Sikora żałobna (Poecile lugubris) – gatunek małego ptaka z rodziny sikor (Paridae). Występuje w południowo-wschodniej Europie i na Bliskim Wschodzie aż po Iran; nie pojawia się w Polsce. Jest skryta i trudna do obserwacji. Żyje w lasach, na zboczach gór i w luźnych zadrzewieniach oraz zaroślach.
Systematyka Sikora żałobna często uznawana była za jeden gatunek z sikorą perską (P. hyrcanus), a niekiedy z sikorą cynamonową (P. davidi), badania wykazały jednak, że jest bliżej spokrewniona z sikorą białobrewą (P. superciliosus).
Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) wyróżnia pięć podgatunków P. lugubris: P. lugubris lugubris (Temminck, 1820) – Bałkany do północnej Grecji. P. lugubris lugens (C.L. Brehm, 1855) – środkowa i południowa Grecja. P. lugubris anatoliae (E. Hartert, 1905) – Azja Mniejsza do południowo-zachodniej Gruzji, południowej Armenii, południowo-zachodniego Azerbejdżanu i północno-zachodniego Iranu na południe do północnego Izraela. P. lugubris dubius (Hellmayr, 1901) – zachodni Iran. P. lugubris kirmanensis (Koelz, 1950) – południowo-wschodni Iran.
Morfologia Jest dużą sikorą, nieco podobną do sikory północnej, ma ciemniejszą czapeczkę na głowie. Samica jest bardzo podobna do samca, ale jej czapeczka ma kolor od czarniawobrązowej (jak u samca) do ciemnoczekoladowobrązowej, śliniaczek jest bardziej brązowy, a spód ciała jest bardziej matowy lub ma bardziej szarawy odcień.
Długość ciała 12,4–15 cm; masa ciała 15–19 g.
Pożywienie Żywi się niewielkimi bezkręgowcami i ich larwami, zwłaszcza owadami, ale też pająkami, równonogami czy ślimakami; zjada także nasiona.
Rozród thumb|Jajo z kolekcji muzealnej Sezon lęgowy trwa od marca do początku sierpnia. Wyprowadza zwykle jeden lęg w sezonie, ale nierzadko dwa (w Izraelu często). Budową gniazda zajmuje się samica. Ma ono kształt czarki i jest zbudowane z wełny, materiału roślinnego, skrawków kory, sierści i piór; jest umieszczone do 7 m nad ziemią w dziupli w drzewie albo wśród skał na brzegu; ptak ten wykorzystuje też budki lęgowe. W zniesieniu 4–10 (najczęściej 5–7) białych jaj z delikatnymi, czerwonawobrązowymi lub fioletowawoczerwonymi plamkami. Wysiadywaniem zajmuje się samica przez 12–15 dni, a samiec ją w tym czasie dokarmia. Z kolei karmieniem piskląt zajmują się oboje rodzice. Młode opuszczają gniazdo po 17–23 dniach od wyklucia, a już po około 12 kolejnych dniach stają się w pełni samodzielne.
Status zagrożenia W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN sikora żałobna klasyfikowana jest jako gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern). Liczebność światowej populacji, wstępnie obliczona na podstawie szacunków organizacji BirdLife International dla Europy z 2021 roku, mieści się w przedziale 1 130 000 – 3 340 000 dorosłych osobników. Trend liczebności populacji nie jest znany.
Przypisy Systematyka i nazwy polskie za:
Bibliografia Paul Sterry, Andrew Cleave, Andy Clements, Peter Goodfellow Ptaki Europy: przewodnik Warszawa, 2007, .
Linki zewnętrzne
Kategoria:Sikory Kategoria:Ptaki Europy Kategoria:Ptaki Azji Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1820 roku Kategoria:Taksony opisane przez Coenraada Jacoba Temmincka