Petr Hruška (ur. 7 czerwca 1964 w Ostrawie) – czeski poeta, scenarzysta, krytyk literacki i pracownik naukowy.
Inżynier (specjalizacja: uzdatnianie wody, 1987), magister sztuki Uniwersytetu w Ostrawie (1990–1994, praca magisterska pod tytułem "Współczesna czeska subkultura prozy i poezji") i doktor filozofii Wydziału Sztuki na Uniwersytecie Masaryka w Brnie ("Powojenny surrealizm i reakcja na skostniałość modelu awangardowego w poezji", 2003). Pracuje w Instytucie Literatury Czeskiej w AV ČR w Brnie. Jego specjalizacją jest czeska poezja powojenna. Jest współautorem czterotomowej Historii literatury czeskiej 1945–1989, drugiego tomu Słownika pisarzy czeskich od 1945 i Słownika czeskich magazynów literackich, antologii i almanachów 1945–2000.
Pracuje jako wykładowca na Uniwersytecie Masaryka i Uniwersytecie w Ostrawie. Jest członkiem redakcji magazynu Host i redaktorem magazynu Obrácená strana měsíce. W latach 1995–1998 brał udział w publikacji magazynu Landek (z Janem Balabánem i innymi). Jest współorganizatorem spotkań literackich, festiwali i wystaw w Ostrawie (na przykład z Ivanem Motýlem – Literární harendy, 1992–1994, które były częściowo improwizowane, przyjmując charakter happeningów Český rozhlas). Występuje również w kabarecie (z Jiří Surůvka).
Jego brat bliźniak Pavel jest krytykiem literackim. Petr Hruška mieszka ze swoją partnerką Ivettą Ellerową (wokalistka i kompozytorka w grupach Norská trojka, i Complotto) i trójką dzieci w Ostrawie.
Prace Petr Hruška mówi: „Poezja nie jest dekoracją życia”. Według niego poezja musi „ekscytować, zakłócać, zachwycać, zaskakiwać, niepokoić, niszczyć estetyczną satysfakcję i budować na jej miejsce nową.” Opisany jako poeta niepokoju i ukrytego niebezpieczeństwa codziennego życia konfrontuje czytelników ze słowem znanym, ale zaskakującym w odniesieniu do opisywanej rzeczywistości. Zwykłe sytuacje stają się źródłem napięcia i głębokiej, o często niedostrzegalnym na pierwszy rzut oka znaczeniu. Powiedział w wywiadzie: "Myślę, że prawdziwa łaska i łaskawość pojawiają się tam, gdzie pojawia się ponuractwo, depresja, zmęczenie życiem, cała ta samotność związku. Tylko wewnątrz tego może świecić cienka wiązka światła, która jednak zawiera w sobie pełną przeznaczenia bliskość, do której jest zdolna dwójka ludzi" Portál české literatury.
Ivan Wernisch mówi: „Udaje ci się pisać poezję bez zbędnych ozdobników i lirycznych dekoracji.”Petr Hruška, Zelený svetr Petr Hruška jest jednym z najbardziej uznanych poetów czeskich po 1989Balaštík, M., Typologie nové básnické generace. Host 2, 1998, pp. 15–20Slívová, L.: Druhá polovina 90. let v české poezii 20. století se zaměřením na okruh básníků kolem časopisu Weles. Praha, Univerzita Karlova 2004. (Dysertacja).
Publikuje w wielu magazynach (Host, Tvar, Revolver Revue, Literární noviny, Souvislosti, Weles etc.), pisze recenzje dla Tvar i stacji radiowej Vltava oraz pisze naukowe artykuły (dla Host, Tvar, Slovenská literatúra, Protimluv, Obrácená strana měsíce etc.) Jego wiersze były tłumaczone na angielski, francuski, niemiecki, słoweński, holenderski, polski. W 1998 został nagrodzony nagrodą Dresdner Lyrikpreis Dresdner Lyrikpreis.
Poezja Obývací nepokoje, Sfinga, Ostrava 1995, il. Adam Plaček Měsíce, Host, Brno 1998, il. Zdeněk Janošec-Benda Vždycky se ty dveře zavíraly, Host, Brno 2002, il. Daniel Balabán Zelený svetr, Host, Brno 2004, (Obývací nepokoje, Měsíce, Vždycky se ty dveře zavíraly; i proza Odstavce), il. Hana Puchová Auta vjíždějí do lodí, Host, Brno 2007, il. Jakub Špaňhel
Poezja – publikacje zagraniczne Meseci in druge pesmi (Društvo Apokalipsa, Ljubljana 2004), tł. Anka Polajnar i Stanislava Chrobáková-Repar, Słowenia Jarek anrufen (Edition Toni Pongratz, Hauzenberg 2008), tł. Reiner Kunze, Niemcy
Recepcja polska W Polsce ukazał się książkowy wybór poezji Hruški: Mieszkalne niepokoje (Instytut Mikołowski, Mikołów 2011), przełożył Franciszek Nastulczyk
Udział w antologiach (wybór) Czechy:
Almanach Welesu (Weles, Brno 1997, ed. Vojtěch Kučera) V srdci Černého pavouka – ostravská literární a umělecká scéna 90. let (Votobia, Olomouc 2000), ed. Milan Kozelka Cestou – básnický almanach Welesu (Weles, Brno 2003), ed. Miroslav Chocholatý, Vojtěch Kučera, Pavel Sobek Co si myslí andělíček – dítě v české poezii (Brno 2004), ed. Ivan Petlan i Tomáš Lotocki Antologie nové české literatury 1995–2004 (Fra, Praha 2004), ed. Radim Kopáč i Karolina Jirkalová, doslov Jan Suk S tebou sám – antologie současné české milostné poezie (Dauphin, Praha 2005), ed. Ondřej Horák 7edm: Petr Hruška, Jan Balabán, Petr Motýl, Pavel Šmíd, Sabina Karasová, Radek Fridrich, Patrik Linhart (Theo, Pardubice 2005) Báseň mého srdce (Literula, Praha 2006), ed. Vladimír Křivánek Antologie české poezie II. díl (1986–2006), 2007
Zagraniczne:
La poésie tchèque en fin de siècle (Sources, Namur, Belgium 1999, ed. Petr Král), tł. Petr Král Antologie de la poésie tchèque contemporaine 1945–2000 (Gallimard, Paryż, Francja 2002, ed. Petr Král), tł. Petr Král Literair Paspoort 2004 (Den Haag, Holandia 2004), tł. Jana Beranová In our own words (MW Enterprises, Cary, USA 2005, ed. Marlow Weaver), tł. Zuzana Gabrišová Из века в век (Iz vieka v viek) – češskaja poezija (Pranat, Moskwa, Rosja 2005, ed. Dalibor Dobiáš), tł. Olga Lukavaja Tra ansia e finitudine – Szorongás és végesség között (Budapeszt, Węgry 2005) tł. István Vörös i Claudio Poeta Circumference – poetry in translation (Nowy Jork, USA 2006, ed. Stefania Heim, Jennifer Kronovet), tł. Jonathan Bolton New European Poets (Graywolf Press, Saint Paul, Minnesota, USA 2008, ed. Wayne Miller i Kevin Prufer), tł. Zuzana Gabrišová
Artykuły naukowe (wybór) Do hospody v literatuře (Tvar 1996, č. 11) Setrvačnost avantgardního modelu – nový surrealismus. (Host 1998, č. 9) Básně psané na střed (Host 1999, č. 1) Pořád na svém místě. Karlu Šiktancovi začaly vycházet sebrané spisy (Host 2000, č. 8) Povinnost jistot a potřeba pochyb (Host 2000, č. 10) Druhá vlna první velikosti (Host 2002, č. 10) První knížky veršů v mladofrontovní edici Ladění (Slovenská literatura 2002, č. 5)
Teatr i telewizja Scenariusz (z Radovan Lipus) Průběžná O(s)trava krve, premiera w 1994, w TV 1997 Scenariusz filmu dokumentalnego Genius loci – Historie časopisu Host, Host do domu (dir. by Vladimír Kelbl, TV Brno, 2002, premiera 2003)
CD Zelený Petr (Norská trojka, CD, 2002), teksty Obývací nepokoje (wybrane wiersze na CD), w magazynie Aluze 2/3, 2004 Průběžná O(s)trava krve, sztuka na potrzeby radia (2000)
Przypisy
Linki zewnętrzne
Poems in English Obrácená strana měsíce, cs
Host Brno, cs Interview, cs
Kategoria:Czescy pisarze Kategoria:Pisarze związani z Ostrawą Kategoria:Czescy poeci XX wieku Kategoria:Urodzeni w 1964 Kategoria:Ludzie urodzeni w Ostrawie