kolejarz OpoleRKS Kolejarz Rawicz2023H69 Speedway RzeszówGTM Start GnieznoTS Kolejarz OpoleKrajowa Liga Żużlowa2024Unia TarnówGTM Start GnieznoPKS Polonia Piła2025PKS Polonia PiłaWybrzeże Gdańsk SAGTM Start Gniezno2026Wybrzeże Gdańsk SA AC LandshutGTM Start Gniezno
Klasyfikacja Stan po sezonie 2026
Lp.KlubI mscII mscIII mscRazem1.Unia Tarnów311W tym raz z podziałem na grupy.52.Wybrzeże Gdańsk SATakże jako GKŻ Wybrzeże Gdańsk.Uwzględniono starty stowarzyszenia GKŻ „Wybrzeże” oraz dwóch wywodzących się z niego spółek – GKS „Wybrzeże” SA, której władze PZM odebrały licencję po sezonie 2014, i Wybrzeże Gdańsk SA, która powstała pośrednio po odebraniu licencji tej pierwszej.31–43.RKS Kolejarz Rawicz3–474.TŻ Start Gniezno2––25.GTM Start Gniezno12256.PSŻ Poznań12147.KŻ Orzeł Łódź11138. Speedway Miszkolc11–2 AC Landshut11–210.ŻKS Ostrovia1–2311.PKS Polonia Piła1–1212.SKS Start Gniezno1––1AMK Kraków1––1Cracovia1––1TŻ Lublin1––1GTŻ Grudziądz1––1KŻ Kolejarz Opole1––1KS Speedway – Polonia Piła1––1ŻKS ROW Rybnik1––1Speedway Stal Rzeszów1––1Polonia Bydgoszcz1––1Wilki Krosno1––1H69 Speedway Rzeszów1––124.TS Kolejarz Opole–32525.KMŻ Lublin–21326.Speedway Wanda Kraków–2–227. Lokomotīve Dyneburg–12328.KKS Polonia Piła–112KŻ Polonia Piła–112TŻ Ostrovia–11231.CKS Czeladź–1–1BKS Wanda Kraków–1–1Legia Krosno–1–1TŻ Iskra Ostrów Wielkopolski–1–1WKM Warszawa–1–1KM Ostrów–1–1KSŻ Krosno–1–1 SK Trofymow Równe–1–1ROW Rybnik Sp. z o.o.–1–1Speedway Lublin–1–141.ŻKS Krosno––22TŻ Łódź––22KSM Krosno––2244.Sparta Śrem––11LPŻ Gdańsk––11 Ukrajina Równe––11KŻ Kolejarz Opole––11Italiką oznaczono nieaktywne kluby.
Uwagi
Przypisy