Parafia pw. bł. Michała Kozala w Gnieźnie – jedna z parafii rzymskokatolickich w Gnieźnie. Należy do dekanatu Gniezno I. Znajduje się w zachodniej części miasta; swoim zasięgiem obejmuje część osiedla Piekary, całe osiedle Skiereszewo oraz dwie wsie. Główną świątynią parafii jest kościół parafialny pw. Matki Bożej Fatimskiej oraz św. Jana Pawła II, który wraz z plebanią mieści się przy ul. Elizy Orzeszkowej 22d. Parafia erygowana została 1 stycznia 1988 r. przez kardynała Józefa Glempa. Według danych z odwiedzin duszpasterskich 2019/2020 parafia liczy 5300 mieszkańców. Od 1 lipca 2012 roku zarządzana przez księży Michalitów ze Zgromadzenia Świętego Michała Archanioła.

Historia Pierwsze lata istnienia parafii Parafia została założona w 1988 roku dekretem kard. Józefa Glempa. Jej pierwszym proboszczem został ks. Alfred Lewicz. Z powodu braku plebanii, przy kościele stanął stary, drewniany barak, który służył jako tymczasowa plebania. Znalazły się w nim trzy mieszkania, kuchnia, pokój gościnny i salka katechetyczna. W 1990 roku powstała pierwsza grupa w parafii – Koło Matek Żywego Różańca. Rok później powstała Służba Liturgiczna. Powstało też Bractwo Szkaplerza, do dziś działające przy klasztorze Sióstr Karmelitanek. Po roku 1992 i reorganizacji struktury Kościoła katolickiego w Polsce, parafia została przydzielona do dekanatu Gniezno I. Parafia była w posiadaniu ziemi pod budowę kościoła i plebanii. Na zlecenie proboszcza została wykonana makieta i plany budowy. Dwukrotnie projekt nie został zaakceptowany przez Kurię Metropolitalną.

Lata 1997–2003 W 1997 roku nastąpiła zmiana proboszcza – miejsce ks. Lewicza zajął ks. Witold Dusiński. Opuścił on jednak parafię po kilku miesiącach. Nowym proboszczem został ks. Sławomir Jessa. Otrzymał on także od abpa Muszyńskiego zadania kapelana Wojewódzkiego Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych Dziekanka w Gnieźnie. Rozpoczął remont kościoła parafialnego, którym od założenia parafii do 2010 roku był kościół bł. Michała Kozala w Gnieźnie. Ksiądz Jessa rozpoczął dialog ze Wspólnotą Kościoła Ewangelickiego-Augsburskiego, która korzystała z kościoła parafialnego. Parafianie i ewangelicy pod koniec lat 90. wspólnie ufundowali remont wieży kościoła. Proboszcz wymienił również oświetlenie, konfesjonały, dokonał remontu południowej zakrystii (od strony szpitala). Po kilku latach posługi w parafii proboszcz otrzymał tytuł wicedziekana dekanatu. Od 2000 roku zaczęły powstawać kolejne grupy w parafii. Była to Odnowa w Duchu Świętym, Duszpasterstwo Młodych oraz dwa zespoły – chórek dziecięcy i zespół „Piąta Pieczęć”. W 2001 roku dokonano zamiany ziem z Urzędem Miasta i rozpoczęto budowę nowej plebanii przy ul. Elizy Orzeszkowej.

Lata 2004–2009 W 2005 roku zespół „Piąta Pieczęć” opuścił parafię, rozpoczynając koncerty w całej diecezji, później też w całej Polsce. W kolejnych latach zmieniali się wikariusze. Kolejnymi byli ks. Witold Ceglarek i ks. Błażej Czarnecki. 7 grudnia 2005 roku tragicznie zmarł ks. Ceglarek. Jego pogrzeb zgromadził wielu parafian, a także duchownych i wiernych z innych parafii. W 2007 roku księża rozpoczęli przeprowadzkę do nowej plebanii, gdzie ukończona została część mieszkalna. W tym czasie nastąpiła zmiana wikariusza – miejsce ks. Czarneckiego zajął ks. Jakub Dębiec, doktor teologii pastoralnej i liturgiki. Stał się opiekunem Liturgicznej Służby Ołtarza, którą zreorganizował. Zainicjował także budowę boiska sportowego przy plebanii. Po kilku miesiącach został mianowany Diecezjalnym Duszpasterzem Służby Liturgicznej. Po niespełna roku posługi w parafii abp Henryk Muszyński mianował go swoim ceremoniarzem, później także prefektem seminarium w Gnieźnie, co zmusiło go do opuszczenia parafii. Nowym wikariuszem został ks. Krzysztof Walkowski, który ukończył specjalistyczne studia w Rzymie i właśnie powrócił do Polski. W 2008 roku założył on nową Wspólnotę Młodzieży „Allegria”, która zajęła miejsce dawnego Duszpasterstwa Młodych. Kilka miesięcy później kilku członków wspólnoty utworzyło Zespół Muzyczny „Allegria”. Ks. Walkowski wprowadził do służby liturgicznej dziewczęta czytające w czasie mszy – lektorki. Pod koniec 2008 roku, parafia otrzymała cmentarz przy zbiegu ulic Dalkoskiej i Kostrzewskiego (obecnie ul. Aleksandra Piotrowskiego). Pod koniec kolejnego, 2009 roku wspólnymi siłami młodych i innych parafian ukończona została kolejna część plebanii (centrum parafialnego) – Centrum Formacji Młodych „Studnia”. Po odejściu ks. Karmolińskiego do parafii przybył nowy wikariusz – ks. Piotr Szymkowiak. Założył nowy chórek dziecięcy pod nazwą „Małe Radości”, a także rozpoczął przygotowania do VI Parafiady Archidiecezji Gnieźnieńskiej. Dzięki niemu powstała Komisja Sportowa, która nadzorowała przygotowania do Parafiady. Wznowione zostały również prace przy boisku. Od 22 listopada 2009 roku zaczęła się ukazywać gazetka parafialna – „Z życia Parafii bł. Michała Kozala...”, która co tydzień była dodatkiem do Przewodnika Katolickiego.

Lata 2010–2012 Od początku 2010 roku trwały przygotowania do Parafiady, która odbywała się w dniach 2–3 maja w Inowrocławiu. Podczas ogłoszenia wyników parafii przyznano III miejsce, jednak kilka dni później punktacja generalna została zmieniona i parafia zajęła ostatecznie II miejsce. 16 czerwca ks. Krzysztof Walkowski mianowany został administratorem parafii ze względu na konieczność podjęcia leczenia przez proboszcza. 24 czerwca 2010 roku odbyło się uroczyste otwarcie i poświęcenie Boiska Sportowego „Kozalik”, Centrum Formacji Młodych „Studnia” i nowo powstałego Parafialnego Klubu Sportowego „Kozal Gniezno”, którego dokonał ks. kan. Andrzej Grzelak, dziekan dekanatu. Pod koniec czerwca rozpoczęły się prace przy ostatniej, niedokończonej części Centrum Parafialnego – dużej sali, którą planowano przekształcić w tymczasową kaplicę, a także na cmentarzu parafialnym. Z dniem 4 września dotychczasowy proboszcz został przeniesiony jako rezydent do parafii św. Jadwigi Królowej w Inowrocławiu. 12 września, na jednej z niedzielnych mszy świętych delegacje wspólnot parafialnych, a także inni parafianie, wspólnie podziękowali mu za jego posługę w parafii. W wigilię Bożego Narodzenia 24 grudnia 2010 roku odbyła się pasterka, która została odprawiona w nowej kaplicy przy centrum parafialnym. W dniach 2–3 maja parafia, wzorem ubiegłego roku uczestniczyła w VII Parafiadzie Archidiecezji Gnieźnieńskiej, pokonując pierwszy raz w historii sześciokrotnych zwycięzców – parafię św. Mikołaja ze Sławna i zajmując tym samym 1. miejsce. Parafia w nagrodę otrzymała Puchar Arcybiskupa Metropolity Gnieźnieńskiego Prymasa Polski oraz złoty ornat przez niego ufundowany. W lipcu 2011 roku dokonana została rozbiórka baraku przy kościele parafialnym, który do 2007 roku służył jako tymczasowa plebania, a w 2009 roku został wyłączony z użytku. We wrześniu tego samego roku zakończone zostały prace przy Centrum Parafialnym, które polegały na utworzeniu parkingu, dojazdu do garaży oraz upiększeniu terenu. Z dniem 7 lutego 2012 roku w związku z poważną awarią komina w kościele i koniecznością jego remontu, świątynia została tymczasowo zamknięta, a wszystkie msze święte przeniesione do kaplicy przy centrum parafialnym. 30 maja urlopowany proboszcz ks. Jessa obchodził 25. rocznicę święceń kapłańskich. Kilka dni później, 5 czerwca został formalnie zwolniony z obowiązków proboszcza. W niedzielę 17 czerwca miało miejsce jego uroczyste pożegnanie. 24 czerwca abp Józef Kowalczyk wystosował list do parafian, w którym napisał, że (...) w pierwszym paragrafie dekretu erekcyjnego czytamy, że „Rodzinie Parafialnej jako Dom Boży służyć będzie kościół pod wezwaniem bł. Michała Kozala Biskupa i Męczennika, który zostanie pobudowany na terenie tej parafii”. To zadanie postawione przez ówczesnego arcybiskupa metropolitę gnieźnieńskiego, Księdza Prymasa Józefa Glempa, stoi ciągle przed Waszą wspólnotą do wypełnienia. W związku z koniecznością budowy nowego kościoła, Prymas wraz z przełożonym Zgromadzenia Świętego Michała Archanioła podpisał 25 czerwca umowę o rozpoczęciu posługi Zgromadzenia Michalitów w Archidiecezji Gnieźnieńskiej i przekazaniu im z dniem 1 lipca Parafii bł. Michała Kozala w Gnieźnie. Tym samym z dniem 30 czerwca abp Kowalczyk zwolnił wszystkich dotychczasowych duszpasterzy i z dniem 1 lipca skierował czterech kapłanów ze Zgromadzenia Michalitów do pracy duszpasterskiej w parafii. We wrześniu ukończone zostały prace przy parkingu. Z dniem 20 grudnia parafia otrzymała na własność kościół przy ul. Poznańskiej, który w latach 1988–2010 był główną świątynią parafii. Dotychczas świątynia była własnością Skarbu państwa.

Lata 2013–2018 Od początku roku trwały prace nad projektem nowego kościoła parafialnego, które zostały ukończone w czerwcu. 13 lipca Przełożony Generalny Zgromadzenia św. Michała Archanioła ks. Kazimierz Radzik CSMA dokonał poświęcenia placu budowy kościoła. W połowie lipca parafia otrzymała dofinansowanie z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz remontu kościoła filialnego. Prace remontowe rozpoczęły się 14 października. Od września swoją działalność rozpoczęła Oaza Dzieci Bożych, natomiast zawieszona została działalność Wspólnoty Młodzieży Allegria. W marcu 2014 roku rozpoczęły się prace budowlane przy nowym kościele parafialnym i przed letnimi wakacjami ukończone zostały fundamenty. Wykonana została także elewacja kaplicy parafialnej i części mieszkalnej centrum parafialnego. 31 maja parafia wzięła udział w X Parafiadzie Archidiecezji Gnieźnieńskiej, w czasie której zdobyła 1. miejsce. Od marca do lipca zawieszono prace remontowe kościoła filialnego, ze względu na brak dalszego dofinansowania z MKiDN. W wakacje zamontowano nowe ogrzewanie w kościele. Następnie, ze względu na dalszy brak dofinansowania, prace zostały zawieszone do października. Od września działalność rozpoczęła Oaza Młodzieżowa. Wraz z końcem roku 2014 ukończone zostały prace nad całkowitym remontem dachu kościoła filialnego. W czasie tych prac, w kościele filialnym odkryto malowidła ścienne z XIX wieku. Zgodnie z zaleceniami Miejskiego Konserwatora Zabytków, Parafia ma za zadanie odrestaurować te malowidła, jak również dokonać wymiany okien, posadzki i osuszenia fundamentów. W związku z tym, od początku 2015 roku opracowywany jest program konserwatorsko-naprawczy, który pozwoli na wystąpienie do MKiDN o dofinansowanie remontu, którego Parafia z własnych środków nie jest w stanie zrealizować. Od marca 2015 roku wznowione zostały prace przy budowie nowego kościoła parafialnego, którego stan surowy został ukończony w 2017 roku. 21 maja tegoż roku abp Józef Kowalczyk dokonał aktu wmurowania kamienia węgielnego. 27 kwietnia 2018 roku przeniesiono Najświętszy Sakrament z tymczasowej kaplicy do nowego kościoła, gdzie rozpoczęto sprawowanie kultu. Z tym samym dniem kaplica pw. bł. Michała Kozala przy centrum parafialnym została zdesakralizowana. 17 czerwca tego samego roku, abp Wojciech Polak Prymas Polski dokonał uroczystej konsekracji świątyni, której nadał wezwanie Matki Bożej Fatimskiej i św. Jana Pawła II.

Proboszczowie ks. Alfred Lewicz (1988–1997) ks. Witold Dusiński (1997) ks. Sławomir Jessa (1997–2012) ks. Krzysztof Walkowski (administrator, 2010–2012) ks. Krzysztof Stanula CSMA (2012–2021) ks. Piotr Bulanda CSMA (od 2021)

Zasięg parafii Parafia swoim zasięgiem obejmuje część ulic dzielnicy Piekary (ulice pomiędzy ul. Piekary, ul. Czarnieckiego a ul. Poznańską), teren szpitala Dziekanka, dzielnicę Dziekanka i Skiereszewo, ul. Strumykową oraz wieś Skiereszewo i Braciszewo. Na terenie parafii znajdują się cztery szkoły: Szkoła Podstawowa nr 3 im. św. Wojciecha, Gimnazjum Stowarzyszenia Rodzice-Dzieciom, I Liceum Ogólnokształcące im. Bolesława Chrobrego i Instytut Kultury Europejskiej.

Miejsca kultu

Kościół parafialny

Kościół filialny thumb|Kościół filialny